Almanya’nın başkenti Berlin’de 20 Eylül’de yapılan Temsilciler Meclisi seçimlerinin geçici sonuçlarına göre yüzde 25,65 oyla birinci parti olan Sol Parti (Die Linke), SPD ve Yeşiller ile olası kırmızı-kırmızı-yeşil koalisyon için ön görüşmelere başladı.
Üç parti, resmi görüşmelerin başlamasının ön koşullarından biri olarak antisemitizm, İsrail, Yahudi yaşamının korunması ve Filistin meselesine ilişkin sekiz maddelik “Berlin Sondaj Görüşmelerinin Başlangıcına İlişkin Anlaşma” üzerinde uzlaştı.
8 Ekim’de açıklanan ortak metinde, Almanya’nın tarihsel sorumluluğuna atıfla Berlin’de Yahudi yaşamının korunması, Yahudi kurumlarının güvenliğinin güçlendirilmesi ve eğitimden kültüre antisemitizme karşı çalışmaların genişletilmesi taahhüt edildi.
BDS HAREKETİ REDDEDİLDİ
Ortak metinde Sol Parti, SPD ve Yeşiller, İsrail’e yönelik genel boykot ve yaptırım çağrılarını reddetti.
Üç parti, İsrail kurumları veya kişilere yalnızca vatandaşlıkları, kökenleri ya da aidiyetleri üzerinden yöneltilen genel boykot ve yaptırım çağrılarına karşı olduklarını belirterek BDS (Boykot, Yatırımların Geri Çekilmesi ve Yaptırımlar) kampanyasını bu kapsamda açıkça isimlendirdi.
Anlaşmada Yahudi ve İsrailli öğrenciler, akademisyenler ve kültür-sanat çalışanlarının desteklenmesi, Berlin ile İsrail’deki üniversiteler ve araştırma kurumları arasındaki mevcut akademik işbirliklerinin sürdürülmesi de yer aldı.
“İSRAİL’İN VAR OLMA HAKKI TARTIŞILAMAZ”
Üç partinin üzerinde uzlaştığı metinde, “İsrail’in var olma hakkı bizim için tartışılamaz” denildi.
7 Ekim 2023’te Hamas ve diğer silahlı grupların İsrail’e yönelik saldırısı kınanırken, İsrail hükümetinin Filistinlilere yönelik uygulamalarının eleştirilmesinin antisemitik eylemleri haklı çıkarmayacağı belirtildi.
Metin aynı zamanda iki devletli çözümü destekliyor. İsrail’in güvenliği ile Filistin halkının kendi kaderini tayin hakkının birlikte güvence altına alınması gerektiği ifade edilirken uluslararası hukuk ve insan hakları ihlallerinin açık biçimde dile getirileceği belirtildi.
Ortak açıklamada Gazze ve Batı Şeria’daki duruma da yer verilerek Filistinli sivil nüfusun maruz kaldığı acı, yoksunluk ve yıkımın görüldüğü ifade edildi.
İHLALLERDE İHRAÇ DA GÜNDEMDE
Üç parti, üzerinde uzlaşılan ilkelerin yalnızca ortak deklarasyon olarak kalmaması için parti ve parlamento grupları içinde yaptırım mekanizmaları oluşturulmasını da kararlaştırdı.
Buna göre ortak ilkeleri ihlal ettiği değerlendirilen üyeler hakkında ilgili parti veya parlamento grubu kendi disiplin sürecini işletecek. Yaptırımlar, parlamento grubundan çıkarılmaya kadar gidebilecek.
Tartışmalı bir antisemitizm vakasında üç uzman kişiden oluşacak bir kuruldan değerlendirme alınabilecek. Nihai karar ise ilgili parlamento grubu tarafından verilecek.
Üç parti ayrıca antisemitizm, antiziganizm, ırkçılık ve diğer grup temelli ayrımcılık biçimlerine karşı korumanın Berlin Eyalet Anayasası’na açık biçimde eklenmesini hedeflediklerini duyurdu.
VANESSA EMDE’NİN DURUMU TARTIŞILIYOR
Ortak anlaşmanın Sol Parti içindeki ilk tartışma başlıklarından biri ise yeni milletvekili Vanessa Emde oldu.
Tagesspiegel’in haberine göre 45 yaşındaki Emde, Nord-Neukölln seçim bölgesinde ilk tur oylarının yüzde 46,2’sini alarak doğrudan milletvekili seçildi. Ancak Filistin meselesine ilişkin açıklamaları nedeniyle parti içinde de tartışılıyor.
Emde, Sol Parti içindeki “Filistin Dayanışması” çalışma grubunda yer alıyor. Tagesspiegel, Emde’nin Mayıs ayında “Devletlerin var olma hakkı yoktur, var olma hakkı olan insanlardır” dediğini ve İsrail-Filistin için tek devletli çözümü savunduğunu aktardı.
Gazete, bu açıklamanın bazı Sol Parti üyeleri tarafından partinin İsrail’in var olma hakkına ilişkin resmi tutumuyla çelişkili görüldüğünü bildirdi. Emde’nin yeni ortak ilkeleri ihlal edip etmediğinin ise henüz karara bağlanmadığını belirtti.
Tagesspiegel ayrıca seçim gecesi Emde’nin, İsrail’in var olma hakkına karşı çıktığı belirtilen İbrahim İbrahim ile fotoğrafının çekildiğini aktardı. Haberde bazı parti üyelerinin Emde’nin parlamento grubundaki durumunu tartıştığı belirtilirken, henüz alınmış bir ihraç kararı bulunmuyor.
ANLAŞMA SOL PARTİ İÇİNDE TEPKİ ÇEKTİ
Ortak metin Sol Parti içinde de tartışmaya yol açtı. 9 Ekim’de aralarında Federal Meclis milletvekilleri ve parti yöneticilerinin de bulunduğu 120 Sol Parti siyasetçisi anlaşmayı eleştiren ortak bir açıklamaya imza attı.
İmzacılar, ortak metindeki antisemitizm tanımlarının fazla geniş yorumlanabileceğini ve İsrail hükümetinin politikalarına yönelik eleştirilerin de bu kapsamda değerlendirilebileceğini savundu.
SPD Berlin Eyalet Başkanı Steffen Krach ise üzerinde uzlaşılan ilkelerin uygulanmasını olası koalisyon açısından koşul olarak gördüklerini belirtti. Krach, parti içindeki antisemitik tutumlara karşı gerekli yaptırımların uygulanmaması halinde koalisyon görüşmelerinin sonuçsuz kalabileceğini söyledi.
Sol Parti, Yeşiller ve SPD’nin 8 Ekim’de vardığı anlaşmanın ardından üç parti arasında resmi koalisyonun kurulup kurulmayacağını belirleyecek ön görüşmeler devam ediyor.
Kaynak: Harici / Berliner Zeitung / Tagesspiegel
HABER MERKEZİ
