ABD’de son zamanlarda yaşanan olaylardan biri, eski Bolivya Büyükelçisi Manuel Rocha’nın geçen ay ‘Küba hükümeti için ajanlık’ suçlamasıyla tutuklanmasıydı. Ancak, bu olay sadece Rocha’nın durumunu değil, aynı zamanda ABD’nin tarihindeki önemli casusluk vakalarını da hatırlatmış oldu. Bu bağlamda, CIA’in eski karşı istihbarat müdürü James Olson’ın Küba’nın istihbarat teşkilatı DGI’ye övgülerde bulunması ve onların hünerlerine dikkat çekmesi dikkat çekiciydi.
CGTN Türk’te yer alan Erkin Öncan’ın haberine göre; bu casusluk olayı, sadece Rocha’nın tutuklanmasıyla sınırlı kalmadı, aynı zamanda Amerika’nın tarihinde önemli bir iz bırakan Anna Belen Montes’in öyküsünü de akıllara getirdi. Montes, 2001 yılında Küba için casusluk yapma suçlamasıyla tutuklanmış ve 21 yıl süren bir esaretin ardından geçen yıl özgürlüğüne kavuşmuştu.
Montes’in hikayesi, sıradan bir casusluk öyküsünden farklı kılan unsurlardan biri, ideolojik duruşu ve gönüllü casusluk öyküsüdür. Paraya veya şantaja dayalı olmayan bu casusluk hikayesi, Montes’in vicdanına dayalı bir eylem sergilemesini ve Küba’ya hiçbir şekilde maddi bir kazanç sağlamadan casusluk yapmasını içermektedir.
Montes’in Amerikan istihbarat çevrelerinde ‘Küba Kraliçesi’ olarak tanınması, onun yetenekleri ve başarılarıyla öne çıktığını göstermektedir. DIA’da El Salvador ve Nikaragua için analistlik yapan Montes, özellikle Küba göreviyle biliniyordu. Ayrıca, Küba ile ilgili pek çok konuda erişime sahip olması, casusluk faaliyetlerinin boyutunu daha da karmaşık hale getirmiştir.
Montes’in yakalanması, dikkat çekici bir operasyonun sonucu olarak gerçekleşmiştir. ABD Savunma İstihbarat Kurumu (DIA) eski kıdemli analisti, Küba ile iletişim tespiti ve Montes’in DIA’daki yüksek pozisyonu nedeniyle şüphelenilmesi sonucu FBI tarafından tutuklanmıştı. Ancak, Montes’in yakalanmasını geciktiren etkenler arasında, bilgileri ezberleyerek belge taşımaması ve Küba istihbaratının kendisine verdiği eğitimle ilgili bilgi sızdırmaması da bulunmaktadır.
Montes’in mahkeme ifadesi, onun ABD’nin Küba’ya yönelik politikalarına karşı eleştirel bir duruş sergilediğini açıkça ortaya koymaktadır. Kendisini bir ahlaki görevle hareket etmekle suçlayarak, ABD’nin Küba’ya karşı hoşgörüsüzlüğü ve düşmanlığını eleştirmiş ve casusluk faaliyetine bu nedenle katıldığını belirtmiştir.
Montes’in neden böyle bir faaliyet içerisine girdiğini ise, 16 Ekim 2002 tarihli mahkeme ifadelerinden okuyalım:
“İnandığım şeyi belki de en iyi anlatan bir İtalyan atasözü var: Bütün dünya tek bir vatandır. O ‘dünya ülkesinde’, komşunu da kendini sevdiğin kadar sevme ilkesi, tüm ‘ulus-komşuluk’ ilişkilerinin uyumlu olması için vazgeçilmez bir rehberdir.
Bu ilke, başkalarının farklı yolları için hoşgörü ve anlayış anlamına gelir ve diğer uluslara, bize davranılmasını istediğimiz şekilde – saygı ve şefkatle – davranmamızı zorunlu kılar. Ne yazık ki Küba’ya hiç uygulamadığımıza inandığım bir ilke.
Sayın Yargıç, beni huzurunuza çıkaran faaliyete kanundan çok vicdanıma itaat ettiğim için dahil oldum. Hükümetimizin Küba’ya yönelik politikası acımasız, adaletsiz ve son derece düşmanca. Adaya, değerlerimizi ve siyasi sistemimizi empoze etme çabalarımıza karşı kendisini savunmasına yardım etmeyi ahlaki olarak zorunlu hissediyorum.
Kırk yıldır Küba’ya karşı hoşgörüsüzlük ve küçümseme sergiledik. Küba’nın kendi eşitlik ve adalet ideallerine doğru kendi yolculuğunu yapma hakkına asla saygı duymadık. Küba’nın liderlerini nasıl seçmesi gerektiğini, liderlerinin kim olamayacağını ve o ulus için hangi yasaların en uygun olduğunu dikte etmeye çalışmamızı anlamıyorum. ABD’nin iki yüzyıldan fazla süredir yaptığı gibi, neden Küba’nın kendi iç yolculuğunu yapmasına izin vermiyoruz?
Küba politikamıza yanıt verme biçimim ahlaki açıdan yanlış olabilir. Belki de Küba’nın siyasi ve ekonomik baskıdan bağımsız olarak var olma hakkı, adaya kendini savunmasına yardımcı olması için gizli bilgiler verilmesini haklı çıkarmadı. Sadece çok büyük bir haksızlığa karşı doğru bildiğimi yaptığımı söyleyebilirim.
En büyük dileğim, Amerika Birleşik Devletleri ile Küba arasında dostane bir ilişkinin ortaya çıktığını görmek. Umarım benim durumum bir şekilde hükümetimizi Küba düşmanlığından vazgeçmeye ve Havana ile hoşgörü, karşılıklı saygı ve anlayış ruhu içinde birlikte çalışmaya teşvik eder.
Bugün, bireyler veya hükümetler tarafından sergilenen hoşgörüsüzlük ve nefretin yalnızca acı ve ıstırap yaydığını her zamankinden daha net bir şekilde görüyoruz. Umarım Amerika Birleşik Devletleri, Küba ile komşu sevgisine dayalı bir politika geliştirir. Bu, diğer herhangi bir ulus gibi Küba’nın da küçümsenerek değil, onurlu bir şekilde muamele görmek istediğini kabul eden bir politika.
Böyle bir politika, hükümetimizi Amerikan halkının merhameti ve cömertliği ile yeniden uyumlu hale getirir, Kübalıların ve Amerikalıların birbirlerinden öğrenmelerine ve paylaşmalarına izin verir. Küba’nın savunma önlemlerini bırakmasına ve değişiklikleri daha kolay denemesine olanak sağlar. Ve komşunun, tek ‘dünya-ülkemizde’ hoşgörü ve işbirliğini geliştirmek için birlikte ve diğer uluslarla birlikte çalışmasına izin verir.”
HABER MERKEZİ


















