Haftalık basın toplasında konuşan İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, gündeme dair değerlendirmelerde bulundu. Bekayi, gazetecilerin dış politika alanındaki soruları yanıtladı.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu’nun 8 Eylül’de New York’ta yapılacak 81’inci oturumuna katılıp katılmayacağına dair soruya Bekayi, “Kesin bir karar alınmadı, her zaman bu fırsatı pozisyonlarımızı açıklamak için kullandık ve bu yıl da kullanmayı planlıyoruz” dedi.
HÜRMÜZ DİPLOMASİSİ
İran ve Umman arasındaki teknik ve siyasi görüşmelere değinen Bekayi, “Hürmüz Boğazı, İran ve Umman arasındaki görüş ayrılıkları nedeniyle değil, ABD’nin askeri saldırganlığı ve bu su yolunun saldırganlık için kullanılması nedeniyle kapatılmıştır; İran ve Umman arasındaki görüşmeler, iki kıyı ülkesi arasında ikili bir meseledir. Bu görüşmelerin özel amacı, gemi trafiği için güvenli bir rota belirleme konusunda anlaşmaya varmaktır; Hürmüz Boğazı’nın açılması, ABD tarafından İran’a dayatılan koşulların yerine getirilmesine bağlıdır. ABD’nin deniz ablukası ve saldırganlığı ile diğer ABD ihlalleri devam ettiği sürece, Hürmüz Boğazı’nın güvenliğinin sağlanması için gerekli koşullar oluşmayacaktır. Deniz ablukası diplomasi yoluyla kaldırılmaz. Deniz ablukasını engellemek için mutlaka diplomasiyle birlikte askeri caydırıcılık kullanılmalıdır” diye konuştu.
‘BOĞAZIN YÖNETİMİ İRAN’DADIR’
Hürmüz Boğazı’nın kuzey-güney güzergahlarına ilişkin olarak Bekayi şunları açıkladı: “ ABD’nin ihlal ettiği mutabakat zaptının beşinci paragrafında İran’ın rolü açıkça belirtilmiş ve boğazın gelecekteki yönetimi ve güvenliği İran’ın sorumluluğundaydı; bu konu aynı şekilde yürütülmeye devam edecek ve sorumluluk kıyı devletlerinde olacaktır; İran bunun için gerekli kapasiteye sahiptir; kuzey ve güney güzergahları, İran ve Umman arasında güvenli bir güzergah olarak kararlaştırılan güzergaha dönüşecektir; İran-Umman görüşmelerinin amacı, yeni bir güvenli güzergah üzerinde anlaşmaya varılana kadar geçici bir güzergah olacak orta bir güzergaha ulaşmaktır. Umman ile yaptığımız her görüşmede, içsel bir güvenlik mekanizması oluşturmak için bölge ülkeleri arasında işbirliğinin ve güvenin artırılmasının gerekliliğini tartışıyoruz. Son iki yıldaki gelişmelerin, ülkelerin bu yönde ilerlemesi için bir temel oluşturmasını umuyoruz.”
‘ABD’NİN İTİRAZ EDECEĞİ BİR ŞEY YOK’
New York Times’in İslamabad Mutabakatına dair haberine değinen Bekayi, “Hürmüz Boğazı’ndaki sorunun ortaya çıkmasının temel nedeni ABD ve İsrail rejimidir. ABD hâlâ gururla limanlarımızı ablukaya aldığını ve gemilerimize müdahale ettiğini açıklamaktadır. Bu şartlar altında ABD’nin Hürmüz Boğazı’nın kapalı olması konusunda itiraz edecek hukuki bir konumu yoktur. Bu durumda, ABD saldırgan eylemlerini sürdürürken uluslararası gemicilik Hürmüz Boğazı’ndan geçmeye cesaret edebilir mi?” ifadelerini kullandı.
IRAK VE PAKİSTAN İLİŞKİLERİ
İran heyetinin Pakistan ziyaretlerine dair de konuşan Bekayi, “Bu ziyaretler, iki komşu ülke arasındaki ilişkilerin doğal bir parçasıdır” dedi. İran ile Irak arasındaki güvenlik anlaşmalarına değinen Bekayi, “İran-Irak ilişkilerinin gelecekte tüm alanlarda, güvenlik de dahil olmak üzere, açık ve olumlu bir perspektife sahip olması için çaba göstermeliyiz. İki ülkenin sınırlarını tehdit eden tehditlerin ve risklerin farkındayız. Her zaman Irak hükümetine ve Irak Kürdistan Bölgesi yetkililerine güveniyoruz; gerekli adımları atacaklarına inanıyoruz.”
MA
