Dünya genelinde savaş harcamaları 2025 yılında artışını sürdürerek yaklaşık 2,9 trilyon dolara ulaştı. Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI) tarafından yayımlanan rapora göre; bu küresel savaş harcamalarında üst üste 11’inci artış yılı oldu. Rapora göre, ABD, Çin ve Rusya toplamda 1,48 trilyon dolarlık harcamayla küresel toplamın yarısından fazlasını oluşturuyor. Çok sayıda çatışmanın etkisiyle harcamalar bir yılda yüzde 2,9 arttı. Bu artış, ABD’nin savaş harcamalarındaki düşüşe rağmen gerçekleşti.
ABD 2025’te 954 milyar dolar harcayarak bir önceki yıla göre yüzde 7,5’lik düşüş kaydetti. Bu gerilemenin temel nedeni, önceki üç yılın aksine Ukrayna’ya yeni askeri yardım paketlerinin onaylanmaması olarak gösterildi. Ancak bu düşüşün geçici olması bekleniyor. ABD Kongresi 2026 yılı için 1000 milyar doların üzerinde savunma bütçesini onaylarken, Donald Trump’ın bütçe önerisinin kabul edilmesi halinde bu rakamın 2027’de 1500 milyar dolara kadar çıkabileceği belirtiliyor.
KÜRESEL ARTIŞIN ANA NEDENİ AVRUPA
Küresel artışın ana motoru ise Avrupa oldu. Rusya ve Ukrayna’yı da kapsayan bölgede harcamalar yüzde 14 artarak 864 milyar dolara ulaştı. Rusya’nın savaş harcamaları yüzde 5,9 artışla 190 milyar dolara yükselirken, bu rakam ülkenin gayrisafi yurtiçi hasılasının yüzde 7,5’ine denk geldi. Ukrayna ise harcamalarını yüzde 20 artırarak 84,1 milyar dolara çıkardı; bu da ülke ekonomisinin yaklaşık yüzde 40’ına karşılık geliyor.
ASYA-PASİFİK’TEKİ HARCAMALAR ARTTI
Asya-Pasifik bölgesinde ise savaş harcamalar 681 milyar dolara yükseldi. Bu, 2024’e göre yüzde 8,5’lik artış anlamına gelirken, 2009’dan bu yana en hızlı yükseliş olarak kaydedildi. Bölgenin başlıca aktörü olarak öne çıkan Çin, son 30 yıldır savaş harcamalarını her yıl artırarak 2025’te yaklaşık 336 milyar dolarlık bütçeye ulaştı.
Ortadoğu’da savaş harcamaları 2025 yılında yaklaşık 218 milyar dolara ulaştı. Bu, bir önceki yıla kıyasla yalnızca yüzde 0,1’lik sınırlı bir artış oldu. Verilerin mevcut olduğu ülkeler arasında İsrail dışında bölgedeki diğer büyük harcayıcıların çoğu bütçelerini artırdı.
İSRAİL’İN HARCAMASI GERİLEDİ
İsrail’in savaş harcamaları yüzde 4,9 azalarak 48,3 milyar dolara geriledi. Bu düşüş, Ocak 2025’te Hamas ile varılan ateşkesin ardından Gazze’de çatışmaların şiddetinin azalmasını yansıtıyor. Buna rağmen İsrail’in savaş harcamaları 2022 seviyesinin hâlâ yüzde 97 üzerinde bulunuyor.
TÜRKİYE 30 MİLYAR DOLAR HARCADI
Türkiye’nin savaş harcamaları ise 2025’te yüzde 7,2 artarak 30 milyar dolara çıktı. Bu artışta Irak, Somali ve Suriye’de süren savaş operasyonların etkili olduğu belirtiliyor.
İRAN HARCAMALARI DÜŞÜRDÜ
İran’ın savaş harcamaları ise üst üste ikinci yılda da düşüş gösterdi. 2025’te yüzde 5,6 gerileyerek 7,4 milyar dolara inen harcamalardaki bu azalma, büyük ölçüde yıllık yüzde 42’yi bulan yüksek enflasyondan kaynaklandı. Buna karşın nominal olarak harcamalarda artış yaşandığı ifade edildi.
MA
