Avrupa’da mayıstan bu yana art arda yaşanan dört sıcak hava dalgası, kıtanın birçok bölgesinde sıcaklık rekorlarının kırılmasına neden olurken, sıcaklıklarla bağlantılı “fazladan ölüm” sayısının en az 35 bine ulaştığı tahmin ediliyor.
Tahminlere göre, Avrupa Birliği’nin büyük ülkelerinden Almanya, Fransa ve İspanya’da tek başına 25 binden fazla ek ölüm kaydedildi.
Uzmanlar, ağustos ayına ilişkin verilerin henüz tamamlanmamış olması nedeniyle sıcak hava dalgalarının neden olduğu toplam ölüm sayısının ilerleyen dönemde önemli ölçüde artabileceğini belirtti.
Almanya’da 14 bin sıcaklık kaynaklı ölüm
Sıcak hava dalgalarının en ağır sonuçlarından biri Almanya’da görüldü. Robert Koch Enstitüsü (RKI), 6 Nisan-9 Ağustos döneminde yaklaşık 14 bin kişinin sıcaklıkla bağlantılı nedenlerle hayatını kaybettiğini açıkladı.
RKI verilerine göre yalnızca 22-28 Haziran haftasında yaklaşık 9 bin 600 kişi sıcaklık nedeniyle hayatını kaybetti. Avrupa Birliği genelinde 2008’den bu yana düzenli olarak derlenen fazla ölüm verilerine göre, bu haftadan daha yüksek oranda ek ölüm kaydedilen tek yaz dönemi, Kovid-19 salgınının devam ettiği Temmuz 2022 oldu.
Almanya’da sıcaklık kaynaklı ölümler açısından 2026, kayıtların tutulmaya başlamasından bu yana en kötü yıl olarak değerlendiriliyor. Ülkede daha önceki en yüksek sayı 2018’de yaklaşık 8 bin 900 olarak kaydedilmişti.
İspanya’da rekor ölüm
İspanya’da Carlos III Sağlık Enstitüsünün ölüm izleme sistemi verilerine göre, mayıstan ağustosun son haftasına kadar sıcaklıkla bağlantılı 4 bin 947 ölümün gerçekleştiği tahmin ediliyor.
Bu rakam, İspanya’da sıcaklık kaynaklı ölümler açısından 2026’yı şimdiye kadarki en ölümcül yıl haline getiriyor. Ülkede 2022’de 4 bin 520 sıcaklık kaynaklı ölüm kaydedilmişti.
İspanya’nın yanı sıra Fransa’da da 500’den fazla meteoroloji istasyonunda sıcaklıkların 40 dereceyi aştığı, bir dönemde ülkenin yüzde 98’inin sıcak hava uyarısı altında bulunduğu bildirildi.
Fransa’da mayıs sonundan 22 Temmuz’a kadar tüm nedenlere bağlı ölümlerde yaklaşık 7 bin 300’lük artış kaydedildi. Ancak ağustos verileri henüz açıklanmadı ve ilk hesaplamalar, ülkedeki toplam ölümlerin yaklaşık yüzde 80’ini kapsayan elektronik ölüm belgelerine dayanıyor.
Sıcaklık ölümleri nasıl etkiliyor?
Sıcak hava nedeniyle meydana gelen ölümlerin tamamı ölüm belgelerinde doğrudan “sıcaklık” kaynaklı olarak belirtilmiyor. Aşırı sıcaklar özellikle kalp-damar ve solunum sistemi hastalıkları gibi mevcut sağlık sorunlarını ağırlaştırabiliyor. Bazı kişiler kalp krizi, inme veya böbrek yetmezliği gibi nedenlerle hayatını kaybedebiliyor.
Bu ölümlerin sıcaklıkla bağlantısının kesin olarak belirlenmesi haftalar, hatta aylar sürebiliyor. Avrupa ülkelerinin ölüm verilerini farklı yöntemlerle hesaplaması da kıta genelindeki toplam sayının belirlenmesini zorlaştırıyor.
İngiltere ve diğer Avrupa ülkelerinde de artış
İngiltere’de sağlık güvenliği yetkililerinin modellemesine göre, mayıs ve haziran aylarında yaşanan sıcak hava dalgaları yalnızca İngiltere’de 2 bin 877 sıcaklık bağlantılı ölüme yol açtı.
Belçika’da 18-29 Haziran döneminde ölüm oranının yüzde 39 arttığı ve 1.222 ek ölüm yaşandığı açıklandı. Hollanda ise 22 Haziran-5 Temmuz arasında normalden en az 900 kişinin daha fazla hayatını kaybettiğini bildirdi.
Polonya’da haziran sonundaki sıcak hava dalgası sırasında normalden 1.070 fazla ölüm gerçekleştiği tahmin edilirken, İsviçre’de aynı hafta sıcaklıkla bağlantılı yaklaşık 220 ek ölüm kaydedildi.
Lüksemburg, Yunanistan, Romanya, Bulgaristan ve Danimarka’dan gelen ilk veriler ise bu ülkelerin her birinde yaklaşık 40 ek ölüm yaşandığına işaret ediyor.
İklim değişikliği sıcak hava dalgalarını ağırlaştırıyor
Bilim insanları, insan faaliyetlerinden kaynaklanan küresel ısınmanın aşırı sıcak hava olaylarını daha sık ve daha şiddetli hale getirdiğini belirtiyor.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) de mayıs ayında Avrupa bölgesinde sıcaklık kaynaklı ölümlerin son 20 yılda yüzde 30’dan fazla arttığını ve iklim krizi ile nüfusun yaşlanması nedeniyle bu sayının daha da yükselmesinin beklendiğini bildirmişti.
SPUTNIK
