Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi Dış İlişkiler Dairesi Eşbaşkanı Îlham Ehmed ve Suriye Demokratik Güçleri (QSD) Genel Komutanı Mazlum Ebdî 15 Nisan’da Şam’da Suriye Geçici Hükümeti Başkanı Ahmed el Şara arasında gerçekleşen görüşmeye ilişkin; entegrasyon çalışmalarının düzeyi, mevcut engel ve zorluklar hakkında Îlham Ehmed Hawar Haber Ajansı’na (ANHA)’ya değerlendirmelerde bulundu.
EĞİTİM KONUSUNDA KARAR ALINACAK
Îlham Ehmed, Şam’daki toplantıda entegrasyon sürecinin uygulanmasındaki engeller üzerinde durulduğunu belirtti. Engellerin kaldırılması için her iki tarafın da (Özerk Yönetim ve Şam) çaba içerisinde olduğunu ifade etti. Îlham Ehmed, toplantının ana maddelerinden birinin, öğrencilerin diplomalarının henüz onaylanmadığı eğitim sistemi olduğunu belirterek şunları söyledi 29 Ocak’taki anlaşmanın üzerinden çok zaman geçti ancak bu konu henüz çözülmedi. Yakın bir zamanda her iki eğitim bakanı ile yükseköğretim bakanının, bir mekanizma oluşturmak üzere Hesekê valiliğini ziyaret etmesi ve bu konuyu neticelendirmesi konusunda anlaştık. Ayrıca eğitim sistemi ve dili üzerine ilerleyen süreçte görüşmeler yapılacak ve kararlar alınacaktır.
Îlham Ehmed, şu ana kadar idari sistemde sadece sağlık ve eğitim alanlarında müdürlük atamalarının yapıldığını, henüz belirlenmeyen müdürlüklerin ise acilen tayin edileceğini kaydetti. Kurumlardaki görevlendirmelerin tamamlanması için yeni bir mekanizma kurulacağını da sözlerine ekledi.
ENTEGRASYONUN SEYRİ
Îlham Ehmed, entegrasyon kapsamında bazı adımların atıldığını ancak sürecin yavaş ilerlediğini belirtti. Bölgelerin temsiliyeti ve görevlendirmeler konusunda olumlu adımlar atıldığını, ancak bakanlık ve müdürlükler düzeyinde atılması gereken adımların hala var olduğunu dile getirdi.
SINIR KAPILARI
Entegrasyonun temel konularından biri olan sınır kapılarındaki işleyişe değinen Îlham Ehmed; Sêmalka ve diğer sınır kapılarının yönetimi için mekanizmanın oluşturulduğunu, Özerk Yönetim adına çalışan personellerin entegrasyon esasına göre görevlerine devam ettiğini belirtti.
YAŞANAN SORUNLAR
Mekanizmanın uygulanması aşamasında birçok sorunla karşılaşıldığını ifade eden Îlham Ehmed, bu sorunları şöyle sıraladı: “Vilayetteki bazı müdürlüklerin sorumluları, daha önce Esad rejimi yıkıldıktan sonra geçici hükümet tarafından belirlenmişti. Bu durum kendi içinde sorun yaratıyor. Asıl olan, bu sorumlular hakkında bir uzlaşının sağlanmasıdır. Özerk Yönetim’in çok sayıda çalışanı var ve bu çalışanlar işsiz kalmamalıdır. Özerk Yönetim’in belirlediği isimler ile geçici hükümetin belirlediği kişilerin görevlendirilmesi konusunda bir anlaşma olmalıdır. Özerk Yönetim uzun süredir bu çalışmaları yürütüyor ve bir tecrübe sahibi, bu durum göz önünde bulundurulmalıdır. Sorumluların belirlenmesinde hem temsiliyet hem de tecrübe önemlidir. Değişim uzmanlık esasına göre yapılacak, önemli olan topluma hizmet ve temsiliyettir. Bu bölgede Kürtler, Süryaniler ve Araplar birlikte yaşıyor.”
KADIN TEMSİLİYETİ VE ENGELLER
Îlham Ehmed, kadınların temsiliyeti ve iradesi konusunun hala bir sorun olduğunu vurgulayarak şöyle konuştu: “Özerk Yönetim’de çok sayıda kadın görev yapıyordu. Yapısal olarak Özerk Yönetim kurumları ile hükümet kurumlarının tarzı tam olarak aynı değil; birbirine benzeseler de müdürlüklerin yönetimi düzeyinde farklılıklar var. Entegrasyon çerçevesindeki görevlendirmeler için hem kadın hem erkek isimleri belirleniyor. Şu ana kadar eğitim ve sağlık müdürleri atandı ancak ikisi de erkek. Bu nedenle kadınların katılımı özel bir durum olarak ele alınmalı ve onlara önemli roller verilmelidir. Bu konuda ciddi zorluklar ve engeller mevcut.”
‘YPJ GÜNDEMDE’
Îlham Ehmed, önlerindeki engellerden birinin de YPJ konusu olduğuna dikkat çekerek şunları ekledi: “Tartışmalarda YPJ için henüz yeni bir sonuç çıkmamış olsa da konu hala gündemdedir. YPJ’nin resmileşmesi tartışması geçici hükümetin de gündemindedir. Bu durum bir anlaşma sağlanana kadar devam edecektir. Entegrasyonun bir diğer konusu da Hesekê ve Kobanê kentlerinin parlamento (Suriye Halk Meclisi) temsilcilerinin seçilmesidir.”
Îlham Ehmed, konu hakkında hazırlıkların merkezi bir komite ve Hesekê Valiliği hazırlık komitesi aracılığıyla yürütüldüğünü ve hazırlık komitesinin inisiyatif sahibi olduğunu belirtti.
BELEDİYELER YENİDEN ÖRGÜTLENECEK
Rojava’daki Halk Belediyeleri sistemine de değinen Îlham Ehmed, belediyelerin yeni sistem çerçevesinde topluma ne kadar hizmet ederse, Hesekê vilayetinin de o kadar hızlı kendini yenileyebileceğini ifade etti. Demokrasinin temsiliyet ve hizmet üzerinden geliştiğini, bu yüzden yeni sürece hazır olunması gerektiğini dile getirdi.
ANAYASA ÇALIŞMALARI
Yeni Suriye anayasasının hazırlanması konusuna da değinen Îlham Ehmed, Rojava temsilcilerinin parlamento için belirlenmesinden sonra anayasa meselesinin ciddi şekilde gündeme geleceğini söyledi. Îlham Ehmed, “Kürtler de yeni Suriye anayasasını yazım komitesinde yerlerini alacaklar. Suriye’nin yeni bir anayasaya ihtiyacı var ve bunun için tüm halkları temsil eden bir komiteye ihtiyaç duyuluyor. Kürtler bu ülkenin inşasının temel ortaklarıdır, bu yüzden temel bir rolleri olmalıdır. Bu da önümüzdeki süreçte gerçekleşecektir” dedi.
Îlham Ehmed, tutsaklar konusunun da hala gündemde olduğunu ve görüşmelerde tüm tutsakların en kısa sürede serbest bırakılması gerektiğine dikkat çektiklerini belirtti.
MA
