Enflasyon rakamları ile döviz kurundaki artış ile ekonomik krizin derinleşmesi üzerine kentlerdeki kiralar da fahiş rakamlara tekabül etti. Birçok kentte asgari ücreti geride bırakan kiralar, bazı yerlerde ise 20 bin ve üzerine çıkmış durumda. İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Genel Sekreter Yardımcısı Dr. Buğra Gökce, Nisan 2019-Nisan 2023 döneminde Türkiye genelindeki kira artış oranlarını verisine göre; Nisan 2019’da 81 ilde ortalama kira bedeli aylık 728 lirayken, rakamın bugün 5 bin 058 liraya çıktığını aktardı. Gökce, tüm Türkiye’de 2019 yılı Nisan ayında kira bedeli ortalama ücretin sadece yüzde 27’si kadarken, bugün yüzde 45’e ulaştı. Muğla’da kira bedeli ortalama ücretin yüzde 187’si, Antalya’da yüzde 120’si, İstanbul’da yüzde 117’si kadar. Kira artışının yaşandığı illerden biri de Mersin.
Mereş merkezli 6 Şubat’ta meydana gelen depremlerden sonra 200-250 bine yakın kişinin Mersin’e göç etmesi ve ülkede derinleşen ekonomik kriz, kiraların artmasında etkili oldu. Bunun yanında Suriye’de yaşanan savaş sonrası resmi rakamlara göre, 400 bin Suriyelinin kente göç etmesi kira artışlarına neden oldu. Barınma sorunun yaşandığı kentte kira bedelleri, 3 bin lira olan 1+1 daireler, şu an 10 bin; 5-6 bin lira olan 2+1 daireler, 12-13 bin; 8-10 bin lira olan 3+1 daireler, 15-20 bin TL’ye çıkarıldı.
Mezitli Siteler Arası Dayanışma Derneği Başkanı Vakkas Kılınç, kira artışlarına karşı yeni yol ve yöntemlerin denenmesi gerektiğini belirtti.
“KİRALIK EV FİYATLARI UÇTU”
Kira artışlarına yüzde 25 sınırlama düzenlemesi getirilse de keyfi artışların devam ettiğini ifade eden Mezitli Siteler Arası Dayanışma Derneği Başkanı Vakkas Kılınç, asgari ücretin 11 bin lira olduğu yerde 10-15 bin lira kirayla evde bir kişinin çalışarak yaşamını sürdürmesinin mümkün olmadığını ve insanların açlık sınırının altında yaşamaya mahkum edildiğini söyledi. Mersin’de yerli ve yabancı göçler nedeniyle kira fiyatlarında ciddi bir artış yaşandığını ve kiralık ev bulunmakta zorluk yaşandığına değinen Kılınç, “Var olan boş konutlar ihtiyacı olana ve depremzedeye uygun fiyatta satılmalı. Savaş ve deprem sadece yıkımı değil, aynı zamanda evsizliği de beraberinde getirdi. Kira artışları konusunda acil tedbirler alınmalı ve yeni yol yöntemler denenmeli. Kiracıların örgütlü güç haline gelerek bu artışlarını karşısında durmalı” dedi.
“BÜTÇEME GÖRE EV BULAMADIM”
Deprem sonrası Antakya’dan Mersin’e gelip KYK’de kalan Özlem Bağrıyanık ise, üniversitelerin açılmasıyla depremzedelerin yurtlardan çıkarılacağını, aylardır bütçesine uygun kiralık ev bulamadığını ve kiraların yüksek oluşundan dert yandı. Bağrıyanık, “Depremzedeler olarak burada ötekileştiriliyoruz. Aylardır işsizim, işte yok, bütçem sadece kişisel ihtiyaçlarıma yetiyor. Burada kalmamız imkansız hale geldi, ev bulamazsam Antakya’ya dönmeye mecbur kalacağım. Orada da bizi ciddi su ve barınma sorunlar bekliyor” ifadelerini kullandı.
“DUR DENİLMELİ”
Ebru S. adlı kadın da, 13 yıldır kirada oturduğunu, kaldığın evin satılması nedeniyle evi boşaltmak zorunda kaldığını belirtti. Bütçesine uygun ev bulamadığı için eşyalarının bir kısmını satarak annelerinin evine yerleştiğini ifade eden Ebru S., “Bu şekilde barınabildik ancak, Mersin’de kira artışlarına karşı birilerinin dur demesi gerekiyor” diye konuştu.
MA
