Türk Mimar ve Mühendisler Odası Birliği (TMMOB) ve Gıda Mühendisler Odası, Maraş (Mereş) merkezli gerçekleşen depremeler sonrası Maraş, Hatay, Adıyaman (Semsûr), Antep (Dîlok), Adana, Osmaniye, Kilis, Urfa (Riha), Malatya (Meletî) ve Diyarbakır (Amed) kentlerinde gıda, tarım ve su güvenliği başlıklarında yaptıkları saha gözlem sonuçlarının yer aldığı raporu yayınlandı.
“KAMU OTORİTESİ YOK”
Kamu otoritesi tarafından merkezi bir koordinasyonun sağlanamadığına dikkat çekilen raporda, “Bölgeye sevk edilecek gıda yardımlarının sevk çıkış noktası, varış noktası, sevke konu malzemelerin içeriğini kapsayan bir prosedürün ve/veya sorumlu kişilerin olmaması, sorumluluklarını yerine getirmemesi ya da olması gerekenden çok geç getirmesi tüm sorunların kaynağını oluşturmuştur. Sonuçları ise gıda güvenliği ve insan sağlığı riskleri, saha kargaşası ve yardımların birçok merkez dışı noktalara ulaşamaması şeklinde kendini göstermiştir” denildi.
“MALZEMELER ÇÖP ALANLARINA DEPOLANIYOR”
Yardım malzemelerinin çöp toplama alanlarına ve tuvaletlere yakın yerlerde istiflendiğinin belirtildiği raporda, şunlara yer verildi: “Bu durumların, gıda kaynaklı hastalıklara sebep olan patojenlerin bulaşma ve üreme hızlarını arttırması ise kaçınılmaz bir sonuçtur. Depremzedelerin ve alanda bulunan gönüllülerin uyku düzenlerinin olmaması, bağışıklık ve sinir sisteminin zayıfladığı düşünülürse, bu patojenlerin alanda bulunan vatandaşların sağlığı için ciddi riskler oluşturduğu tespit edilmiştir.
SON KULLANMA TARİHİ GEÇMİŞ ÜRÜNLER
Alanda ve yardım dağıtım alanlarında STT ve TETT geçmiş ürünlerle karşılaşılmıştır. Bu, zaten bağışıklık ve sinir sistemleri zayıflamış olan depremzede ve yakınlarının, gıda zehirlenmesi ve gıda kaynaklı risklerle karşılaşmasına sebebiyet verebilecek bir durumdur.
İLK 6 GÜN HAMİLELER UNUTULDU
Deprem alanında, koordinasyon merkezlerinde ya da depolama alanlarında depremin ilk 6 gününde gebe, anne, lohusa, yeni doğan bebek ve çocuk beslenmesi için yeterli düzeyde iyi uygulamaya rastlanmamıştır.
EKİPMANLARI DEZENFEKTE EDİLMİYOR
Yemek yapımında kullanılan ekipmanların ve imalat alanlarının, hijyen malzemeleri eksikliği sebebiyle dezenfekte edilmediği gözlemlenmiştir. Sahra ve mobil tırlardaki bu problemler, açık alanla temas halindeki mobil çadır mutfaklara nazaran daha az gözlenmiştir. Özellikle çadır mutfaklarında gözlemlenen dezenfeksiyon eksiklikleri, hijyen problemlerini ve buna bağlı olarak hastalık etmeni yaratacak mikroorganizmaların ekipmanlar yoluyla doğrudan gıdalara bulaşması riskini oluşturmuştur.
BAKANLIK HAYVANLARI UNUTTU
Deprem sonrasında ilk 8 günde Tarım ve Orman Bakanlığı yetkilileri tarafından hayvan sağlığı ya da kaybıyla ilgili bir tarama yapılmamıştır. Ölen hayvanların kaydı tutulmamış, sağ kurtulan hayvanlar için yem desteği yapılmamıştır. Yem desteği yapılmayan hayvanların da telef olma riski vardır.
İLK 3 GÜN SU KONTROLÜ YAPILMADI
Depremden sonraki ilk 3 günde akan suyun kontrolünü ve analizini sağlayacak bir uygulamaya rastlanmamıştır. Deprem bölgesinde Sağlık Bakanlığı Çevre Sağlığı Birimi klor tabletleriyle yetersiz klorlamanın önüne geçmek için ilave klorlama işlemi yapmış, ama Adıyaman ve Malatya’da bu işlem için çok geç kalınmıştır. Hatay’da hali hazırda şebeke suyu kullanılamamaktadır.”
MA
