Erge Sahillioğlu, Umut-Sen’de yayımlana yazısında, Doruk Madencilik işçilerinin uzun süredir ödenmeyen maaş ve tazminat alacakları nedeniyle başlattıkları yürüyüşü ve sektördeki çalışma koşullarını kaleme aldı.
Ankara’ya doğru yürüyüşe geçen işçiler, aylardır ücret alamadıklarını ve biriken alacaklarının ödenmediğini belirtiyor. 14 yıl Doruk Madencilik’te çalıştıktan sonra emekli olan Adil Gürel, tazminatını hâlâ alamadığını ve geçinebilmek için çalışmaya devam ettiğini ifade ederken, “Beş aylık maaşımız içerde” sözleriyle durumu özetledi.
Yazının tamamı şu şekilde:
“Maaşınızı almadan siz evinizi geçindirebilir misiniz? Beş aylık maaşımız içerde. Bunları yaşayan bilir.”
Adil Gürel 14 sene Doruk Madencilik’te çalışıp 2 sene önce emekli olmuş. Tazminatı hala ödenmemiş. Çalışmaya devam ediyor, aylardır maaşını alamıyor. Ahmet Akıner 2011 yılından beri Doruk Madencilik’te çalışıyor. Yıldızlar SSS Holding’in şirketi satın alır almaz ücretsiz izne çıkardığı işçilerden biri. İçerde yıllarca birikmiş tazminat alacağı var. İki torun sahibi emekli Nazım Çetin de geçinebilmek için 2 yıldır Doruk Madencilik’te çalışıyor. O da aylardır maaşını alamıyor.
Doruk Madencilik işçileri 13 Nisan Pazartesi sabahı Ankara’ya doğru yürüyüşe geçti. Yıldızlar SSS Holding bu madeni 2022 yılında TMSF’den sadece 1 milyon TL ödeyerek, şirketin yurt dışı bankalara olan kredi borçları özelleştirme bedelinden düşülerek satın almıştı. TMSF 6 yıl boyunca işlettiği madende, makineler ve taşınmazlarla birlikte işçilerin tüm hak ve alacaklarını da Doruk Madencilik’e devretti. Satın almanın hemen ertesinde çoğu on yılı aşkın süredir madende çalışmakta olan yüzlerce işçi tek taraflı olarak ve zorla ücretsiz izne çıkarıldı. Aralarından dava açıp tazminat hakkını mahkeme yoluyla kazananlar oldu, ancak şirket onların alacaklarını da ödemedi.
Ne Doruk Madencilik’te ne de Yıldızlar SSS Holding’in sahibi olduğu, Eti Gümüş, Yıldız Bakır, KMK Madencilik ve Nesko Maden’de bu durum yeni.
2004 yılında özelleştirmeyle değerinin çok altında bir parayla Yıldızlar SSS Holding’e satılan Eti Gümüş pek çok kez toplu işten çıkarmalar, tazminatı ödenmeyen işçiler ve düzensiz yatan maaşlarla gündeme geldi.
Gümüşhane’de bulunan Yıldız Bakır’da faaliyete geçtiği 2011 yılından beri maaşlar neredeyse hiç zamanında ödenmedi. Şirket en son 2025 yılında 400 işçinin iş bırakma eylemiyle gündeme gelmişti.
Kütahya’da bulunan KMK Madencilik’te de şu an güncel olarak 2 aydır işçilere maaşları ödenmiyor.
Giresun, Trabzon ve Çanakkale’de faaliyet gösteren Nesko Maden ise tazminatsız işten çıkarmalar, ödenmeyen maaşlar ve zoraki ücretsiz izinlerin yanı sıra, 2021’da Giresun Şebinkarahisar’da 4500 ton zehirli atığın Darabul Deresi ve şehre içme suyu sağlayan Kılıçkaya Barajı’na karışmasıyla gündeme gelmişti. Şirketin bu faciadan dolayı basit bir para cezasından başka sorumluluğu olmadı.
Yine Yıldızlar SSS Holding’e ait Söğüt Seramik’in Bilecik ve Çankırı fabrikalarında geçmişte binlerce işçi maaşları ödenmediği için eylem düzenlemiş, tazminatları ödenmeden topluca işten çıkarılmış ve bazıları da zorla zorla ücretsiz izne çıkarılmıştı.
2003 senesinde çıkarılan 4857 sayılı İş Kanunu kapsamındaki ücretsiz izin, işçiler için fiilen bir askıda kalma hali yaratıyor. Ücretsiz izne çıkarılan işçiler işsizlik maaşı alamadıkları gibi başka bir işte çalışamıyor ve istatistiklerde işsiz olarak görünmüyorlar. Hayatlarını sürdürebilmelerinin tek yolu çoğu zaman güvencesiz, kayıtsız ve en küçük bir iş güvenliği önleminin dahi alınmadığı geçici işler arasında dolaşmak oluyor. İsimlerini çoğu kez ancak bir iş cinayetiyle duyuyoruz.
Yıldızlar SSS Holding, bünyesindeki şirketlerde işçilerin maaş ve tazminatlarını gasp ederken, kurucusu Sebahattin Yıldız 2020 yılında II. Abdülhamit’in altın saatini açık artırmayla 1 milyon TL’ye alacak kadar maneviyatına düşkün bir görüntü çizmeye çalışıyor. Sahibi olduğu şirketler yerel esnafa hatta devlete olan borçlarını bile ödemiyor ama kendi adına bir müze kuracak, camiler, okullar açacak kadar da “hayırsever”. Kurmaya çalıştığı itibar için gerekirse üçüncü sınıf haber programlarında ısmarlama röportajlar yayınlatıyor, gerekirse de MHP Genel Merkezinin önünde fotoğraf çektiriyor.
Türkiye’de yoğun bir şekilde uygulanan işçileştirme, güvencesizleştirme ve yoksullaştırma politikaları milyonlarca çalışanı bir avuç patronun insafına bırakıyor. Yıldızlar SSS Holding nezdinde gözler önünde olan çıplak gerçekler istisnai bir durum oluşturmuyor. Daha fazla kâr elde etmek isteyen şirketlerin ve holdinglerin gerektiğinde bürokrasi ve yasalar tarafından korunarak, gerektiğinde yasaların arkasından dolaşarak işçilerin hayatını nasıl cehenneme çevirdiği bugün toplumun geniş kesimlerinin malumu.
Bağımsız Maden İşçileri Sendikası bugüne kadar başlattığı bütün direnişleri kazandı. Bunu haklılıkları kadar iradeleri, kararlılıkları ve disiplinleriyle başardılar. Onurları için mücadele eden Doruk Madencilik işçileri de kazanacaklar. Yanlarındayız.
HABER MERKEZİ
