DAİŞ’in 3 Ağustos 2014 tarihli Şengal’e dönük saldırılarıyla 73’üncü Fermanı yaşayan Êzidîler, katledildi, köle pazarlarında satıldı ve kutsal topraklarından göç ettirildi. DAİŞ saldırıları sırasında Êzidîleri kaderine terk eden Irak hükümeti ve KDP yönetimindeki Federe Kurdistan Bölgesel hükümeti, üzerinden 9 yıl geçmesine rağmen halkın topraklarına geri dönüşünün sağlanması için bir adım atmadı. Aksine bu süreçte Êzidîlere dönük saldırılara ya göz yumuldu ya da doğrudan ortaklık yapıldı.
Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve Türkiye’nin baskısıyla Bağdat ve Hewlêr arasında “Şengal Anlaşması” imzalandı. Hemen sonrasında KDP’nin ortaklığıyla Türkiye’nin Şengal’e dönük Silahlı İnsansız Hava Araçları (SİHA) saldırıları daha da arttı. Ancak buna rağmen Êzidîler, topraklarına dönmeyi sürdürdü. Saldırılar karşısında Şengal Demokratik Özerk Meclisi (MXDŞ) etrafında örgütlenen Êzidîler, döndükleri yerleri yeniden inşa ediyor. Bugüne kadar 15 bin Êzidî topraklarına geri dönerken, Federe Kurdistan Bölgesi kentlerinde bulunan kamplarda yaşayan Êzidîlerin dönüşleri ise KDP tarafından engelleniyor.
Saldırılar nedeniyle göç eden ve 6 yıl boyunca kamplarda kalan Şengal Demokratik Özerk Yönetimi üyesi Dexîl Îbrahîm, halkın yeniden inşa gücünün olduğunu belirterek, Êzidîlere topraklarına dönme çağrısı yaptı.
HALKIN DİRENİŞİ
73’üncü Ferman’da en az 450 bin insanın Şengal’den göç etmek zorunda bırakıldığını hatırlatan Îbrahîm, Şengal’e dönüşlerin sağlanmasının Irak hükümetinin sorumluluğu altında olduğunu söyledi. Îbrahîm, Êzidîlerin direnme iradesinin güçlendiğini ifade ederek, bu iradeyle halkın büyük bir bölümünün geri döndüğünü kaydetti. Îbrahîm, Şengal’e dönük saldırılar ve dönüşlerin engellenmesinden Irak hükümetinin sorumlu olduğunu belirterek, “Devletin kanunlarının olması ve buna göre hareket etmesi gerekiyor. Saldırılar karşısında yurttaşlarını korumak zorundadır. Ancak Irak hükümeti ve Federe Kurdistan hükümetinin ayrıştırıcı politikalarına maruz kalıyoruz. Irak hükümeti Şengal’e dönüşleri sağlamak zorundadır. Bu onun esaslı görevlerinden biridir. Birçok kişi dönmek istiyor ama maddi imkanları olmadığı için dönemiyor ve hükümet dönmeleri için yardımcı olmuyor. Dûhok veya başka bir kentte yaşayan Şengalliler geçimini sağlayamıyor. Çünkü aldıkları para yetmiyor. Ama bu ailelere hükümet yardım etse, çok rahatlıkla kendi evine döner ve burada geçimini sağlar” dedi.
KDP KAMPINA ‘CEZAEVİ’ BENZETMESİ
Kendisinin de KDP kontrolünde olan kamplarda 6 yıl boyunca kaldığı kampları cezaevine benzeten Îbrahîm, “Çadırlarda yaşamak zorunda bırakılıyorsunuz. Kampta yaşamak çok zordu. Yaşlılar vardı, hastalıklar vardı. Yazları çok sıcak, kışları ise çok soğuktu. Hizmet yoktu, muhatap yoktu. İnsan mecbur olmazsa, KDP’nin kamplarında yaşamaz. Êzidîleri ayrıştırıyorlardı. 6 yıl aradan sonra kamptan çıktım ve Şengal’e döndüm. Şimdi topraklarımda ve evimdeyim, huzurluyum” diye belirtti.
YENİDEN İNŞA
Îbrahîm, Êzidîler’de artık yeni bir ideolojinin oluştuğunu vurgulayarak, “Bu toplum artık düşmanına karşı diz çökmeyecek. Şengal’e dönüşlerin anlamı da budur. Saldırı ve zorluklara rağmen dönüyorlar. Êzidîler’de bir irade oluştu ve bu iradeyi kırmaya kimsenin gücü yetmez. Yeni bir ideoloji yaratıldı ve Êzidîler bu fikriyatın etrafında toplandı. Tilexer, Tilqesab, Tilbinav ve Girzerik köyünden dönüşler çok fazla. Girzerik köyünde ayakta kalan tek bir ev bile yok ama dönen aileler köyde çadırlar kurmuş ve şu anda o çadırların içinde yaşıyorlar. Kendi köylerimizi kendimiz inşa edeceğiz. Çünkü yeniden inşa etme gücümüz var” diye konuştu.
15 BİN ÊZIDÎ TOPRAKLARINA DÖNDÜ
Şimdiye kadar 15 bin Êzidî’nin topraklarına geri döndüğünü aktaran Îbrahîm, “Bütün halkımız artık topraklarına dönsün. Ekimini ve evini topraklarında yapsın. O çadırlardan çıkıp buraya gelen her bir aile, olaya bir DAİŞ’liyi yok ettiği gibi bakmalıdır. Bu hırsla gelmelidirler. Her bir geri dönüş, düşman karşısında bir tavır ve bir direniştir. Biz Özerk Yönetim olarak ailelerimize elimizden geldiği kadar yardımcı oluyoruz. Bütün temel ihtiyaçlarını gideriyoruz. Her koşulda ailelerimizin yanındayız” ifadelerini kullandı.
HALKA “EVİNİZE DÖNÜN” ÇAĞRISI
Êzidîlere topraklarına geri dönme çağrısı yapan Îbrahîm, sözlerini şöyle sürdürdü: “Fermanlar devam ediyor. Bu toplum üzerinde tehditler sürüyor. Bugün Êzidîler Dûhok’ta, Hewlêr’de iş yapamıyor. Bu kentlerde yaşayamıyorlar. Kendi toprağını, evini terk edenin kimseye bir faydası olmaz. Bu yüzden Şengal’e dönmeyen ailelerimize çağrımız; iradeli olsunlar ve evlerine dönsünler.”
Zeynep Durgut / MA
