BRICS üyesi Brezilya’da ocakta devlet başkanlığı koltuğuna oturunca 2003-10 başkanlık dönemindeki gibi dolarsızlaşma ve Latin Amerika ortak para birimi kampanyası başlatan Lula da Silva, başkent Brasília’da Güney Amerika zirvesi düzenledi. Güney Amerika Uluslar Birliği’nin (UNASUR) eski ve halihazırdaki üyesi 12 ülkenin liderinin katıldığı zirvede Lula ‘Güney Amerika birliği’ çağrısı yaparken bölgesel entegrasyon konusunda görüş birliği sağlandı.
Bu vesileyle kıta için ortak para birimi önerisini yeniden gündeme getiren Brezilya’nın solcu lideri, açılış konuşmasında, ‘bölge dışı para birimlerine dayanmak yerine, daha iyi tazminat mekanizmaları ve ticaret için ortak bir işlem birimi oluşturma yoluyla para politikasında Güney Amerika kimliğini güçlendirmek gerektiğini’ belirtti.
Ortak para biriminde önceliği 1991’de kuruluşundan bu yana periyodik olarak ortak para birimi yaratmanın konuşulduğu (Arjantin, Brezilya, Paraguay ve Uruguay’dan oluşan) Mercosur ticaret bloğuna veren Lula, Latin Amerika Kalkınma Bankası CAF, Güney Bankası ve Brezilya’nın BNDES’i gibi bölgesel kalkınma bankalarını, kıtada toplumsal ve ekonomik kalkınmayı finanse etmek için daha fazlasını yapmaya çağırdı.
Güney Amerika ortak bir para birimi yaratma fikri, ilk kez gündeme gelmiyor. Batı finans alemi ise bölgedeki para politikası farklılıkları nedeniyle projenin yakın zamanda gerçekleşebileceğine şüpheyle bakıyor. CNN’e konuşan Brezilyalı hukukçu Ives Gandra, ortak para biriminin uzun ve meşakkatli bir süreç olduğuna dikkat çeken şu hatırlatmayı yaptı:
“Euro bölgesiyle karşılaştırırsak, orada ortak para birimi tartışmaları 1950’lerde başladı. Daha sonra serbest ticaret bölgeleri, gümrük anlaşmaları ve ortak pazar geliştirdiler. Ancak ondan sonra ortak bir konsey ve bir Avrupa mahkemesi ile birlikte çalışmayı yönetebilecek komisyon oluşturdular.”
Ancak Lula, Güney Amerika liderlerinden bazısının homurtusu pahasına Brezilya’da ağırladığı Venezüella Devlet Başkanı Nicolas Maduro ile ortak basın toplantısında da aynı deklarasyonda bulundu:
“Brezilya ile Venezüella arasında ABD dolarının dışında bir para birimi kullanılmasını temenni ediyorum. Böylelikle iki ülke, dolara dayanmadan ticaret yapabilir.”
Petrol zenginliğine rağmen ABD’nin darbe girişimleri eşliğinde yaptırım ablukası nedeniyle büyük ekonomik zorluklar çeken Venezüella’nın sosyalist lideri de Brezilya ile Arjantin’in başını çektiği Güney Amerika Ortak Parası İnisiyatifi’ni desteklediğini söyledi.
SPUTNIK
