İstanbul’da, 34 kurum öncülüğünde “Toplumsal barış ve demokrasi için ortak mücadele imkanları” başlığıyla forum düzenledi. Bakırköy’de bulunan Cem Karaca Kültür Merkezi’nde gerçekleştirilen forumun moderatörlüğünü İnsan Hakları Derneği (İHD) Genel Başkan Yardımcısı Gülseren Yoleri, hak savunucusu Rümeysa Çamdereli ve Aydın Çelik yaptı.
Saygı duruşunun ardından açılış konuşmasını yapan eski Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) yargıcı Rıza Türmen, sivil toplumun barışçıl ortamların yaratılmasındaki rolüne değinerek, var olan süreci Kürt sorununun çözümü için fırsat olarak nitelendirdi. Barış ve Demokratik Toplum Süreci’nde tek konunun “silah bırakma” olmadığına dikkati çeken Türmen, “Ortada bir Kürt sorunu var ve bu sorun Rojava ile bütünlüklüdür. Kürt sorununa çözüm üretilmemesi bir süre sonra silahların yeniden konuşulması demektir. Açılan kapı değerli ancak bunu çözüme yöneltmek gerekir. Kürt toplumu olarak bu kapıyı açık tutarak, Kürt sorununun çözümü için nelerden yararlanabiliriz, buna kafa yormak lazım. Bu fırsatı değerlendirmezsek 100 yıl daha beklemek zorunda kalırız. Siyasi partilerin, Meclis’in bunu konuşması lazım. Komisyon istenen sonucu vermedi. Bu zemini biz oluşturmalıyız. Rojava’da çözüm ademi merkeziyetçiliktir. Bu çözüm Suriye’nin bütünlüğü için de Türkiye’nin güvenliği için de sorun değildir. Hatta güvencedir. Böyle bir zemine oturtulan çözüm kalıcı bir barış sağlayacaktır. Rojava Kürtlerine ‘güvenlikçi’ pencereden bakmak yanlış yerlere savrulmayı sağlar” diye belirtti.
‘ROJAVA KIRMIZI ÇİZGİMİZ’
Ardından konuşan Mezopotamya Ekoloji Derneği üyesi Derya Akyol, Kürdistan’da devam eden savaşın “güvelik” kılıfına büründürüldüğünü dile getirerek, “Demokratik toplumun kendi yaşamı üzerinde söz sahibi olmasıyla barış anlamlı olur. Kentler, meralar, doğa alanları sermayenin değil, burada yaşayanlarındır. Barışı yerel örgütlerle ortaklaştırarak bu saldırılara karşı baş eder noktaya geleceğiz. Barış sadece çatışmasızlık hali değil, doğa ile de barışılması gerekiyor. Doğa, barış ve toplumun birlikte ele alınmasını bekliyoruz. Öte yandan Halep’te Kürt halkının yoğun yaşadığı bölgede katliam var. Rojava’da tahayyül ettiğimiz bir pratik var. Rojava bizim kırmızıçizgimiz” dedi.
‘ÇÖZÜM YÜZLEŞMEDEN GEÇER’
Alevi Bektaşi Federasyonu (ABF) Genel Başkan Yardımcısı İbrahim Karakaya da, şunları belirtti: “Devlet, Türklük ve Sünnilik üzerine kurulunca yok etmesi ve asimile etmesi gerekiyor. Koçgirî, Zilan ve Dêrsim’de kırımlar yapıldı ama ‘tekleştirme’ kimseyi değiştiremedi. Alevilerle Kürtlerin kaderi aynı. Suriye’de Alevi soykırımı var. Yaşadıklarımız bu coğrafyanın kaderi olmamalı. Çözüm yüzleşemeden geçer. Geçiş dönemi adaleti sağlanmalı, hakikat komisyonları sağlanmalı. Bilme hakkı, adalet hakkı, tazminat hakkı, yasalarla güvence altına alınmalıdır.”
‘YAN YANA GELİNMELİ’
Kanun Hükmünde Kararname (KHK) Platformu Sözcüsü Münir Korkmaz, barışın silah bırakma değil, demokratikleşmeyle doğrudan ilgili olduğunu belirterek, “Demokratik kitle örgütleri barışın inşasında en önemli aktörlerdendir. OHAL ve KHK’ler sadece bireyleri değil, toplumun bütünü kapsayan travmaya dönüşmüştür. Herkese gelmeyen adalet gerçek adalet değildir. Bu mesele çözülmeden barış anlamlı ve kalıcı olmaz. İnsanlar ömür boyu mesleklerinden uzaklaştırıldı. AİHM, İLO gibi kurumların kararları uygulanmadı. Daha güçlü ses çıkarılmalı daha fazla yan yana gelinmeli” dedi.
‘GÜÇLÜ POZİSYON ALINMALI’
Halkların Demokratik Kongresi (HDK) Eşsözcüsü Meral Danış Beştaş, Suriye’deki gelişmelerle Türkiye’deki sürecin birbirinden ayrı düşünülemeyeceğini ifade ederek, “Irkçılık Kürt halkını tekrar hedefe taşıyor. Buradakiler sesini daha güçlü çıkarmalı, sürecin devam etmesi konusunda karar almamız gerekiyor. Süreç sallantıda. Meclis’te kurulan komisyon hala ortak raporu hazırlama aşamasında. Buradaki taleplerin tamamının birbiriyle bağını okuduk, ortak raporda hepsi yer alamayacak ama genel raporda yer alıyor. Bunların vücut bulması için daha güçlü pozisyon almamız gerekiyor. Yoğun protesto eylemleri var. Somut olarak daha çok yan yana gelip mücadele etmemi gerekiyor” diye belirtti.
‘KOLEKTİF MÜCADELE ÖNEMLİ’
İHD Eş Genel Başkanı Oya Ersoy, “İktidar bilinçli müdahalelerde bulunuyor. Her yerde savaşlarla kuşatılmış durumdayız. İnsan hakları krizinin yaşandığı süreçte barışı konuşmak gibi bir fırsat var. O ağır yıkımdan sonra oluşturulan bütün kurallar çöktü. Artık yeniyi kurmak yeni kuruluş mücadelesiyle mümkün. İktidar yeni rejimi kurmak için uğraşıyor. Bütün dünyanın halkları bunu izleyecek mi? Bu ayrılmanın önüne geçmek için adalet talebi mücadelemizin parçası olmalı. Kolektif mücadeleyi kurmak önemli hakikat adalet komisyonunun kurulması önemlidir” ifadelerini kullandı.
‘ZİHNİYETİN DEĞİŞMESİ GEREKİYOR’
Anadolu Yakınlarını Kaybeden Ailelerle Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği (ANYAKAYDER) üyesi ve Ölüye Saygı ve Adalet İnisiyatifi’nden Hanefi Can, “Türkiye’de 1990’larda Malatya’da kimsesizler mezarlığı vardı, şu an her yerde var. Şimdi 8 farklı yerde daha kimsesizler mezarlığı yapılıyor. Barış için cenazelerin kim olduğu tespit edilmesi gerekiyor. Hem sürecin yanında yer almak hem de sürecin hızlı yürümesi için bundan sonra bir DNA bankası oluşturulması gerekiyor. İnsanları 9’uncu kattan atan zihniyetle barış olmaz. O yüzden önce zihniyetin değişmesi gerekiyor. İnisiyatif ve ANYAKAYDER olarak sürecin yanındayız sahipleniyoruz, üzerimize düşeni yaparız” dedi.
‘ÖRGÜTLENMEK LAZIM’
Özgür Kadın Hareketi (Tevgera Jinên Azad-TJA) aktivisti Sabahat Tuncel, toplumun sürece dahil olamadığını söyleyerek, ekledi: “Sayın Abdullah Öcalan topluma açık olunmasını özellikle vurguladı. Kapalı kapılar arkasında neler konuşuluyor bilinmiyor. Sayın Öcalan 1990’lardan bu yana Kürt sorunu demokratik zemine çekme mücadelesi veriyor. Suriye’de üçüncü Muaviyecilik yürütülüyor. Sayın Öcalan, bu sürecin riskli olduğunu bir darbe dinamiğinin Suriye’de devreye girebileceğini söylemişti. Ayrıca iktidar CHP’yi dışlayarak kendiyle uğraşır hale getirerek bir yandan da çözümsüzlük siyaseti içine aldı. Toplumu kendi alanına sıkıştırarak negatif barışı uyguladı. Batı cephesini harekete geçiremiyoruz. Bu sürecin sivil öznesi yok. Eskiden sivil toplum daha güçlüydü. Bunu nasıl örgütleyeceğiz, konuşmamız lazım. ‘Bu iktidar meşru değil’ diyoruz ama taleplerde de bulunmuyoruz. O zaman mücadele edeceğiz. Konumuz nasıl yaşamak istiyoruz. Hareket lazım örgütlenmek lazım.”
ÇAĞRICI KURUMLAR
Çağrıcı sivil toplum örgütleri şunlar: “Adalet Dayanışması, Askeri Darbelerin Asker Muhalifleri Derneği (ADAM-DER), Alevi Bektaşi Federasyonu, Akdeniz Engelliler Federasyonu, Barış için LGBTİ+ Girişimi, Barış İçin Toplumsal Girişim, Demokrasi için Birlik, Çerkes Kongresi Girişimi, Demokratik İslam Kongresi, Emekliler Dayanışma Sendikası, Engelliler Federasyonu, Doğu Güneydoğu Dernekleri Federasyonu, Ekoloji Birliği, Halkların Demokratik Kongresi (HDK),Hak İnisiyatifi, Halkların Köprüsü Derneği, Havle Kadın Derneği, İklim Adaleti Koalisyonu, İnsan Hakları Derneği(İHD), İzmir Barış Forumu, İzmir Emekliler Platformu, Jineps Gazetesi, Kadın Zamanı Derneği, Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonu (KESK), KHK’lı Platformları Birliği, Marmara Tuhay-Der, Mezopotamya Ekoloji Hareketi, Ölülere Saygı İnisiyatifi, Romani Godi, Suruç Aileleri İnisiyatifi, Türkiye Çevre Platformu (TURÇEP)/ 10 Ekim Barış Derneği, 78’liler Hareketi, Yaşama Dair Vakfı (YADA).”
MA
