Anayasa Mahkemesi (AYM) Genel Kurulu, kayyım düzenlemesine yol açan kanunun anayasaya aykırılık taşıyıp taşımadığına dair itirazı görüşecek. Kent Uzlaşısı ile seçilen Esenyurt Belediye Başkanı Ahmet Özer’in tutuklanması sonrasında İstanbul 9’uncu İdare Mahkemesi, belediye başkanının görevden uzaklaştırılması ve yerine kayyım atamasını düzenleyen ilgili Belediye Kanunu’nun anayasaya aykırı olduğu yönünde Anayasa Mahkemesi’ne başvuruda bulundu. Mahkeme, yaptığı başvuruda, örgüt üyeliği suçlamasıyla yargılanan veya tutuklanan bir kimsenin yerine İçişleri Bakanlığı ya da vali tarafından “kayyım atanması” düzenlemesini içeren kanunun anayasaya aykırılık teşkil ettiği tespitine yer verdi.
İNCELEME YAPACAK
İtiraz üzerine AYM Genel Kurulu, başvurunun ilk incelemesini yapmak üzere bugün toplanacak. AYM, ilkin başvuruda bir eksiklik olup olmadığını inceleyecek. Başvuruda, bir eksiklik tespit edilmez ise iptal istemi esastan görüşülerek karara bağlanacak. Ancak AYM, bugün sadece usul yönünden de inceleme yapıp esas incelemeyi sonraya da bırakabilir.
Pek çok belediyelerine kayyım atanan Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Hukuk ve İnsan Hakları Komisyonu Eşsözcüsü Öztürk Türkdoğan, mahkemenin başvurusuna, söz konusu düzenlemeye ve AYM’nin vermesi gereken karara ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
‘ANAYASAYA AYKIRI’
Başından beri kayyım uygulamalarına yol açan düzenlemeye karşı hukuki yönden de itirazlarda bulunduklarını paylaşan Türkdoğan, düzenlemenin ve uygulamanın anayasaya aykırı olduğu yönünde telkinlerde bulunduklarını aktardı. Kayyım atanmasının önünü açan Belediye Kanunu’nun anayasaya aykırı olduğunun altını çizen Türkdoğan, “Tüm başvurularımızda dile getirdik. Ahmet Özer’in durumu sonrasında aynı iddialar gündeme geldi. Bunun üzerine mahkeme bunu ciddi görüp, hukuki bir gerekçe ile söz konusu kanunun iptali için başvuruda bulundu. AYM de bu başvuru üzerine toplanacak ve ilk incelemesini yapacak. En başta usul yönünden bir eksiklik olup olmadığına bakacak. Aynı gün esasa geçebilir veya bir karar çıkabilir. Ama esastan karar vermesini beklemiyoruz. Başka bir zaman da görüşebilir. Nadir çıkan bir durum da olsa yarın da esas yönünden de karar çıkabilir” dedi.
‘YETKİSİZ İŞLEM’
AYM’nin 1989 yıllında 335 Sayılı KHK’yi aynı nedenlerden dolayı iptal ettiğini anımsatan Türkdoğan, “Geçmişte benzer uygulamalar vardı. Aynı AYM bu uygulamaları iptal etti. Biz de Anayasa’ya aykırı olan bu kayyım düzenlemesinin önünü açan uygulamanın iptal edilmesini istiyoruz. Çünkü Anayasa’nın 128’inci maddesinde, yürütme organına böyle bir yetki verilmemiştir. Yetkisiz işlem. Siz seçilmiş bir belediye başkanının yerine, kayyım atayamazsınız. Sadece ve sadece görevi nedeniyle bir suç istinadı yöneltilen belediye başkanını geçici olarak açığa alıp onun yerine belediye meclisinden yeni bir başkanvekili seçmek için anayasa dayanağı var. Başka dayanak yok. İçişleri Bakanlığı, mevcut başkanı görevden alıp onun yerine kamu yetkilisini atama yetkisi anayasada tanınmamıştır” diye belirtti.
‘KAYNAĞINI ANAYASADAN ALMALI’
Anayasa’nın 7’inci maddesine de işaret eden Türkdoğan, “Kaynağını anayasadan almayan hiçbir uygulama geçerli değildir. Kanunlar anayasaya uygun olmalıdır. Bu kadar basit aslında. Uzun uzun anlatmaya da gerek yok. Bunun anayasal dayanağı yok” ifadelerini kullandı.
‘GÖREVLERİNE DÖNERLER’
AYM’nin bekledikleri şekilde bir karar vermesi halinde olacaklara da dikkat çeken Türkdoğan, “AYM böylesi bir iptal kararı verirse, bu iptal kararının gerekçesini yazıp bunu yayınlamak durumunda. İtirazda bulunan mahkemeye de göndermeli. O zaman mevcut kayyım uygulamalarının tamamı boşa düşer. Tutuklu olan belediye başkanlarının yerine belediye meclisi kendi içinde bir başkanvekili seçer. Tutuklu olmayan belediye başkanları da görevlerine geri dönerler. Ancak tutuklu olanlar dönemiyor. Çünkü kamu görevlisi iseniz görevden alınırsanız açığa alınıyorsunuz. Sizin yerinize bir başkası yürütmek durumda. Belediye başkanı iseniz sizin yerinize o görevi belediye meclisi kendisi başkanvekili seçiyor. Siz tahliye olana kadar. Böyle bir işleyiş var” ifadelerini kullandı.
‘KARARLAR SİYASİ’
Yerine kayyım atanan Mêrdîn Belediye Eşbaşkanı Ahmet Türk ve Wan Belediyesi Eşbaşkanı Abdullah Zeydan’ın durumuna dikkat çeken Türkdoğan, şunları söyledi: “Burada İçişleri Bakanlığı’na tanınan bir yetki var. Örneğin kanun diyor ki; ‘soruşturma ve kavuşturma…’ Ahmet Türk seçildiğinde Kobanê Davası devam ediyor muydu? O bile kayyım atamasına sebep yapılabilirdi. Ama iktidar ne yaptı? İktidar mahkemenin ceza vermesini bekledi. Mahkeme ceza verdi ama İstinaf ve Yargıtay’ı var. Üç defa seçilmiş ve yerine kayyım atanmış. Ancak hakkında kesinleşmiş bir ceza olmamasına rağmen niçin yerine kayyım atanıyor? Bu durum tamamen siyasi ve keyfidir. Bu olmaz ise geri dönme durumu var. Hemen geri dönmeleri gerekiyor” diye konuştu.
MA
