Kapitalist politikalar nedeniyle eşitsizlik tüm dünyada daha da büyüyor. Birleşmiş Milletler (BM) Çocuk Ölümleri Tahminleri Kuruluşlar Arası Grubu’nun yayınladığı son rapora göre, 2021 yılında her 4,4 saniyede bir çocuk veya genç ölümü gerçekleşiyor. Önlem alınamaması durumda 2030 yılına kadar 59 milyon ölüm daha gerçekleşecek. Raporda, ölümlerin temel nedeni olarak sağlık ve gıdaya erişememe gösterildi.
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, dünyada 1,9 milyar kişi fazla kilolu ve 650 milyon obez. Uzmanlar, dünyada görülen iki uç tabloyu gelir eşitsizliği ve kaynakların adil paylaşılmamasına yorumluyor.
Türkiye’de de durum farklı değil. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması 2021 yılı sonuçlarına göre, Türkiye’nin en yoksul yüzde 20’lik grubun toplam gelirden aldığı pay yüzde 6,1. En zengin yüzde 20’lik grup ise, gelirin yüzde 46,7’sine sahip. Söz konusu tablo yoksulluğun bir sonraki nesillere miras kalmasına zemin hazırlıyor. Son bir yılda 1 milyona yakın öğrenci ekonomik kriz nedeniyle okulu bırakmak zorunda kaldı.
Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Derya Yanık, 9 Ocak’ta yaptığı konuşmasında, ailesiyle birlikte yaşayan ve temel ihtiyaçlara ulaşamayan çocuk sayısının son 3 ayda 32 bin arttığını açıkladı.
CHP Yoksulluk Dayanışma Ofisi Koordinatörü Hacer Foggo, yoksulluk ve eşitsizliğe dair değerlendirmelerde bulundu.
“GELİR EŞİTSİZLİĞİ DERİNLEŞİYOR”
Foggo, dünyadaki yoksulluğa işaret ederek, “BM’nin sürdürebilir kalkınma hedefleri vardı fakat pandemi döneminde yoksulluk derinleşti. BM’nin ‘biz 2030 yılında hem yoksulluğu, hem açlığı bitireceğiz’ hedefi vardı ama tüm dünyada yoksulluk çok derinleşiyor. BM, ‘Biz bu hedefleri gerçekleştiremeyeceğiz’ dedi. Dünyadaki yoksulluk neredeyse 2009’daki duruma geri dönüyor. Bu aslında devletin yoksullukla ilgili hedeflerinin yeniden masaya yatırılması gerektiğini gösteriyor. Çocuk ölümlerinin artacağı, yoksulluğun derinleşeceği tüm dünya ülkeleri için geçerli artık. Bu dünyadaki bir avuç insanın daha fazla zenginleştiği, gelir dağılımının eşitsizliğini gösteriyor. Yoksulluk politikasının yeniden gözden geçirilmesi gerekiyor. Bu Türkiye için de geçerli. Burada da yoksulluk ve gelir dağılımındaki eşitsizlik derinleşiyor” diye konuştu.
“KORKUNÇ BİR YOKSULLUK VAR”
İnsan hakları temelli yoksulluk politikalarının hayata geçmesi gerektiğini vurgulayan Foggo, “Geçtiğimiz günlerde Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, ‘Ailesi yanında olan desteğe muhtaç çocuk’ verilerini açıkladı. Bu veriler 152 binden 180 bine yükseldi. Bu, işte o yoksulluğun ne kadar derinleştiğinin göstergesi. Hak temelli bakılmadığı sürece bu yoksulluk çoğalmaya devam edecek. Bütçedeki parayı, sosyal yardıma, insanları istihdama katacak politikalara ayırmadığınız sürece yoksulluk çoğalmaya devam edecek. Türkiye’de yoksulluğun tanımı değişti. Artık çalışan yoksulluğunu konuşmaya başladık. Siz asgari ücret alıyorsanız da açlık sınırının altında maaş alıyorsunuz ya da yoksulluk sınırı altında maaş alıyorsunuz demektir. Sosyal güvencesiz, kayıt dışı çalışanlar ve günlük çalışanlar ise, bu tablonun daha gerisinde. Orada temel gıdalara erişememe, kadınların pede bile erişememesi, günlük ihtiyaçlarını karşılamamaya, çocukların beslenmesine gıda koyamamak gibi şeyler yaşanıyor. Tüm bunlara bakıldığında Türkiye’de korkunç bir yoksulluk var” ifadelerini kullandı.
BÖLGESEL EŞİTSİZLİK
Farklı bölgelerde yoksul aileleri ziyaret ettiğini aktaran Foggo, kentler arasında yoksulluk farkı olduğunu söyledi. Foggo, “Wan’daki yoksullukla ile İstanbul’daki yoksulluk arasında farklar olabilir. Önemli olan hak temelli bir politikayla ‘Wan’daki çocukla İstanbul’daki yoksul bir çocuğun arasındaki derin eşitsizliği nasıl ortadan kaldırabiliriz’i tartışmak. Hak temelli bir politika uygulanmadığı sürece Şırnak’taki, Wan’daki çocukların durumdaki o derin eşitsizlik daha da ortaya çıkıyor. Dünya Gıda Örgütü’nün açlık haritasına göre Şırnak, gıdaya erişemeyen en yoğun illerden. Oradaki çocukların beslenmesi az, bodurluk oranı daha fazla. Bu politikaları yaparken bölgesel eşitsizlikleri de göz önünde bulundurmak gerekiyor” diye konuştu.
“YOKSULLUK ARTACAK”
Wan’da binlerce insanın işsizlik nedeniyle başka kentlere göç ettiğine dikkati çeken Foggo, şöyle devam etti: “İnsanlar başka şehirde iş bulmak ve farklı sektörlerde çalışmak için gidiyor. Hareket halinde bir topluluk var. İnsanlar ‘İstanbul’dan Wan’a gideyim rahat rahat yaşayayım’ diyemiyor. Neden? Su yok, tarım tamamen bitmiş durumda, kırsalda büyük bir işsizlik başlamış durumda. Politikalar yapılırken bölgesel eşitsizliği göz önüne almak zorundayız. Yoksullukla mücadele için en önemli şey temel ihtiyaçları insanların gündeminden çıkarmaktır. Şu an eğitim ülkede arka planda çünkü çocuklar ailelere katkı için okulu bırakıyor. İnsanları ayakta tutabilecek, kadını özgürleştirecek politikalar yapılmadığı sürece bu yoksulluk ve yoksunluk devam edecek.”
Berivan Kutlu / MA
