Barış İçin Akademisyenler tarafından Kürdistan kentlerinde ilan edilen sokağa çıkma yasakları ve bu süreçte yaşanan hak ihlallerine karşı 11 Ocak 2016 tarihinde yayımlanan “Bu Suça Ortak Olmayacağız” bildirisine imza atan en az 70 akademisyen gözaltına alındı, 4’ü tutuklandı, çok sayıda akademisyen hakkında ise ceza davaları açıldı. Olağanüstü Hal (OHAL) döneminde çıkarılan 686 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile bildiriyi imzalayan 406 akademisyen ihraç edilirken, bu akademisyenlerden yalnızca 4’ü görevlerine dönebildi.
İhraç edilen akademisyenlerden Zeliha Burcu Acar, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Felsefe Bölümü’nde yardımcı doçent olarak görev yaparken 2017 yılında KHK ile ihraç edildi. Hakkında İstanbul 27. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından 2019 yılında “Örgüt propagandası yapmak” iddiasıyla 1 yıl 3 ay hapis cezası verilerek hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına (HAGB) karar verildi. Zeliha Burcu Acar’ın avukatlarının karara yaptığı itiraz üzerine dosya İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi’ne taşındı. İstinaf Mahkemesi de, cezayı bozarak beraat kararı verdi. Ardından Zeliha Burcu Acar, Temmuz 2023’te görevine iade edildi. Ancak Şubat 2024’te bir kez daha görevinden ihraç edilen Zeliha Burcu Acar hakkında verilen ihraç kararının gerekçesi yine barış bildirisine imza atması oldu. Dosya halen Danıştay’da bulunuyor. Zeliha Burcu Acar, “Kaygılarımızdan kurtulmamız gerekir, melese bizim dönüp dönmemiz değil, barışa herkes katkı sunmalıdır” dedi.
‘PİŞMAN DEĞİLİM’
Barış bildirisine imza attığı için hiç pişman olmadığını belirten Zeliha Burcu Acar, “O dönemde çözüm süreci ne yazık ki başarısız olmuştu. Ardından Sur, Cizre ve Nusaybin’de yaşananlar başladı. İlk haberleri almaya başladığımızda Van diğer illere göre daha az etkilenmiş gibiydi ama öğrencilerimiz doğrudan etkileniyordu. Ülkede yaşananların travması hâlâ atlatılabilmiş değil. Toplumsal travmaların aşılabilmesi için yüzleşme ve hesaplaşmak gerekir. Sorumluların belirlenmesi, herkesin kendi payına düşen sorumluluğu kabul etmesi gerekir. Ancak bu şekilde gerçek bir iyileşme mümkündür” ifadelerini kullandı.
‘İMZAMIN ARKASINDAYIM’
Bildiriyi internet üzerinden gördüğünü ve imza sürecinin de bu şekilde ilerlediğini söyleyen Zeliha Burcu Acar, “Metnin eksikleri olabilir, daha iyi bir metin yazılabilirdi. Kimlerin hazırladığını bilmeden imzaladım ama hiç pişman olmadım. Keşke imza süreci daha uzun bir zamana yayılsaydı ve daha fazla kişiye ulaşabilseydik. Barış bildirisine yaklaşık 2 bin kişi imza attı. İmza atanların tamamı Türkiye’de çalışmıyordu. Yaklaşık 400 akademisyen ihraç edildi. Birçok akademisyenle dava süreçleri sırasında tanıştım. Akademi, uzun bir aradan sonra ülkede yaşanan sorunlara dair söz söyleme sorumluluğu üstlendi. Bu nedenle imza sürecinin daha da genişletilmesi mümkün olabilirdi. İmzamın arkasındayım” ifadelerini kullandı.
‘HUKUK ÜSTÜNLÜĞÜ YERLE BİR EDİLDİ’
O dönem yaşanan eksiklerin ve bugünkü durumun sürekli gözden geçirilmesi gerektiğine dikkat çeken Zeliha Burcu Acar, barış akademisyenlerinin durumunun artık bireysel değil, toplumsal bir sorun haline geldiğini belirtti. Zeliha Burcu Acar, “Hukukun üstünlüğü ilkesinin yerle bir edildiği bir geçiş dönemi belirsizliği yaşıyoruz. Bu belirsizliğin aşılması ancak toplumsal, örgütlü ve kolektif bir mücadeleyle mümkün olabilir. Bu sorumluluk sadece barış imzacılarına ait değildir. Gerçek bir barışın sağlanabilmesi ve anayasal bir zeminin oluşturulabilmesi için herkesin katkı sunması gerekir. Sadece barış akademisyenlerinin değil, imzacı olmayan akademisyenlerin ve toplumun tüm kesimlerinin bu sürece dahil olması gerekiyor. ‘Söz alırsam ne olur’ kaygısından kurtulmalıyız. Barış isteğinin ne kadar hayati bir mesele olduğu tekrar tekrar dile getirilmelidir” diye konuştu.
‘KAYGILARDAN KURTULMALIYIZ’
“Barış akademisyenleri görevlerine dönmediyse süreç işlemiyordur” şeklindeki yaklaşımların yanlış olduğunu ifade eden Zeliha Burcu Acar, “Barış bu ülkenin temel ihtiyacıdır. Hem yerel koşullar hem de uluslararası gelişmeler barış için zemin yaratmıştır. ‘Süreç başarısız olursa ben ne olurum’ kaygısı güdülmemelidir. Mesele barışsa taraf olmak değil, barışı mümkün kılmaktır. Barışın ancak akademi ve akademi dışındaki tüm toplumsal kesimlerin katılımıyla mümkün olur. Bu süreç herkesi siyasete, söz söylemeye ve barıştan yana tutum almaya çağırıyor. Ancak bu şekilde gerçek bir barış sağlanabilir” ifadelerini kullandı.
‘DÖNMEMİZ YETERLİ DEĞİLDİR’
Görevlerine iade edilen akademisyenlerin güvencesiz ve baskı altında çalıştığını aktaran Zeliha Burcu Acar, “Danıştay kararıyla görevine dönebilen akademisyen sayısı yalnızca 4. Üstelik imzacı olmayan akademisyenler de güvende değil. Benim görevime dönmem barışı getirmez. Mesele bireysel iadelerle sınırlı değildir. Kamuoyunda barış akademisyenlerinin büyük bölümünün görevlerine döndüğüne dair yanlış bir algı oluşturuluyor. Oysa bu doğru değil. Dönenler de rahat koşullarda çalışamıyor. Akademik özgürlüğün, düşünce ve ifade özgürlüğünün hukuki yaptırımlarla baskı altına alındığı bir ülkede hiçbirimiz güvende değiliz. Bu nedenle bizim dönmemiz yeterli değildir” dedi.
Mehmet Güleş / MA
