TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası (ZMO), Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulan 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi’ne ilişkin yazılı açıklama yayımladı. 20 Ekim tarihli açıklamada, tarımsal üretimin sürdürülebilirliği, çiftçilerin artan borç yükü ve gıda enflasyonuyla mücadele açısından bütçenin yeniden düzenlenmesi istendi.
2027 yılı bütçe teklifinde tarım sektörüne toplam 1 trilyon 305 milyar lira kaynak ayrılması öngörülüyor. Bu tutarın 235 milyar lirası tarımsal desteklere, 268 milyar lirası yatırımlara, 325 milyar lirası tarımsal kredi desteklerine, 342 milyar lirası vergi harcamalarına ve 135 milyar lirası tarımsal kamu iktisadi teşebbüslerinin finansmanı ile diğer desteklere ayrılıyor.
“ÇİFTÇİNİN YASAL HAKKINDAN 877 MİLYAR LİRA EKSİK”
ZMO, 5488 sayılı Tarım Kanunu’nun 21’inci maddesinde tarımsal desteklemeler için bütçeden ayrılacak kaynağın gayrisafi millî hasılanın yüzde 1’inden az olamayacağının hükme bağlandığını hatırlattı.
2027-2029 Orta Vadeli Programı’nda 2027 yılı gayrisafi yurt içi hasılasının 111 trilyon 207 milyar lira olarak öngörüldüğüne dikkat çeken oda, bu tutarın yüzde 1’inin yaklaşık 1 trilyon 112 milyar liraya karşılık geldiğini belirtti.
Odanın GSYH tahminini esas alarak yaptığı karşılaştırmaya göre, bütçede öngörülen 235 milyar liralık tarımsal destek, söz konusu tutarın yaklaşık 877 milyar lira altında kalıyor. Kanundaki gayrisafi millî hasıla ile hesaplamada kullanılan gayrisafi yurt içi hasıla ise farklı ekonomik göstergeler.
Açıklamada, desteklerin yetersiz kalmasının kırsaldan göçü hızlandıracağı, tarımsal üretimi olumsuz etkileyeceği ve gıda fiyatları üzerindeki baskıyı artıracağı uyarısında bulunuldu.
2027-2029 Orta Vadeli Programı’nda 2027 yılı gayrisafi yurt içi hasılasının 111 trilyon 207 milyar lira olarak öngörüldüğüne dikkat çeken oda, bu tutarın yüzde 1’inin yaklaşık 1 trilyon 112 milyar liraya karşılık geldiğini belirtti.
Odanın GSYH tahminini esas alarak yaptığı karşılaştırmaya göre, bütçede öngörülen 235 milyar liralık tarımsal destek, söz konusu tutarın yaklaşık 877 milyar lira altında kalıyor. Kanundaki gayrisafi millî hasıla ile hesaplamada kullanılan gayrisafi yurt içi hasıla ise farklı ekonomik göstergeler.
Açıklamada, desteklerin yetersiz kalmasının kırsaldan göçü hızlandıracağı, tarımsal üretimi olumsuz etkileyeceği ve gıda fiyatları üzerindeki baskıyı artıracağı uyarısında bulunuldu.
ÇİFTÇİ BORÇLARI İÇİN ÖZEL FON TALEBİ
Çiftçilerin artan mazot, gübre, tohum ve ilaç maliyetleri nedeniyle ağır bir borç yükü altında bulunduğunu belirten ZMO, 2027 yılına özel bir borç tasfiye programı oluşturulmasını istedi.
Oda, 2006 yılında yürürlüğe giren Tarım Kanunu’ndan bu yana üreticilere eksik ödendiğini savunduğu desteklerin çiftçilerin borçlanmasında etkili olduğunu belirtti.
Bu kapsamda bütçeye, devlet tarafından desteklenecek bir borç tasfiye fonu eklenmesi talep edildi. Fonun yalnızca bankalara olan tarımsal kredi borçlarını değil, çiftçilerin tüccarlara, bayilere, gübre, tohum ve ilaç tedarikçilerine olan borçlarını da kapsaması gerektiği vurgulandı.
ZİRAAT MÜHENDİSİ İSTİHDAMI ARTIRILSIN
Tarımsal üretimde verimliliğin artırılması için bilimsel yöntemlerin yaygınlaştırılmasını isteyen oda, Tarım ve Orman Bakanlığı bütçesinin güçlendirilmesi ve kamuda binlerce ziraat mühendisinin istihdam edilmesi çağrısında bulundu.
ZMO, tarımsal araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin desteklenmesini, üreticilere teknik danışmanlık hizmetlerinin yaygınlaştırılmasını ve tarımsal üretimin bilimsel yöntemlerle planlanmasını talep etti.
MAZOT VE GÜBREDE VERGİ YÜKÜ AZALTILSIN
Açıklamada, çiftçilerin üretim maliyetlerini düşürmek amacıyla mazot ve gübre üzerindeki vergi yükünün hafifletilmesi ve nakdi desteklerin üretim döneminden önce ödenmesi istendi.
Kuraklık riskine karşı sulama yatırımlarının hızlandırılması gerektiği de belirtilerek Devlet Su İşleri bütçesinde kapalı sistem sulama projelerine öncelik verilmesi çağrısı yapıldı.
ZMO, bütçe teklifinin TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu ile Genel Kurul görüşmeleri sırasında yeniden ele alınmasını isteyerek bütün siyasi partileri ve milletvekillerini çiftçilerin taleplerini dikkate almaya çağırdı.
Açıklamada, “Tarımı desteklemek bir lütuf değil, hem kanuni bir zorunluluk hem de beka meselesidir” ifadelerine yer verildi.
Haber Merkezi
