İzmir’de bu yıl 9’uncusu yapılan İzmir Feminist Gece Yürüyüşü için eski Leman Kültür önünden toplanan kadınlar, Kıbrıs Şehitleri Caddesi üzerinden Alsancak Türkan Saylan Kültür Merkezi önüne kadar yürüdü. Bu yıl, “Patriyarkaya karşı bitmeyen isyan, neşe ve öfkeyle sokakları mora boyamaya” şiarıyla yürüyen kadınlar, yürüyüşte, “Feminist isyanımız, yaşamlarımızı kuşatan sınırları aşıyor” pankartını açtı. Coşkunun hakim olduğu yürüyüşte, “Rojin Kabaiş için adalet”, “Direnişle özgürleşiyor, demokratik toplumu örüyoruz”, “Örgütlü kadın özgür yaşamı örüyor” ve “Jin, jiyan, azadî” dövizleri taşındı, sık sık “Bijî berxedana jinan” ve “Jin, jiyan, azadî”, “Kadın cinayetlerini durduracağız”, “Jin şer naxwazin aşitî dixwazin” ve “Yaşasın kadın dayanışması” sloganları atıldı.
Yürüyüşün ardından yapılan açıklamanın Türkçesini Yağmur Çelik ve Baran Alan, Kürtçesini ise Berfin Tunç yaptı. Patriyarkal kapitalizmin baskısına, gericiliğine ve sömürüsüne karşı mücadele ve dayanışmanın büyütüldüğü vurgulanan açıklamada, “Çünkü biliyoruz ki kadınlara yönelen şiddet de, emeğin sömürülmesi de, doğanın talanı da, LGBTİ+’lara dönük nefret politikaları da, savaş ve yoksulluk da aynı erkek egemen sistemin ürünüdür. Bir günde 6 kadının öldürüldüğü zamanlardan geçiyoruz. 2025 yılında en az 294 kadın erkekler tarafından öldürüldü. 297 kadın ise şüpheli ölüm olarak kaydedildi. Biz biliyoruz ki ‘intihar’ denilerek üstü örtülmeye çalışılan her olay aslında bir kadın cinayetidir. Rojin Kabaiş örneğinde olduğu gibi delillere ve kamuoyu baskısına rağmen dosyalar aydınlatılmıyor, katiller ortaya çıkarılmıyor, adalet sağlanmıyor. İstanbul Sözleşmesi’nden bir gecede çıkanlar, 6284 Sayılı Kanun’u etkin uygulamayanlar, katillere ‘iyi hal’ ve ‘haksız tahrik indirimi’ verenler, ‘Aile Yılı’ adı altında kadınları şiddetin ve ölümün olduğu evlere kapatmanın yollarını arayanlar, cinayetleri araştırma komisyonlarını Meclis’te reddedenler, kadın cinayetlerini bile isteye önlememektedir. Bir kez daha haykırıyoruz: Devletin tüm mekanizmaları kadınlara yönelik şiddeti ve kadın cinayetlerini önlemekle, şüpheli ölümlerde hakikati gün yüzüne çıkarmakla, Gülistan Doku gibi kaybedilmiş kadınları bulmak için etkin soruşturmaları yürütmekle ve tüm kadınlar için adaleti sağlamakla yükümlüdür. Erkek şiddetine karşı önlemleri uygulamak, faillere gereken caydırıcı cezaları vermek, şiddeti doğuran veya teşvik eden her türlü uygulamayı sonlandırmak devletin görevidir” denildi.
EKONOMİK ŞİDDET
LGBTİ+’lara yönelik nefret politikalarına karşı yaşam ve hakların savunulduğu belirtilen açıklamada, çocuk istismarının arttığı, failler korunduğu, suçların örtbas edildiğine dikkat çekildi. Patriyarka ile kapitalizm el ele verdiğinde kadın emeğinin hem görünmez kılındığı hem de ucuzlaştırıldığı kaydedilen açıklamada, “Kadınlar güvencesiz, yarı zamanlı ve kayıt dışı işlerde çalıştırılıyor. Eşit işe eşit ücret hâlâ bir talep olarak duruyor. Ucuz ve nitelikli kreşlere ulaşamadığımız için bakım yükü omuzlarımıza yıkılıyor. Yaşlı, hasta ve engelli bakımı kamusal hizmet olmaktan çıkarılıyor. Boşanmak isteyen kadın nafakayla tehdit ediliyor. Nafaka hakkı tartışmaya açılarak kadınlar bilinçli biçimde yoksullaştırılıyor. Oysa ki ekonomik bağımsızlık şiddetten kurtulmanın önemli araçlarından biridir. İstihdama katılabilen kadınlar düşük ücretle çalışırken; engelli kadınlar istihdama erişemiyor, göçmen kadınlar en ağır sömürü koşullarına mahkûm ediliyor, yaşlı kadınlar güvencesizliğe terk ediliyor. Trans kadınlar güvencesiz, korumasız şekilde seks işçiliğine ‘mahkum ediliyor’, dört duvar arasına hapsediliyor ve başka bir yaşam inşa etmesinin önünde engeller oluşturuluyor. Kriz derinleştikçe ilk gözden çıkarılanlar yine kadınlar ve LGBTİ+’lar oluyor” diye belirtildi.
SERMAYEDEN TALEPLER
Sermayeye karşı direnişin başında da kadınların olduğunun altı çizilen açıklamada şu ifadelere yer verildi: “Bugün yanı başımızda günlerdir direnen Temel Conta ve Digel kadınlarını, direnerek kazanan Migros depo işçisi kadınları ve memleketin dört bir yanında çoban ateşi misali yanan direniş alanlarındaki tüm kadınları feminist isyanımız ve dayanışmamızla selamlıyoruz. Buradan bir kez daha emeğimize dair taleplerimizi yineliyoruz: eşit ücret, güvenceli çalışma, ücretsiz, kamusal, anadilinde ve nitelikli bakım hizmetleri istiyoruz. Sosyal destek değil hak istiyoruz. Kadınların emeği görünmez değil, gasp ediliyor. Ve biz emeğimizi, hayatımızı, geleceğimizi geri istiyoruz. Nasıl giyineceğimize, kaç çocuk doğuracağımıza, nasıl yaşayacağımız dayatılıyor. Gericiliğe teslim olmayacağız. Hayatlarımızdan elinizi çekin. Eşit, özgür ve laik bir yaşam için mücadele ediyoruz.”
EKOLOJİ, HAYVAN HAKLARI, BARIŞ
Ekoloji ve hayvan hakları mücadelesinde de kadınların yaşamı savunduğu kaydedilen açıklamada, “Savaş politikaları dünyanın her yerinde kadınların bedenini hedef alıyor. Gazze’de, Rojava’da, İran’da, Afganistan’da, Suriye’de kadınlar şiddetle, sürgünle, yoksullukla ve baskıyla karşı karşıya bırakılıyor. Bizler biliyoruz ki, emperyalist ve Siyonist saldırganlık iddia ettiği gibi ‘kadınlara özgürlük’ getirmez. Kadınların özgürlüğü onların kanlı elleriyle gelmez. Bizim için asıl olan, baskı ve işgallerin karşısındaki kadınlar ve LGBTİ+’ların direnişidir! Bu direnişe güç vermek için kurduğumuz, sınırları aşan enternasyonalist feminist dayanışmamızdır. Barışta ısrar eden bizler, Türk, Kürt, Arap, Süryani ve Êzidî kadınlar ve LGBTİ+’larla birlikte sınırları aşan bir barış hattı örüyoruz. Bu hat, ırkçılığa, mezhepçiliğe, cinsiyetçiliğe, homofobi ve transfobiye karşı yaşamı savunan bir hattır. Bu topraklarda da 40 yılı aşkın bir süredir devam eden savaşa karşı ‘Barış’ demekten, barış için birlikte mücadele etmekten hiç vazgeçmedik. Silahların susması tek başına barışı getirmez. Güvenlikçi politikalara, anti-demokratik uygulamalara devam ederek, Kürt halkının ve demokratik kamuoyunun taleplerine kulaklar tıkanarak bir yere varılmaz” ifadeleri yer aldı.
MA
