Wan’ın Payîzava (Gürpınar) ilçesine bağlı Nordiz Bölgesi, sahip olduğu zengin ve çok katmanlı ot çeşitliliği, geniş ve verimli meralarıyla hayvancılığa son derece elverişli olması özelliğiyle öne çıkıyor.
Bölge genelinde önemli bir üretim alanı olarak görülen Nordiz, özgün ekosistemiyle dağ keçileri, Nordiz koyunları ve Wan Gölü havzası açısından kritik önemde, yine inci kefali için hayati bir yaşam alanı da sunuyor. Ancak son dört yıldır bölgede sürdürülen maden arama faaliyetleri bölgeye geri dönülmez zararlar veriyor.
Şamanis köyüne bağlı Derbedanis mezrasında Vefa Group tarafından yürütülen maden çalışmaları sonucunda köyün temel su kaynakları kirlenirken, suya karışan kirlilik içerisinde polimer ve manyetik maddelerin de yer alması, hem insan sağlığı hem de hayvancılık açısından riskin boyutunu daha da derinleştiriyor. Suyun kullanılamaz hale gelmesiyle birlikte geçimini neredeyse tamamen hayvancılıkla sağlayan köylüler, hayvanlarını sulayabilmek için yaklaşık 15 kilometre uzaklıkta bulunan Nebirnav Yaylası’na götürmek zorunda kalıyor.
NESLİ TÜKENMEKTE OLAN HAYVANLAR
Her yıl kirli suyun etkisiyle yüzlerce hayvanın ölürken, meralardaki otların kuruması ve üretim döngüsünün kesintiye uğraması, bölgede hayvancılığı neredeyse yok olma noktasına getirdi. Bu durum yalnızca ekonomik bir yıkım değil, aynı zamanda kuşaklar boyunca süregelen bir yaşam biçiminin de ortadan kalkması anlamına geliyor. Öte yandan, bölgedeki doğal denge de ağır bir tahribatla karşı karşıya kalırken, nesli tükenmekte olan dağ keçileri ve Nordiz koyunlarının varlığı ciddi tehdit altında. Wan Gölü havzası için büyük öneme sahip olan inci kefalinin üreme alanları da bu süreçten doğrudan etkilenerek yok olma riskiyle karşı karşıya bırakılıyor.
BÖLGE YIKIMA SÜRÜKLENİYOR
Madene karşı köylüler, hem yaşam alanlarının hem de geçim kaynaklarının sistematik biçimde ortadan kaldırılmasına karşı hukuki süreç başlatırken, açılan davalarla birlikte maden faaliyetlerinin durdurulmasını talep ediyor. Nordiz’de süren tahribat, bölgenin geleceğini de tehdit ederken, hayvancılık potansiyeli, biyolojik çeşitliliği ve doğal dengesiyle önemli bir yer tutan Nordiz bölgesi gün geçtikte daha büyük bir yıkıma sürükleniyor.
MA / Zeynep Durgut
MA
