ABD ile İran arasındaki çatışmalar büyük ölçüde dururken, diplomatik temaslar devam ediyor. ABD ile İran arasında arabuluculuk yapan Katar’ın Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Muhammed bin Abdurrahman Al Sani, İran’ın başkenti Tahran’da Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile bir araya geldi.
Görüşmede bölgedeki son gelişmeler, gerilimin azaltılması ve ABD ile İran arasında yeniden diyalog kurulması için yürütülen çalışmalar ele alındı.
Katar Dışişleri Bakanlığı’nın açıklamasına göre taraflar, bölgesel güvenlik ve istikrarın güçlendirilmesi için diplomatik çabaların sürdürülmesini değerlendirdi.
Al Sani, komşu ülkelerin egemenliğine ve deniz ulaşımının serbestliğine saygı gösterilmesi gerektiğini belirtti. Anlaşmazlıkların diyalog yoluyla ele alınmasının önemini vurguladı.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de Katar’a gerilimin azaltılması ve diyaloğun desteklenmesi amacıyla yürüttüğü diplomatik girişimler nedeniyle teşekkür etti.
Hürmüz için geçici deniz koridoru
Görüşmenin önemli başlıklarından biri Hürmüz Boğazı oldu. Taraflar, boğazda geçici ortak İran-Umman deniz koridoru oluşturulmasını içeren aşamalı planı görüştü.
Plan kapsamında ayrıca Hürmüz Boğazı’ndaki mayınların temizlenmesi için ortak bir proje yürütülmesi ele alındı.
İran ile Umman, Hürmüz Boğazı’nın kontrolü konusunda da görüşmeler yürütüyor. Ancak Reuters’a konuşan üst düzey bir İranlı kaynak ise İran ile Umman arasında henüz nihai bir anlaşmaya varılmadığını belirterek ayrıntılar üzerindeki görüşmelerin sürdüğünü bildirdi.
Hürmüz’deki petrol sevkiyatında büyük düşüş
ABD ile İran arasındaki savaş, Hürmüz Boğazı’ndaki petrol sevkiyatını da önemli ölçüde etkiledi.
Savaş başlamadan önce boğazdan günde yaklaşık 20 milyon varil petrol geçiyordu. Son gemi takip verilerine göre pazartesi günü bu miktar günde 5 milyon varile kadar geriledi.
Petrol fiyatları perşembe günü yükseldi. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0.6 artarak 88.35 dolara çıktı.
Boğazdaki güvenlik sorunları da sürüyor. Uluslararası Denizcilik Örgütü’ne göre 28 Şubat’tan bu yana Hürmüz Boğazı’nda 70 olay meydana geldi ve 19 denizci hayatını kaybetti.
Salı günü de boğazdaki bir tankere kaynağı belirlenemeyen bir cisim isabet etti. Tankerde çıkan yangın söndürüldü ve mürettebatın tamamının güvende olduğu açıklandı.
Tahran’da diplomasi trafiği arttı
Katar’ın ziyareti öncesinde Pakistan ve Umman’dan üst düzey isimler de Tahran’da temaslarda bulundu.
ABD ile İran arasında 17 Haziran’da imzalanan ancak uygulanamayan mutabakatın arabulucularından Pakistan’ın Genelkurmay Başkanı Mareşal Asım Münir, 24 Ağustos’ta Tahran’ı ziyaret etti.
Münir, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ve Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai ile görüştü. İran ve Pakistan, görüşmelerin verimli geçtiğini açıkladı.
ABD ile İran arasındaki savaş öncesi müzakerelerde arabuluculuk yapan ve Hürmüz Boğazı konusunda İran’la görüşmeler yürüten Umman’ın Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi de 25 Ağustos’ta Tahran’a gitti.
SPUTNIK
