Son günlerde Kuzey ve Doğu Suriye’de Şam Rejimi tarafından Kürtçe tabelaların kaldırılmasına yönelik tepkiler sürüyor. Suriye Demokratik Güçleri (QSD) Genel Komutanı Mazlum Ebdî, yaşanan gelişmelere dair Hawar Haber Ajansına (ANHA) değerlendirmelerde bulundu.
Hesekê’deki tabela krizine dikkat çeken Mazlum Ebdî, “Bu konuda yaklaşık 2 hafta önce bazı sorunlar ortaya çıktı ve bu durum entegrasyon sürecinin geçici olarak aksamasının doğrudan nedeni oldu” dedi. Ebdî, söz konusu anlaşmazlığın, Özerk Yönetim bünyesindeki hakimlerin hükümet sistemine entegre edilmesi için “net bir mekanizmanın bulunmaması” ile “bunların haklarının ve bölge özelliklerinin korunmasına dair endişelerden” kaynaklandığını ifade etti.
“Bölgedeki yargı yönetiminin tepkisi meşruydu çünkü göz ardı edilmeyi kabul etmediler: Zaten göz ardı edilme entegrasyona aykırıydı” vurgusunda bulunan Ebdî, başlangıçta ortak bir uzlaşmanın olmamasının hem bu süreci hem de entegrasyon sürecinin duraksamasına neden olduğunu söyledi.
“MUTABAKATA VARILDI”
Yaklaşık 2 hafta önce başlayan bu anlaşmazlığın ardından Şam’da ve Kuzey-Doğu Suriye’de farklı düzeylerde birçok toplantı yapıldığını belirten Abdi, kendisinin de bu krizi aşmak ve daha geniş bir engele dönüşmesini önlemek amacıyla bizzat yargı dosyası ilgilileriyle bir toplantı gerçekleştirdiğini ifade etti.
Ebdî’nin verdiği bilgilere göre, geçici hükümetle yapılan görüşmelerde Özerk Yönetim’deki hakimlerin entegre edilmesi ve işten çıkarılmamaları konusunda mutabakata varıldı. Ayrıca, “yurttaşların davalarının takibi ve yargı işleyişinin sürmesi için” eski dönemden (Baas dönemi) bazı hakimlerin de görevlerine devam etmesi konusunda da anlaşma sağlandı. Bu süreç, Özerk Yönetim hakimleriyle eski hakimlerin ortak çalışmasıyla yürütülecek.
Özerk Yönetim bünyesindeki hakimlerin isim listelerinin, geçici hükümetin yargı eğitim kurslarına kaydedilmeleri ve mahkemelerde görevlendirilmeleri için sunulduğunu kaydeden Ebdî, birçok resmi hizmetin buna bağlı olması nedeniyle, her iki tarafın da sorunun çözümü ve bölgedeki adliye ve yargı merkezlerinin açılmasının hızlandırılması konusunda anlaştığını söyledi.
Mazlum Ebdî, yargıdaki gecikmenin seçimler, pasaport işlemleri, tapu kayıtları ve yargı belgesi gerektiren diğer işlemler dahil birçok konuyu etkilediğini dile getirerek, “Yargı sorununun çözümü, diğer pek çok sorunun çözümünün anahtarıdır” dedi.
KÜRT KENTLERİNDE İKİ DİLLİ TABELALAR KULLANILACAK
Haseke’deki adliye tabelalarından Kürtçenin kaldırılmasına ilişkin ise Ebdî, geçici hükümetin bu durumu mahkemenin “vilayet içinde egemen bir kurum olduğu ve tabelanın sadece Arapça olması gerektiği” bahanesiyle meşrulaştırmaya çalıştığını söyledi. Ebdî, bölge temsilcilerinin bu anlaşmazlığın entegrasyon süreci önünde yeni bir engel teşkil etmesini istemediklerini ifade etti.
Vardıkları anlaşma uyarınca Kobanî, Qamişlo, Derik, Amûde, Dirbêsiyê gibi Kürt nüfusun yoğun olduğu kentlerde iki dilli Arapça ve Kürtçe tabelaların kullanılmasının kabul edildiğini açıklayan Ebdî, Hesekê’deki mevcut tabelanın “belirli bir süreliğine” kabul edildiğini ve daha sonra yeni anlaşmalarda tekrar değerlendirileceğini ifade etti.
Kürtçenin kaldırılmasına karşı halkın gösterdiği tepkilerin “haklı ve güçlü” olduğunu söyleyen Ebdî, toplumun dilin korunması konusundaki hassasiyeti nedeniyle özellikle gençler arasındaki tepkinin önemine dikkat çekti.
Geçici hükümet temsilcileriyle devam eden görüşmelerde bu konunun tekrar masaya yatırıldığını belirten Ebdî, Hesekê adliyesindeki dil ve isim sorununun da diğer Kürt şehirlerinde olduğu gibi gelecek aşamada çözülmesi konusunda uzlaşı sağlandığını ifade etti. Şam hükümetinin sorunu çözme ve Arapça-Kürtçe tabelaları yeniden asma sözü verdiğini ancak “bunun şu an değil, bir sonraki aşamada” gerçekleşeceğini kaydetti.
KÜRTÇENİN ANAYASADA GARANTİ ALTINA ALINMASI
Ebdî, sahadaki mutabakatların uygulanabilmesi, entegrasyon sürecinin zarar görmemesi ve kurumsal işlemlerin aksamaması için halka ve özellikle gençlere sükunet çağrısında bulundu.
Son olarak halkın Kürtçeyi koruma konusundaki yüksek hassasiyeti için saygı ve teşekkürlerini sunan QSD Genel Komutanı Mazlum Ebdî, bu tutumu bir onur kaynağı olarak nitelendirdi. Ebdî, aynı zamanda Kürtçenin gelecekte Suriye Anayasası’nda yer almasını garanti altına alma çabalarının sürmesi gerektiğini vurguladı.
MA
