Erişim engellerine karşı IFJ, EFJ ve TGS olarak X’in sahibi ve yönetimine açık bir çağrı yaptı. “Türkiye’de ifade ve basın özgürlüğüne yönelik müdahale araçlarından biri olarak kullanılan erişim engeli kararları giderek yaygınlaşıyor.” denilen açıklamada, “X, Türkiye’de gazetecilerin ve medya kuruluşlarının hesaplarını mahkeme kararı veya başka bir bağımsız yargı makamının açık ve denetlenebilir kararı olmaksızın erişime kapatmamalıdır” denildi. Kurumların ortak açıklaması şu şekilde:
Türkiye’de ifade ve basın özgürlüğüne yönelik müdahale araçlarından biri olarak kullanılan erişim engeli kararları giderek yaygınlaşıyor. Son dönemde yalnızca haber siteleri değil, gazetecilerin, medya kuruluşlarının, meslek örgütlerinin ve sivil toplum kuruluşlarının sosyal medya hesapları da Türkiye’den erişime engelleniyor.
Bu erişim engellerine karşı Uluslararası Gazeteciler Federasyonu (IFJ), Avrupa Gazeteciler Federasyonu (EFJ) ve Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS) olarak X’in sahibi ve yönetimine açık bir çağrı yapıyoruz:
X, Türkiye’de gazetecilerin ve medya kuruluşlarının hesaplarını mahkeme kararı veya başka bir bağımsız yargı makamının açık ve denetlenebilir kararı olmaksızın erişime kapatmamalıdır. Kaldı ki Türkiye’de hukukun tarafsız karar verdiğine dair şüpheler hat safhadayken, bu kararların gerekçe gösterilerek yapılan erişim engelleri de keyfidir.
Son haftalarda yaşananlar, sorunun münferit birkaç hesapla sınırlı olmadığını gösteriyor. 30 Eylül 2026’da T24’ün internet sitesiyle birlikte X hesabına da erişim engeli getirildi. İstanbul 1. Sulh Ceza Hâkimliği kararının T24’ün yaklaşık 1,9 milyon takipçili X hesabını da kapsıyor. Kısa Dalga, Sol Haber ve Evrensel gazeteleri ile ilgili verilen kararlarda ortada.
Aynı dönemde gazeteciler İrfan Değirmenci, Can Bursalı, Fırat Fıstık, Ersin Eroğlu, Meral Danyıldız, Canan Kaya, Ali Tarakçı, Onur Dalar, Dinçer Gökçe ve Esra Tokat’ın da aralarında olduğu çok sayıda gazetecinin X hesaplarının da Türkiye’den erişime engellendiği bildirildi.
Bunun yanı sıra, Eylül 2026’da gazeteciler, haber kuruluşları, ekonomistler, akademisyenler, hukukçular ve diğer kullanıcıların yüzlerce X hesabı hakkında erişim engeli kararları alındı.
Reuters’ın aktardığına göre 30 Eylül itibarıyla yalnızca son dalgada 147 X hesabına daha erişim engeli getirildi; bu hesapların toplam takipçi sayısı yaklaşık 2,65 milyondu. Bir önceki dalgada ise gazeteciler ve medya kuruluşlarının da aralarında bulunduğu yaklaşık 150 hesabın engellendiği bildirildi.
İfade Özgürlüğü Derneğinin verilerine göre ise Eylül ayında erişim engeli kararı verilen 1270 hesaptan sadece 115’i ile ilgili bir mahkeme kararı var. 1155 hesabın hangi gerekçe ile kapatıldığı bilinmiyor. Bu hesapların toplam takipçi sayısı 35 milyonu aşmaktadır.
Türkiye’deki bu uygulamaların kapsamı, basın özgürlüğünün yanı sıra milyonlarca insanın haber ve bilgiye erişim hakkını da doğrudan etkiliyor, engelliyor.
Üstelik X’in yönetim politikası düşünce ve ifade özgürlüğüne ilişkin belirli güvenceler öngörmesine rağmen yargı denetiminden yoksun erişim engeli taleplerinin karşılandığını, işbirliği yaptığını görüyoruz. X, resmi politikasında, içerik veya hesapların erişime engellenmesi yönündeki taleplerde mahkeme kararı gibi geçerli hukuki belgelerin kullanılabildiğini; elinde mahkeme kararı veya başka bir hukuki belge bulunan makamların bunu başvurularına eklemesi gerektiğini belirtiyor. X ayrıca, hukuki bir engel bulunmadığı sürece etkilenen kullanıcıların talepten haberdar edileceğini açıklıyor.
Bu nedenle X yönetimine çağrımız açıktır:
Türkiye’den gelen erişim engeli taleplerinde bağımsız ve açık bir mahkeme kararı bulunup bulunmadığını titizlikle denetleyin.
İdari makamların, kolluk birimlerinin veya başka kamu kurumlarının tek taraflı taleplerini, bağımsız yargı denetimi olmaksızın gazeteci ve medya kuruluşlarının hesaplarını kapatmak için yeterli gerekçe kabul etmeyin.
Bir hesabın veya içeriğin erişime engellenmesine ilişkin talebin hukuki dayanağını ve kapsamını inceleyin; genel, belirsiz ve orantısız talepleri reddedin.
Erişim engeli uygulanması zorunlu hâle gelirse, ilgili kullanıcıyı ve kamuoyunu talebin kaynağı, hukuki dayanağı ve kapsamı konusunda mümkün olan en yüksek düzeyde bilgilendirin.
Gazetecilerin ve medya kuruluşlarının hesaplarının bütünüyle erişime kapatılması yerine, hukuken zorunlu olduğu iddia edilen belirli içeriklerle sınırlı ve ölçülü tedbirleri tercih edin.
Türkiye’deki erişim engellerine ilişkin talepleri ve X’in bu taleplere verdiği yanıtları şeffaflık raporlarında ayrıntılı biçimde kamuoyuyla paylaşın.
Basın özgürlüğü, yalnızca gazetecilerin çalışma hakkı değildir. Yurttaşların farklı kaynaklardan bilgi alma, haberleri karşılaştırma ve kamu yararını ilgilendiren gelişmelerden haberdar olma hakkıdır.
Bir gazetecinin hesabının, bir haber kuruluşunun yayın kanalının veya bir medya kuruluşunun sosyal medya hesabının yargı denetimi olmaksızın erişime kapatılması, yalnızca o hesabın sahibini değil, o hesabı takip eden bütün yurttaşları etkiler.
X’i, Türkiye’deki erişim engellerinin uygulanmasında evrensel insan haklarını, ifade ve basın özgürlüğü standartlarını esas almaya; bağımsız yargı kararı olmaksızın gazeteci ve medya kuruluşlarının hesaplarını erişime kapatmama ilkesini benimsemeye çağırıyoruz.
Uluslararası Gazeteciler Federasyonu (IFJ)
Avrupa Gazeteciler Federasyonu (EFJ)
Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS)
Haber Merkezi
