Suriye, Afganistan, Pakistan ve İran’dan gelen mültecilerin çocukları ağır iş gücünün altında sömürülüyor. Uzun saatlerde düşük ücretlerle çalıştırılan çocukların 200 bine yakını eğitim haklarından mahrum. Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikası (Eğitim Sen) Van Şube Başkanı Murat Atabay ve Serhat Göç Araştırma Derneği Eşbaşkanı Gülşen Kurt değerlendirdi.
“AYRIMCILIK YAPILIYOR”
Serhat Göç Araştırma Derneği Eşbaşkanı Gülşen Kurt, 1990’lı yıllarda köy yakmalarla birlikte yoğun iç göç yaşadığı fakat son yıllarda Ortadoğu’da artan savaşlarla birlikte dış göçte de yoğunluk yaşandığını hatırlattı. Van’ın sınır il olmasından dolayı mültecilerin geçiş güzergahı olduğunu belirten Kurt, Afgan, İran ve diğer ülkelerden gelen çocukların neredeyse hiçbirinin eğitime erişemediğini söyledi. Kurt, mülteci çocukların politikalar nedeniyle ağır şartlarda işçi olarak çalıştırıldığını sözlerine ekleyerek, “Türkiye’nin kendi eğitim sistemi yokken mülteci çocuklarının eğitim alması mümkün değil. Zaten çocuklara yönelik bir eğitim politikası yok” dedi.
Devlet okullarında Suriyeli çocuklar dışında diğer etnik kökenli çocuklara çok az kontenjan verildiğini anlatan Kurt, “Şu an Türkiye’de eğitime ulaşamayan 200 bin mülteci çocuk var. Eğitim için verilen kimlik için 6 ay geçmesi lazım, bu nedenle birçok çocuk eğitim dönemini kaçırıyor. Eğitime başlayanlara da yılsonu karnesi verilmiyor. Bunun için eğitim politikalarının düzenlemesi gerekiyor. Eğitim politikaları daha kapsamlı olmalıdır” diye konuştu.
“TEMEL KAYGI EKONOMİ”
Mülteci ailelerinin temel kaygısının ekonomi olduğunu vurgulayan Eğitim Sen Van Şube Başkanı Murat Atabay da ailelerin ya iş bulamamaları ya da düşük ücretli iş bulmalarından kaynaklı çocuklarını okula göndermediğini belirtti. Hem Kürtler hem de mülteciler için anadilde eğitim sorununun giderilmediğine dikkat çeken Atabay, “Mülteci çocuklar iki dilli bir eğitimden ziyade resmi dil üzerinden bir eğitim görüyor, bu da çok ciddi bir sorun. Çocuklar hem sosyal olarak hem psikolojik olarak uyum sorunları yaşıyorlar, dışlanıyorlar ve bu sistem içinde kendini ifade edemiyorlar. Mülteci çocukların hem kendi dillerinde hem de resmi dilde eğitim alması gerekir” dedi.
“FONLAR ARAŞTIRILMALI”
Anadilinde eğitim alamayan çocukların uyum sorunları yaşadıklarını anımsatan Atabay, şöyle devam etti: “Mülteciler, ekonomik kaygılardan dolayı dönem içerisinde hatta dönem bitmeden çocuklarını eğitimden geri çekme gibi durumla karşı karşıya kalıyorlar. Eğitim politikaları ‘dostlar alışverişte görsün’ misali bir durum. Türkiye göçmenleri eğitime kattığı için Avrupa’dan hangi fonları, destekleri alıyor bunu araştırmak gerekiyor. Bu anlamda mülteci çocukların Türkiye eğitim modeli içinde bir başarı elde etmeleri söz konusu değil.”
Sivil toplum örgütlerinin mültecilere erişmesinin önemli olduğunu dile getiren Atabay, iktidarın bu yolları kapatarak kendisine yakın tarikat, cemaatlere ve vakıflara açtığını söyledi.
MA
