Türkiye’nin birçok yerinde mültecilere karşı yapılan ırkçı saldırılar gündemdeki yerini korurken, Taliban’ın ülke yönetimini ele geçirmesiyle Afganistan’dan Türkiye’ye doğru yoğun bir göç dalgası başladı. Göç İdaresi Genel Müdürlüğü verilerine göre; bu yılın ilk altı ayında Türkiye’ye gelen düzensiz göçmenler arasında Afganlar ilk sırada yer alıyor.
AKP’li Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, muhalefetin bu konudaki suçlamaları üzerine dün İstanbul’da yaptığı açıklamalarda, emniyet kayıtlarına göre Türkiye’de şu anda kayıt dışı 300 bin Afganistanlı göçmen bulunduğunu ifade etti.
Türkiye’nin göç ve mülteci politikasını değerlendiren Çukurova Göç ve Mülteci Araştırma İzleme Derneği (GÖÇ-DER) Başkanı Selahattin Güvenç, ülkede mülteci karşıtlığının artmasının nedenlerini sıraladı.
İKTİDARIN ROLÜ
Türkiye’de son zamanlarda mültecilere yönelik ayrımcı söylem ve pratiklerin toplumdaki etkilerini göstermesi bakımından son derece kaygılı olduklarını belirten Güvenç, son birkaç aydır giderek artan siyasilerin ve medya organları tarafından tekrarlanan mülteci karşıtı söylemlerin saldırıları artırdığına dikkati çekti. İktidarın ötekileştiren ayrımcı, ırkçı ve nefret içeren söylemlerden kaçınması gerektiğini aktaran Güvenç, mültecilerin ayrımcılıktan, ırkçılıktan ve nefret suçlarından etkili bir biçimde korunması gerektiğinin altını çizdi.
Hiçbir dönem mültecilere ve diğer etnik gruplara saldırıların bu kadar artmadığını vurgulayan Güvenç, bu ırkçı saldırıların kendiliğinden gelişmediğini, devlet ve iktidar tarafında örgütlendirildiğini ifade etti.
Güvenç, “İktidarlar ve egemenler zaman zaman ötekileştirdiği kesimleri birbirine kırdırarak şiddet ve kaos ortamından besleniyor. Kim olursa olsun hangi halktan olursa olsun zorla yerinden edilme bir insanlık suçudur. İster iç göçler isterse sığınmacı, isterse mülteci olsunlar insanlara ‘gidin sizi istemiyoruz’ diye bir söylem olamaz. Mülteciler buraya geldiği için suçlu değildir. Bu insanları kim sürgün etmişse onlar sorumludur dolayısıyla uluslararası sistem sorumludur” diye konuştu.
GÖÇ POLİTİKASI
Suriyeli mültecilerin Ortadoğu’da yürütülen savaşın kurbanları olduğunu hatırlatan Güvenç, “Yapılan saldırılardan Türkiye’deki hükümet sorumludur” dedi. Türkiye’nin, uzun süredir yoğun ve kitlesel bir göç almasına rağmen bu konuda ayakları yere basan bir politika geliştirilmediğine dikkati çeken Güvenç, Türkiye’nin göç politikaları tamamen konjonktürel, iç ve dış politikadaki gelişmelere göre yer değiştiğini söyledi. Yıllar geçmesine rağmen göçmenlerin Türkiye’deki statülerine ve konumlarına ilişkin kayda değer bir gelişme yaşanmadığını aktaran Güvenç, göçmenlere dair veriler şeffaf bir şekilde kamuoyu ile paylaşılmadığını da sözlerine ekledi.
MÜLTECİLERİN HEDEF HALİNE GELDİĞİ ÜLKE
Türkiye’nin eskiden mülteciler için transit geçiş ülkesi olduğunu, şimdi ise hedef oldukları bir ülke haline geldiğini kaydeden Güvenç, “Türkiye sığınmacıları kendi ülkesinde tutarak karşılığında Amerika ve diğer ülkelerden para alıyor. Uluslararası hukuk çiğneniyor. Öte yandan ülkede tuttukları mülteci ve sığınmacılara hiçbir hak ve insanca bir yaşam sunulmuyor. Büyük bir rezalet, acı ve travma içerisinde yaşıyorlar. İktidar, bir taraftan büyük ülkelerden para karşılığı mültecileri burada tutmaya çalışıyor, diğer taraftan kendi iç kamuoyunu yönlendirerek linç ederek kaçırtmaya çalışıyor. Bu şiddet sarmalına karşı bir direnç göstermezsek, bu sefer vatandaşlık kategorisinde olan başka ezilen kesimler hedef alınacak” şeklinde konuştu.
UCUZ İŞ GÜCÜ
Türkiye’de mültecilerin en ucuz pazar gücü haline geldiğini aktaran Güvenç, narenciye depolarında, serbest bölgelerde ve tarım alanlarda Suriyeli mültecilerin karın tokluğuna çalıştırıldığını ifade etti. AKP Genel Başkan Yardımcısı Mehmet Özhaseki’ni “sığınmacılar bazı sektörleri ayakta tutuyor” sözlerini hatırlatan Güvenç sözlerini şöyle sonlandırdı: “İktidarın ‘ayakta tutuyor’ dedikleri şey devletin desteklemediği, tarım politikalarında çiftçiye destek vermediği toprak sahiplerinin, Suriyeli sığınmacıları çalıştırdıkları alanlar. Bu açığı telafi etmek ve üretimi mülteciler üzerinden yapmak istiyorlar. Yani dünyanın en büyük sömürüsü şuanda Suriye ve Afgan sığınmacıların üzerinden gerçekleştiriliyor.”
Esra Solin Dal / MA
