Kürt Araştırmaları Derneği Eşbaşkanı Heno Ronak, devam eden süreçte temel anadilde eğitim hakkının sağlanması olduğunu söyledi.
28 dilin konuşulduğu ancak Türkçe dışında hiçbir bir dilin tanınmadığı Türkiye’de 21 Şubat’ı Dünya Anadil Günü dolayısıyla, bu dillere statü ve eğitim hakkının tanınması sokaklarda yeniden yüksek sesle dile getirilmeye başlandı. Kürt Araştırmaları Derneği Eşbaşkanı Heno Ronak, temel taleplerinin anadilde eğitim hakkının sağlanması olduğunu söyledi. Ronak, Kürtçenin kullanımın mevcut durumda Kürdistan ve Türkiye’de giderek zayıfladığını belirtti. Ronak, “Bunun nedeni Kürtçenin eğitim ve resmi dil statüsünde olmamasından kaynaklanıyor. Kürtçe toplum içinde giderek azalıyor ve yok olmakla karşı karşıya kalıyor. En temel sebebi de devletin zor ve baskı politikaları. Kürtçe, her seferinde yasaklanarak daha büyük sorun ve problemlerle karşı karşıya kalmıştır. Bir dilin yaşaması ve zenginleşmesi için eğitim hakkı şarttır. Maalesef Kürtçe bu haktan yoksun. Bu yüzden kurum ve kuruluşlar başta olmak üzere toplumun bütün alanlarında bunun dile getirilmesi gerekiyor. Peki, bu sorun nasıl çözülecek? Bunun çözülmesi şunlara bağlı; nerede ve hangi eğitim kurumlarında olursa olsun Kürtçenin eğitim dili ve statü sahibi olması gerekiyor. Kreşlerden tutalım üniversitelere kadar Kürtçenin eğitim dili olması ve Kürtçeye dair çalışmaların yapılması lazım. Böyle olunca eğitim görmüş kişiler de bu sefer kendi dilinde eğitim verecek duruma gelmiş olacaktır. Böylece Kürtçenin de önü açılmış olacaktır” diye konuştu.
‘HALKIN SORUMLULUĞU TEK BAŞINA YETMEZ’
Toplumun üzerine düşen sorumlulukların olduğunu söyleyen Ronak, “Halkın öncelikle yapması gereken evde, ailede ve toplumun her alanında kendi anadilleriyle konuşmalarıdır. Tabii ki bu sorumluluk sadece halkın değil, kurum ve kuruluşların, siyasi partilerin ve sivil toplumların da sorumluluğundadır. Mühim olan anadilin eğitim dili olması, isteğinin öne çıkmasıdır. Böyle olmadığı sürece asimilasyon kaçınılmaz olacaktır. Asimilasyon, var olan kişiliğinin sana ait olmayan bir kişiliğe dönüşmesi demektir. Asimile olan kişiler kendi özüne yabancılaşır. Kürdistan’a baktığımızda asimilasyon öyle bir raddeye gelmiş ki anne-baba Türkçe, çocukları ise Kürtçe bilmiyor. Anne-baba Kürtçe konuşuyor, çocukları ise onlarla Türkçe iletişime geçiyor. Peki, çocuklarımız Kürtçe konuşmazsa gelecekte anadilimiz için gelişme yaşanacak diyebilir miyiz?” diye sordu.
‘DİJİTALLEŞMEYLE BİRLİKTE ASİMİLASYON DERİNLEŞİYOR’
Dil ve kültür kurumların dil üzerindeki rolüne dikkat çeken Ronak, “Diğer bir şey ise kurum ve kuruluşlarımız ellerinden geldiği kadar asimilasyona karşı durmalıdır. Çünkü artık asimilasyonun, otoasimilasyona kadar gittiğini görebiliyoruz. Daha önceki yıllarda ‘asimilasyon Kürdistan’da başarılı olamadı’ diyebiliyorduk. Fakat bugün gelinen noktada dünyanın gittikçe dijitalleştiğini, televizyonların, sanal medyanın Kürdistan’ın tüm köy ve şehirlerini girdiğini ve bunlar aracılığıyla asimilasyonun her geçen gün daha da arttığını görmek mümkün. Peki, biz bunlar karşısında nasıl bir mücadele vereceğiz? Bizim öncelikle kendi alanlarımızı doldurmamız lazım. Bu yapılmadığı sürece asimilasyon toplum üzerinde etkili olmaya devam edecektir. Köylerden tutalım şehirlere kadar yaşamın her alanında Kürtçenin, eğitim dili ve statü sahibi olması şarttır” ifadelerini kullandı.
‘HER DİL DÜNYA İÇİN BİR DEĞERDİR’
Dilin önemine işaret eden Ronak, “Her dil bir dünyadır deniliyor, bu doğrudur. Bir dil öldüğünde, bu dilin tek başına öldüğü anlamını taşımıyor. O dille birlikte halkın kültür ve folkloru da ölüyor. Bu yüzden asimile olan bir kişi sadece anadilini değil, kültürünü de unutuyor. Yapmamız gereken anadilimize sahip çıkmaktır. Bunu sadece Kürtçe için değil, bütün dünya dilleri için söylüyorum. Hangi dil olursa olsun bu insani bir haktır. Her dil, dünya için bir değerdir. Kürtçe için de bunu söyleyebiliriz. Kürtçe sadece Kürt halkının değil, aynı zamanda bu dünyanın da bir zenginliğidir. Bütün dillerin savunulması şarttır. Eğer kültür ve tecrübelerimizin gelecek yıllara aktarılmasını istiyorsak tüm dünya dillerine sahip çıkmalıyız. Çünkü diller içinde bütün değerleri yaşatıyor” şeklinde konuştu.
‘SÜREÇTEN TALEBİMİZ ANADİLDE EĞİTİM HAKKIDIR’
Devam eden Barış ve Demokratik Toplum Süreci’ne işaret eden Ronak, şöyle devam etti: “İçinde olduğumuz ve devam eden önemli bir süreç var. Eğer bu süreç olması gerektiği gibi sonuca ulaşırsa Kürt halkı için de büyük kazanımlar olacaktır. Süreçten öncelik olarak talep ettiğimiz, anadilde eğitim hakkıdır. Seçmeli ders olarak haftada 2 saat verilsin gibi bir talep değil bu. Çocuklarımız doğduğu andan okula gidene kadar anadilleriyle konuşuyorlar. Okula başladıklarında ise hiç bilmedikleri bir dille karşı karşıya kalıyorlar. Biz kesinlikle bunu kabul etmiyoruz. Çocuklarımız kendi anadilleriyle eğitimlerini görmeli. Hangi ders olursa olsun hepsini kendi anadilleriyle görmeleri gerekiyor. Bu çözüldüğü oranda genel sorunlarımız da yavaş yavaş çözülmeye başlayacaktır. Bizim bu süreçte öne çıkarmamız gereken en önemli talep Kürtçe anadilde eğitim talebidir.”
Kürtçeye yönelik çalışmaları bulunan tüm kurumlarının talebinin Kürtçeye statü tanınması ve eğitim dili olması olduğunu dile getiren Ronak, şunları söyledi: “Kürtçe için çalışma yapan tüm kurum ve kuruluşlara çağrımızdır: İlk talebimiz Kürtçenin statü sahibi ve eğitim dili olması olsun. Zaten çoğu zaman bu kurumlarla isteğimizi ortak bir şekilde dile getiriyoruz. Bununla ilgili planlamamız da var. 21 Şubat Dünya Anadil Günü için 21-22 Şubat tarihlerinde bir yürüyüş ve panel etkinliğimiz olacak. Anadilin, insanlar ve toplum için ne kadar önemli olduğuna ve anadil hakkı için bir yürüyüş gerçekleştireceğiz. Anadilimizi sadece 21 Şubat ve 15 Mayıslarda anmak istemiyoruz. Artık yaşamın her alanında ve yılın bütün günlerinde Kürtçe konuşmak istiyoruz. Tek talebimiz budur.”
MA
