Künye   Hakkımızda
22 Kasım 2026, Pazar
Politika Haber
  • GÜNDEM
  • EMEK
  • EKONOMİ
  • DÜNYA
  • KADIN
  • GENÇLİK
  • DOSYA
  • YAZARLAR
Tüm Haberler
Sonuç Bulunamadı
View All Result
Politika Haber
Sonuç Bulunamadı
View All Result
Anasayfa Gündem

Çerkesler anayasal güvence istiyor

Çerkes Soykırımı sürecinde yaşananları anlatan Çerkes Derneği Genel Başkanı Bislan Jalouqa, diasporadaki Çerkeslerin geri dönüşlerinin sağlanmasını ve haklarının anayasal düzenlemeyle güvence altına alınmasını istedi.

21 Mayıs 2022
Çerkesler anayasal güvence istiyor
Facebook'ta PaylaşTwitter'da PaylaşWhatsApp'ta Paylaş

Rus İmparatorluğu’nun Çerkesya’yı işgaliyle 21 Mayıs 1864 tarihinde sistematikleşen ve Çerkes halkının toplu katliam ve sürgünlere maruz kaldığı Çerkes Soykırımı’nın üzerinden 158 yıl geçti. Resmi olmayan rakamlara göre 1,5 milyona yakın Çerkes’in sürgün edildiği süreçte; zor koşullar nedeniyle yaklaşık 500 bin kişi hayatını kaybetti.

SOYKIRIM TANIKLARI NE DEMİŞTİ?

Soykırıma şahit olan Rus araştırmacı Adolf Petroviç Berzhe, Novorossiisk Limanı’nda gördüklerini asla unutamayacağını ifade ederek, “On yedi bin Çerkes kıyıda toplanmış. Onların bu durumunu görenler Hristiyan da olsa, Müslüman da olsa, dinsiz de olsa dayanamaz, çökerdi. Kışın soğuğunda, karda evsiz, yiyeceksiz ve doğru dürüst giyecek giysisi olmayan bu insanlar tifo, tifüs ve çiçek hastalığının pençesindeydiler. Sadece görmek bile insanın kalbini acıtıyordu. Rus tarihinin yüz karası olan bu acılı sayfa Çerkes tarihi açısından büyük zararlara yol açtı” demişti.

Sürgüne tanıklık eden Ivan Drozdov ise yollarda sarsıcı görüntülerle karşılaştığını; insanların açlık ve hastalıkla boğuştuğunu kaydederken,“Türk gemiciler en ufak hastalık belirtisi gösterenleri anında suya fırlatıyor. Dalgalar, bu şanssız cesetleri Anadolu kıyılarına sürüklüyor. Sürgüne gönderilenlerin sadece yarısı karayı canlı görebildi” dipnotunu geçmişti.

Türkiye’de de her yıl 21 Mayıs’ta çeşitli anma etkinlikleriyle kaybettikleri insanları anan Çerkesler, Rusya’dan taleplerine karşılık vermesi için kamuoyu oluşturmaya çalışıyor. Çerkes Soykırımı’nın yıl dönümünde Mezopotamya Ajansı’na (MA) konuşan Çerkes Derneği Genel Başkanı Bislan Jalouqa,  Türkiye’de yaşayan Çerkeslerin güncel taleplerine dikkat çekti.

“ÇARLIK, KÖYLERİ VE İNSANLARI İMHA ETTİ”

Çerkeslerin Kuzey Kafkasya’nın yerli halklarından biri olduğunu hatırlatan Jalouqa, Çarlık Rusya’nın 1500’lü yıllarda gündeme aldığı “sıcak denizlere inme” politikaları doğrultusunda Kuzey Kafkasya’ya saldırılar başlattığını belirterek “Bu saldırılar 1721 sonrası daha da arttı. Kafkas-Rus savaşları 1763 tarihinde başladı. 101 yıl boyunca Çarlık Rusya’nın orduları ne yazık ki anavatanımızda köyleri ve insanları imha etti ve Çerkesya’yı ele geçirmek için çabaladı” dedi.

21 MAYIS SOYKIRIMIN SEMBOL İFADESİ

Tarih 21 Mayıs 1864’ü gösterdiğinde Çarlık ordusunun Soçi bölgesine yakın bir vadide zafer yürüyüşü yaptığını ve savaşın bittiğini ilan ettiğini söyleyen Jalouqa, “Aslında 21 Mayıs tarihi Çerkeslerin yaşadığı sürgün ve soykırımın sembol ifadesidir. Kuzey Kafkasya’da yaşayan Çerkeslerin yüzde 90’ı ya katledildi ya da çoğunlukla Osmanlı topraklarına doğru sürüldü. Bu sürgünden sonra da Çerkesler, Osmanlı’nın iskân politikaları nedeniyle çok dağınık bir biçimde yerleştirildi” diye belirtti.

ASİMİLASYON POLİTİKALARI

Osmanlı döneminde Anadolu’da yaşayan Çerkeslerin çeşitli zorluklar yaşadığına dikkati çeken ve Cumhuriyet’in kurulmasının ardından da bu zorlukların devam ettiğini ifade eden Jalouqa, “Hem burada hem de ana vatanımızda kültürümüzün ve dilimizin asimile edilmesine yönelik politikalara maruz kaldık” vurgusu yaptı.

‘ÇOĞULCU ANAYASA’ TALEBİ

Çerkeslerin günümüzde de özlük haklarına sahip olamadıklarını aktaran Jalouqa, “Devletten taleplerimize yönelik ciddi adımlar atmasını bekliyoruz. Birçok dil tarihe gömüldü ancak biz anadilimizin Anadolu’da yok olmasını istemiyoruz. Bu nedenle de Türkiye’de öncelikle çoğulcu bir anayasanın oluşturulmasını talep ediyoruz. Anadilimizin ve kültürümüzün yaşatılması için çalışmalar yapılmasını istiyoruz. Özellikle Kültür Bakanlığı’nın sadece Çerkeslere değil Türkiye’de yaşayan tüm azınlıklara yönelik adımlar atmasını istiyoruz. Bunun yanında Çerkesce radyo ve televizyon kanalı konusunda da beklentilerimiz var” ifadelerini kullandı.

“ÇERKESLER KENDİ KADERİNİ TAYİN ETMELİ”

Çerkes halkının her yıl 21 Mayıs’ta Rusya Federasyonu’na yönelik taleplerini sıraladıklarını ifade eden Jalouqa, Rusya’dan Çerkes Soykırımı’nı tanımasını istediklerini söyledi. Jalouqa, “Çerkeslerden özür dilenmeli ve gerekli tazminler gerçekleştirilmeli. Diasporada yaşayan her bir Çerkes’in anavatanına koşulsuz dönüş hakkı kabul edilmeli ve Çerkeslerin kendi kaderini tayin etme hakkı sağlanmalı” diye sıraladı. Rusya’nın bu taleplere karşılık vermesinin iki halk arasındaki ilişkileri güçlendireceğine vurgu yapan Jalouqa, bu taleplere cevap alınamaması durumunda ise mücadelelerine barışçıl yollarla devam edeceklerini aktardı.

“UNUTMAYACAĞIZ”

Kafkas Dernekleri Federasyonu’na bağlı 56 derneğin kararıyla İstanbul Yeni Kapı Miting alanında saat 16.00’da ‘Çerkes Soykırımı ve Sürgünü’nü Anma Programı’na katılacaklarını belirten Jalouqa, “Orada da Türkiye kamuoyuna, Rusya’ya ve bütün dünyaya taleplerimizi duyurmaya çalışacağız. Türkiye’deki Çerkeslerin hak arayışlarının devam ettiğini, anavatanlarıyla ilişkilerinin sıkı bir şekilde devam ettiğini ve soykırımın tanınması gerektiğini haykıracağız. Dilimizi, kültürümüzü ve anavatanımızı hiçbir zaman unutmayacağımızı ilan ediyoruz.”

Fırat Can Arslan / MA

Previous Post

Cumhurbaşkanlığı Kararı ile yapılan atamalar Resmi Gazete’de yayımlandı

Next Post

Erdoğan’ın ‘kredi müjdesi’ fiyatları yükseltti

İlgili Haberler

Bakırhan: Gerçek muhalefet barıştan kaçan değil, barışa koşan muhalefettir
Gündem

Bakırhan: Gerçek muhalefet barıştan kaçan değil, barışa koşan muhalefettir

22 Kasım 2026
COP31’de taslak krizi: Almanya’dan ‘kabul etmiyoruz’ açıklaması
Gündem

COP31’de taslak krizi: Almanya’dan ‘kabul etmiyoruz’ açıklaması

22 Kasım 2026
DEM Parti Heyeti İmralı’ya gitti
Gündem

DEM Parti Heyeti İmralı’ya gitti

22 Kasım 2026
Bilimler Köyü’ne tahliye tehdidi: 29 yıllığına verilen arazi geri isteniyor
Gündem

Bilimler Köyü’ne tahliye tehdidi: 29 yıllığına verilen arazi geri isteniyor

22 Kasım 2026
Kepez Belediyesi’ne soruşturma: 10 gözaltı
Gündem

Kepez Belediyesi’ne soruşturma: 10 gözaltı

22 Kasım 2026
Fon soruşturmasında 108 kişilik liste: AKP’ye yakın isimler de yer alıyor
Gündem

Fon soruşturmasında 108 kişilik liste: AKP’ye yakın isimler de yer alıyor

22 Kasım 2026
Politika'dan Günün Yorumu
Burjuva siyaset, ahlak ve biz
Gündem

Burjuva siyaset, ahlak ve biz

Melike Korkmaz
8 Ekim 2026
Politika'dan Söyleşi
Özel Sektör Öğretmenleri Sendikası Genel Başkanı Eren Edebali: Sendikal krizin içinde bir mücadeleci sendika deneyimi
Gündem

Özel Sektör Öğretmenleri Sendikası Genel Başkanı Eren Edebali: Sendikal krizin içinde bir mücadeleci sendika deneyimi

Politika Haber
8 Kasım 2026

EN SON HABERLER

Bakırhan: Gerçek muhalefet barıştan kaçan değil, barışa koşan muhalefettir

Bakırhan: Gerçek muhalefet barıştan kaçan değil, barışa koşan muhalefettir

22 Kasım 2026
COP31’de taslak krizi: Almanya’dan ‘kabul etmiyoruz’ açıklaması

COP31’de taslak krizi: Almanya’dan ‘kabul etmiyoruz’ açıklaması

22 Kasım 2026
DEM Parti Heyeti İmralı’ya gitti

DEM Parti Heyeti İmralı’ya gitti

22 Kasım 2026
Bilimler Köyü’ne tahliye tehdidi: 29 yıllığına verilen arazi geri isteniyor

Bilimler Köyü’ne tahliye tehdidi: 29 yıllığına verilen arazi geri isteniyor

22 Kasım 2026
Kepez Belediyesi’ne soruşturma: 10 gözaltı

Kepez Belediyesi’ne soruşturma: 10 gözaltı

22 Kasım 2026
Fon soruşturmasında 108 kişilik liste: AKP’ye yakın isimler de yer alıyor

Fon soruşturmasında 108 kişilik liste: AKP’ye yakın isimler de yer alıyor

22 Kasım 2026
COP31’de fosil yakıt krizi: Ülkeler anlaşamadı, kapanış ertelendi

COP31’de fosil yakıt krizi: Ülkeler anlaşamadı, kapanış ertelendi

22 Kasım 2026
Politika Haber

© Tüm hakları saklıdır
Politika Haber'de yayımlanan yazı, haber, fotoğraf ve videoların her türlü telif hakkı Mustafa Suphi Vakfı'na aittir. İzin alınmadan, kaynak gösterilmeden ve link verilmeden alıntılanamaz.

Bizi Takip Edin

Kurumsal

Künye

Hakkımızda

Çerez Politikası

Gizlilik Politikası

Kullanım Koşulları

© 2026 Politika Haber - Büyük İnsanlık İçin Politika!

Sonuç Bulunamadı
View All Result
  • Tüm Haberler
  • Politika’dan Yorum
  • Politika’dan Söyleşi
  • Dosya
  • Yazarlar
  • Gündem
  • Emek
  • Ekonomi
  • Dünya
  • Ortadoğu
  • Kadın
  • Gençlik
  • Göçmen
  • Emeklilik
  • Eğitim
  • Doğa
  • Tarih
  • Kültür
  • Sağlık
  • Teknoloji
  • Spor
  • Video Haber
  • Foto-Galeri

© 2026 Politika Haber - Büyük İnsanlık İçin Politika!