Maraş’ın (Mereş) Pazarcık (Pezercix) 6 Şubat’ta meydana gelen depremlerde, on binlerce insan yaşamını yitirdi, 10 kent enkaza döndü. İlk günden itibaren enkaz altında aramayı bekleyen binlerce kişi, geç müdahale edilmesiyle soğuktan yaşamını yitirdi.
“DEVLETİ BEKLEDİK AMA GELMEDİ”
Adıayam’ın (Semsûr) merkez Yavuz Selim Mahallesi’nde yaşayan ve depremde kız kardeşi ile 4 yeğenini kaybeden Rıza Acıpayam, yaşadıklarını anlattı. Depremin gerçekleştiği gün büyük bir felaketle güne başladıklarını belirten Acıpayam, ilk etapta çekirdek ailesini kontrol ettiğini, bu sırada kız kardeşine ulaşamadıklarını anlattı. Evini kontrol etmeye gittikleri zaman kız kardeşinin oturduğu binanın yıkıldığını gördüklerini ifade eden Acıpayam, “Ne yapacağımızı bilemedik. Sağdan soldan yardım çırpınmaya başladık. Yardım diledik ama kimseyi bulamadık. Adıyaman Belediyesi’nin kendisi yıkıldı. Yetkili kimseye ulaşamadık. Çaresizliğin en dibini yaşadık. Devletten bir şey bekledik. Filmlerde hep görüyorduk. Kurtarma köpekleri, ses dinleme cihazları, arama kurtarma ekiplerini bekledik ama kimse gelmedi. Birkaç gün bekledik. Her gün enkaza gittik. En sonunda umudumuzu kestik ve bireysel girişimlerimiz sonucunda önce Manisa Alaşehir Belediyesi Başkanı bize bir ekip gönderdi” dedi.
“DEVLET SADECE YELEKLERİYLE VARDI”
Dışardan gelen ekiplerin Çarşamba günü gece saatlerinde kendilerine ulaştığını aktaran Acıpayam, “Daha sonra Perşembe günü de Mersin Büyükşehir Belediyesi itfaiye çalışanları geldi. Perşembe gününün sonunda biz kazı çalışmaları başlattıktan sonra ‘Batman Narkotik’ yelekli 3-4 polis geldi. Devlet ibaresi olarak sadece onları gördük. Onlarda gelip sadece baktılar. Onların fotoğraflarını da çektim. Enkaza baktılar ve kendi aralarında konuştular. Belki bir tanıdıkları vardı. Orda onu bekliyorlardı. Çünkü o enkazın altında 17 can vardı” diye belirtti.
“MÜDAHALE EDİLSEYDİ ÇOK KİŞİ KURTARILIRDI”
“Çok çırpındık, çok uğraştık, kimseye ulaşamadık ve kimseyi yanımızda göremedik” diyen Acıpayam, “Cenazelerimizi çıkardığımızda, muhtemelen onlar donarak ölmüşlerdi. İlk gün müdahale edilseydi, o 17 kişiden birçok kişi kurtarılırdı. Biz kendi cenazelerimize ulaşabildik ama hala enkazın başına gidilmeyen ve cenazelere ulaşılmayan çok sayıda binalar var. Orada enkazın altında kalan ve depremden ölmeyen kişiler varsa bile, soğuktan donarak öldüler. Biz cenazelerimizi Cuma günü sabaha karşı götürüp köyde defnettik. Herhangi bir resmi prosedürle uğraşmamak için köye götürdük” diyerek, yaşadıklarını anlattı.
CENAZELER HALA ENKAZ ALTINDA
Kendi cenazelerini defnettikten sonra arama kurtarma çalışmalarına katıldıklarını dile getiren Acıpayam, “Kim yaşıyor, kim öldü diye kontrol etmeye başladık. Kentti gezmeye başladığım zaman yaşanan felaketi daha iyi anladım. Bütün binalar yıkık. 50 kişi, 100 kişinin kaldığı binalar var. Cenazelere ulaşılmayan çok bina var. 10 binler, 20 binlere varan cenaze çıkacak. Gönül isterdi ki kimse ölmesin ama bir gerçeklik var ki o binalarda insanlar vardı. O insanların cenazeleri hala o enkazların altında” ifadelerini kullandı.
“KİMSE BİZİ MALZEME KULLANMASIN”
“Kimse bizi malzeme olarak kullanmasın” diyen Acıpayam, sözlerini şöyle sürdürdü: “Bizi malzeme olarak kullanmasınlar. Deprem oldu. Biz burada bir felaket yaşadık. Birçok yerden insanlar burada bize yardım etmek için kentimize geldi. O insanlarla birlikte bir örgütlülük yaratarak, halka yardım etmeye çalışılıyor. Bu yardım girişimlerine müdahale edilmesin. Zonguldak’tan madenciler gelmişti. Bir binanın üzerinde çalışma yapıyorlardı. Ekip canlı bir kişiyi tespit etti. Onlar tam canlı insanı çıkaracakken, bir anda bir ekip geldi ‘Akut’tan geldik’ diyerek, madencileri enkazdan uzaklaştırdılar. Bana göre Türkiye’nin en tecrübeli arama kurtarma ekibi madencilerdir. Ama birileri onları saf dışı bırakıp, ‘canlı çıkardık’ diye rant elde etmeye çalışıyor. Bizim ölülerimiz üzerinden de rant elde etmeye çalışıyorlar. Zonguldak ekibi o canlıyı çıkarmıştı artık. Ulaşmıştı ona.
TEKBİRLER EŞLİĞİNDE ŞOV YAPTILAR
Yine başka bir yerde de benzer bir durum yaşandı. Perşembe günü akşamüzeri bizim enkazın yanında gönüllüler bir enkazda canlı karı kocayı çıkardı. Oradan canlı birilerinin çıkması bizleri sevince boğdu. Bizimde yakınlarımız canlı çıkabilir umudumuz yeşerdi. Yine tam o canlı insanları çıkaracakken, yeni bir ekip geldi ve daha önce çalışanları oradan uzaklaştırdı. Daha sonra tekbirler eşliğinde şov yaptılar. Orada çok üzüldük. Ama tek sevincimiz o insanların oradan canlı çıkmasıydı.”
Ömer Akın / MA
