İran, dünyanın en kritik enerji geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’ndaki denetim mekanizmasını sürdürme kararı aldı.
İran devlet televizyonu IRIB, boğazdan geçmek isteyen tüm gemilerin hâlâ İran İslam Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) Deniz Kuvvetleri ile koordinasyon içinde hareket etmek zorunda olduğunu bildirdi.
Açıklama, İran ile ABD arasında varıldığı duyurulan mutabakatın ardından Hürmüz’ün tamamen açılacağı yönündeki beklentilere rağmen geldi.
“Tüm gemiler koordinasyon sağlamak zorunda”
IRIB tarafından yayımlanan açıklamada, Hürmüz Boğazı’ndan geçmek isteyen tüm ticari ve sivil gemilerin hareketlerini Devrim Muhafızları Donanması ile koordine etmesinin zorunlu olduğu vurgulandı.
İran makamları, geçişlere ilişkin yeni bir düzenleme veya kısıtlamaların kaldırıldığına dair resmi bir duyuru yapmadı.
Bu nedenle denizcilik şirketleri ve enerji piyasaları, boğazdaki fiili durumun nasıl şekilleneceğini yakından takip ediyor.
İran 11 Haziran’da geçişleri durdurmuştu
Tahran yönetimi, 11 Haziran’da yayımladığı duyuruyla, daha önce izin almış gemiler de dahil olmak üzere Hürmüz Boğazı’ndan geçişleri ikinci bir emre kadar askıya aldığını açıklamıştı.
Söz konusu karar, küresel enerji piyasalarında ciddi endişelere yol açarken, petrol fiyatlarında da dalgalanmalara neden olmuştu.
Dünya petrol ticaretinin önemli bir bölümünün geçtiği Hürmüz Boğazı, küresel enerji güvenliği açısından stratejik öneme sahip bulunuyor.
ABD-İran mutabakatı beklentileri artırdı
İran ve ABD, 15 Haziran gecesi yaptıkları açıklamalarda, taraflar arasında hazırlanan bir mutabakat zaptının tamamlandığını doğrulamıştı.
Tarafların üzerinde uzlaştığı metnin 19 Haziran’da İsviçre’de imzalanmasının planlandığı belirtilirken, anlaşmanın önemli maddelerinden birinin de Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması olduğu ileri sürülüyor.
Ancak İran tarafından Boğaz’ın açılmasına ilişkin henüz resmi ve bağlayıcı bir açıklama yapılmamış.
Deniz ablukasının kaldırılması süreci başladı
Mutabakatın duyurulmasının ardından ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik uygulanan ABD deniz ablukasının kaldırılması için talimat verdiğini açıklamıştı.
İran tarafı da Washington’ın deniz ablukasını kaldırmaya yönelik adımlar attığını doğrulamıştı.
Buna karşın, Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin hâlâ Devrim Muhafızları’nın kontrol ve koordinasyonu altında yürütülmesi, bölgedeki güvenlik hassasiyetlerinin devam ettiğine işaret ediyor.
Küresel enerji piyasalarının gözü Hürmüz’de
Uzmanlar, Hürmüz Boğazı, İran Devrim Muhafızları, ABD-İran mutabakatı, deniz ablukasının kaldırılması, petrol sevkiyatları ve küresel enerji güvenliği başlıklarının önümüzdeki günlerde uluslararası gündemin en önemli konuları arasında yer alacağını değerlendiriyor.
SPUTNIK
