Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’yle Türkiye’nin İstanbul Sözleşmesi’nden çekilmesine birçok dernek ve demokratik kitle örgütü tepki gelmeye devam ediyor.
“Sen vazgeçsen de biz vazgeçmiyoruz; İstanbul Sözleşmesi yaşatır” diyen Tevgera Jinên Azad (TJA), sözleşmenin bir gece Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın tek bir imzasıyla kaldırılmasına, “Yine bir gece vakti kadınlara ve bütün dezavantajlı gruplara yapılan şafak operasyonu ile karşı karşıya kaldık” ifadeleriyle tepki gösterildi.
SEÇİM YATIRIMI
İktidarın seçilmesinden günümüze kadın düşmanı politikaları aralıksız bir şekilde sürdürdüğü ve kadınların kazanılan haklarını en büyük hedef haline getirdiği kaydedilen açıklamada, “Kadın cinayetlerini bırakalım durdurmayı, tetikleyen söylem ve politikalar ile bizlerin hayatını tehlikeye atan iktidarın son icraatı ise İstanbul Sözleşmesinden bir gece vakti bir imza ile çıkmak oldu. 11 Mayıs 2011 tarihinde İstanbul’da imzaya açılan sözleşmenin ilk imzacısı olan Türkiye bununla övünmüş kendi uluslararası çıkarları için bu sözleşmeyi gündemine almıştır. 1 Ağustos 2014’te yürürlüğe giren sözleşme özelde kadın ve çocuklara yönelik şiddet ve ev içi şiddeti hedef alan ilk Avrupa sözleşmesi olma niteliğini taşısa da hiçbir zaman layığı ile uygulanmamıştır. O günün şartlarında AB’ye göz kırpmak için imzalanan bu sözleşme bugün de İstanbul Sözleşmesini hedefine koyan kimi parti, tarikat, gerici oluşumlara göz kırpmak ve seçim yatırımı olarak kullanılmak istenmektedir” denildi.
“HAKLARIMIZIN BİR GÜVENCESİ YOK”
Meclisten oy birliği ile geçen İstanbul Sözleşmesi’nden Cumhurbaşkanı imzasıyla çıkıldığına işaret edilen açıklamada şu ifadeler kullanıldı: “Fakat bizler çok iyi biliyoruz ki her türlü demokratik hakkın askıya alındığı, hukukun ayaklar altında olduğu, bütün Meclis’in oy birliği ile karar verdiği bir sözleşmeden AKP Genel Başkanının imzası ile çıkıldığı, milletvekilliklerinin düşürüldüğü, parti kapatma davalarının açıldığı, kadınların siyaset dışı bırakılmaya çalışıldığı anti-demokratik koşullarda yaşam güvencemiz yok. Sosyal haklarımızın bir güvencesi yok. Emeğimizin bir güvencesi yok. TJA olarak tekrar dile getiriyoruz; bizleri köleliğe mahkûm etmek isteyen ve bütün kadınların yaşam hakkını daha da tehlikeye atan bu kararı tanımıyoruz! Giderek otoriterleşen, faşizmi bir yönetim anlayışı olarak uygulayan bu erkek egemen zihniyetin kazanımlarımızı elimizden almasına, kendi koltuğunu korumak pahasına verilen bu imzayı tanımıyoruz! Haklarımızın seçim malzemesi yapılması uğruna çiğnendiği bu hukuksuzluğu tanımıyoruz! Kadın düşmanı hiçbir uygulamayı tanımıyoruz!”
“ALANLARA ÇIKMAYA ÇAĞIRIYORUZ”
Sözleşmenden çıkılmasına karşı tepki gösterilmesi istenilen açıklama şu ifadelerle son buldu: “Bin yıllardır kadınların yokluğu üzerine inşa edilmeye çalışılan bu erkek egemen sistemde her ne olursa olsun haklarımızdan vazgeçmeyeceğimizi, kadın direnişine devam edeceğimizi, İstanbul Sözleşmesini sonuna kadar sahipleneceğimizi bir kez daha yineliyor bütün kadınları bu kadın düşmanı karara karşı alanlara çıkmaya çağırıyoruz.”
Diyarbakır Barosu Kadın Hakları Merkezi, yaptığı yazılı açıklama ile İstanbul Sözleşmesi’nden Cumhurbaşkanı kararı ile çekilmeye tepki gösterdi. Kararın hukuken yok hükmünde olduğu belirtilen açıklamada, “Kadınlara yönelik şiddetle mücadelede toplumsal cinsiyet eşitliği ilkesine dayanan, şiddeti önleme, şiddet mağduru kadınları koruma, şiddet faillerini etkili soruşturma ve kovuşturmalar sonucu verilecek caydırıcı cezalarla cezalandırma ve şiddete karşı etkili ve bütüncül politikaların hayata geçirilmesini düzenleyen İstanbul Sözleşmesi’ni bir gece yarısı Cumhurbaşkanı kararı ile feshedilmesi, hukuken yok hükmündedir. İstanbul Sözleşmesi demokrasi, insan hakları, hukuk güvenliği, evrensel hukuk ilkeleri ve kadınların yaşam hakkı için vazgeçilmezdir” denildi.
“YETKİ TBMM’DE”
Türkiye, İstanbul Sözleşmesi’nden Cumhurbaşkanı kararı ile değil, ancak TBMM kararıyla ayrılabileceği vurgulanan açıklamada, şunlar belirtildi: “Nitekim Anayasa Madde 90’a göre Uluslararası antlaşmaların onaylanması TBMM yetkisinde ve kanun hükmündedir. Yine Anayasa madde 87ye göre TBMM’nin görev ve yetkileri; kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak, …Milletlerarası antlaşmaların onaylanmasını uygun bulmaktır. Anayasanın 104. maddesi açıkça temel hakların, kişilik hak ve ödevlerinin Cumhurbaşkanı kararı ile düzenlenemeyeceğini hüküm altına almıştır.”
“SÖZLEŞME HALA YÜRÜRLÜKTE”
İstanbul Sözleşmesinin halen yürürlükte olduğuna dikkat çekilen açıklamada, “Bu nedenle kadınların yaşam hakkının garantisi olan İstanbul Sözleşmesinden hukuka aykırı bir şekilde çekilmeyi kabul etmiyoruz. Hukuka aykırı olarak verilmiş bu karar yok hükmündedir, İstanbul Sözleşmesi halen yürürlüktedir. İstanbul Sözleşmesi’ni hedef alan gerici zihniyete karşı, Sözleşmeyi yaşatmak ve Sözleşme hükümlerinin uygulanması için mücadelemizi kararlıkla sürdüreceğiz” diye belirtildi.
İHD’DEN AÇIKLAMA
İnsan Hakları Derneği (İHD), yaptığı yazılı açıklamayla Türkiye’nin sözleşmeden çekilmesine tepki gösterdi. Sözleşmenin büyük bedellerle imzalandığın belirtilen açıklamada, “İstanbul Sözleşmesi’nin arkasında da büyük bir kadın kurtuluş mücadelesi vardır. Sözleşme, imzacı devletlere birçok yükümlülük getirmiştir. ‘Genel yükümlükler’ başlığı altında şöyle der: ‘Taraflar, kültür, örf adet, gelenek, din veya sözde namusun işbu sözleşme kapsamındaki herhangi bir şiddet eylemi için mazeret oluşturmamasını sağlar.’ Sözleşme imzacı devletlere, ‘Toplumsal cinsiyetçi bakış açısını’ değiştirme, kadın ve erkek arasındaki her türlü eşitsizliği ortadan kaldırmayı, kadına yönelik şiddet konusunda, etkin önlemler alma görevini yüklemektedir” ifadelerine yer verildi.
KADINA ŞİDDET POLİTİKTİR
Açıklamanın devamında şunlar kaydedildi: “Sözleşmenin ‘Temel haklar, eşitlik ve ayrım gözetmeme’ başlığı altında, cinsel kimlik, cinsel yönelim, göçmen ve mülteci olma durumu, ulusal azınlık ve daha birçok alanda, ‘Ayrımcılık yapmama’ görevini de imzacı devletlere yüklemektedir. T.C devleti, mecliste aldığı bir karar ile imzaladığı bu sözleşmedeki imzasını bir Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile bir gece yarısı geri çekmiştir. Bu karar sözleşmenin kadınlara tanıdığı haklardan vazgeçme kararıdır. Kabul etmiyoruz, sözleşmeye sahip çıkmaya, yazılı hukuktan doğan tüm haklarımızı kullanmaya devam edeceğiz. Çünkü biliyoruz, kadına yönelik şiddet politiktir.”
DERSİM
Dersim Kadın Platformu’nun Sanat Sokağı’nda yaptığı açıklamada, “İstanbul Sözleşmesi’nden vazgeçmeyeceğiz” yazılı pankart açılırken, “Kararı geri çek, sözleşmeyi uygula” yazılı dövizler taşındı. “Yaşasın kadın mücadelesi”, “Asla yalnız yürümeyeceksin” sloganlarının atıldığı açıklamada konuşan Çağla Yolaşan, iktidarın kadın katliamlarını meşrulaştıran söylem ve tutumlarına karşı sözleşmenin uygulanması için alanlarda mücadele ettiklerini söyledi.
Sözleşmeden geri çekilme kararının yok hükmünde olduğunu dile getiren Yolaşan, “Halkın iradesinin yansıtan Meclis’in kararıyla onaylanan sözleşmeden, tek adamın keyfiyle çıkılması olanaksızdır. Buna ne bu ülkenin yasaları izin verir ne de kadınlar. Biz kadınlar eşitlik istiyoruz. Evde, işte, sokakta korkmadan yaşamak, çalışmak, yürümek istiyoruz. Şiddete uğramaktan, öldürülmekten korkmadan yaşamak istiyoruz. Her kadının kendini güvensiz hissettiği bu ülkede, şiddetle etkin bir mücadelenin, daha etkili önlemlerin, koruma mekanizmalarının konuşulması gerekirken, İstanbul Sözleşmesinden çıkılmasını kabul etmiyoruz” dedi.
ŞANLIURFA
Urfa İl Kadın Platformu, Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikası (SES) Şanlıurfa Şubesi binasında, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Türkiye’nin İstanbul Sözleşmesi’nden çekilmesini düzenledikleri basın toplantısıyla protesto etti.
Açıklamayı Urfa İl Kadın Platformu adına Özlem Ulutaş Şengül yaptı. İstanbul Sözleşmesi’nin kadınların her türlü şiddet ve ayrımcılıktan korunmasını, toplumsal cinsiyet eşitliği ilkesine dayalı uluslararası işbirliğini yaygınlaştırmayı sağlayan bir sözleşme olduğunu vurgulayan Şengül, “Kadınların can güvenliğini sağlamak, kadın mücadelesinin kazanımlarını geliştirmek, eşit ve adil bir toplum kurgulamak siyasi iktidarların sorumluluğudur. İsmi İstanbul olan, Türkiye’nin ev sahipliği ile imzalanmış bir sözleşmeden ayrılmak abesle iştigaldir! Hukuk devleti ilkelerine göre bu kararname hükümsüzdür” dedi.
MERSİN
Tarsus Kadın Platformu, Tarsus ilçesindeki Yarenlik Alanı’nda yaptıkları basın açıklamasıyla İstanbul Sözleşmesi’nden çekilme kararına tepki gösterdi. Eğitim Sen Tarsus Şube Başkanı Yasemin Yücel, iktidarın İstanbul Sözleşmesi’nden çekilme kararını eleştirerek, “İstanbul Sözleşmesi bizimdir, vazgeçmeyeceğiz” dedi. İstanbul Sözleşmesi’nin kimsenin iki dudağının arasında olmadığını belirten Yücel, milyonlarca kadınım canının tek adamın bekasına kurban edilemeyeceğini vurgulayarak, “İstanbul Sözleşmesi’nden çıkılması tarihi bir hatadır. Bu karar Türkiye tarihine bir utanç sayfası olarak geçecektir. İstanbul Sözleşmesi’nden çıkılması kadınların ve LGBTİ+’ların kazanımlarına yapılmış en büyük saldırıdır” diye konuştu.
HATAY
İHD İskenderun Şubesi Eşbaşkanı Ayten Kılıç, yayınladığı yazılı açıklama ile İstanbul Sözleşmesi’nden çekilme kararına tepki gösterdi.
İskenderun Kadın Platformu da İskenderun ilçesindeki Eski Bit Pazarı’nda yaptıkları basın açıklamasıyla İstanbul Sözleşmesi’nden çekilme kararını protesto etti. Açıklamada konuşan İskenderun Kadın Platformu adına Filiz Yeşildağ, güne yine bir hak ihlali ile başladıklarını ve gece yarısı yapılan yasa değişikliklerinin artık rutin hale geldiğini söyledi. Yeşildağ, “İstanbul Sözleşmesi’nden Cumhurbaşkanı Kararnamesi ile imza çekildi. Uluslararası sözleşmeler, ‘masa başında’ imzacı devletlerin öylesine imzaladıkları sözleşmeler değildir. Gündemi oyalamak için yaptığınız ‘Güçlü Kadın Güçlü Türkiye’ kampanyalarınız bu ülkede feministlerin on yıllardır yürüttüğü mücadeleyi ve o mücadelenin ne kadar haklı, ne kadar meşru olduğu gerçeğini örtemez” şeklinde konuştu.
MARDİN
Mardin Şahmaran Kadın Platformu da Karayolları Parkı’nda basın açıklaması yapmak istedi. Ancak daha önce bildirim yapmadıkları gerekçesi ile açıklama yapmalarına polislerce izin verilmeyeceği belirtildi. Bir süre polis amirleri ile görüşme yapan kadınlar, izin verilmemesi üzerine yol üstünde pankart açarak açıklama yaptı.
Platform adına açıklamayı yapan Gülizar İpek, Türkiye’nin her geçen gün demokratik değerlerden uzaklaştığına tanıklık ettiklerini ifade ederek, kadınlara dönük saldırıların da artmaya devam ettiğini ifade etti. Şiddetin önlenmesi gerekirken, şiddetin artmasına dönük uygulamalar ile karşı karşıya kalındığını belirten İpek, “Tüm dünyada Türkiye’de kadına yönelik sistematik bir şiddet, söz konusudur. Mardin dahil olmak üzere kolluk güçlerinin şiddetine, cezasızlığa ve faillerin korunduğuna şahit oluyoruz. Erkek şiddetinin ve kadın kırımının önlenmesi için etkin adımlar atılmaması bir yana, İstanbul Sözleşmesi feshedilerek, adeta yaşamlarımızdan endişe eder şekilde yaşamaya, güvencesizliğe mahkum edilmeye çalışılıyoruz” dedi.
İstanbul Sözleşmesi’nden çıkılmasını kabul etmeyeceklerini belirten İpek, İstanbul Sözleşmesi’nin gereklerinin yerine getirilmesini, cinsel şiddetle mücadele merkezlerinin açılmasını, toplumu geren uygulamalardan vazgeçilmesini istediklerini vurguladı.
MA
