Diyarbakır Büyük Şehir Belediyesi (DBB) kayyımının peyzaj projeleriyle yeşil alan, bulvar ve caddelerde dikili ağaçları söküp, yerine diktiği palmiye ağaçlarının büyük çoğunluğu kurudu. Kent iklimine uygun olmadığı yönünde yapılan tüm uzman uyarılarına rağmen 2021 yılında dikilen palmiye ağaçlarının ömrü bir yıl bile sürmedi.
Konuya ilişkin konuşan Diyarbakır Ziraat Mühendisleri Odası (ZMO) Şubesi Başkanı Samet Ucaman, kent merkezlerinin ağaçlandırılmasının bir ihtiyaç olduğunu ancak kayyım döneminde yeşil alanlara sürekli müdahale edildiğini söyledi.
“AĞAÇLARIN YERİ DEĞİŞTİRİLDİ”
Son dört yılda kentte sökülen ağaçların akıbetinin bilinmediğini söyleyen Ucaman, Diyarbakır’da son üç yılda üç defa ağaçların yerinin değiştirildiğine dikkat çekerek, “Melik Ahmet Caddesi’nde 3 defa ağaçların yerleri değiştirildi. İstasyon Caddesi ve Havaalanı Caddesi’nde de değişti. Yine Mahabbad Caddesi’nde orta refüj kaldırımlar ve lateral yollarda bulunan ağaçların tümü; 2’şer defa değiştirildi. Yeniköy’de ağaçlar söküldü. Onların akıbeti belli değil. Dolayısıyla bir taraftan ağaç alımı var, bir taraftan söküm var. Sökülen ağaçlar da ortada yok. Yaklaşık 6 yıllık süreci değerlendirdiğimizde, kentte yapılan peyzaja minimum 150 milyon para harcandı” şeklinde ifadeler kullandı.
“ŞEFFAFLIKTAN UZAK”
Altı yıllık kayyım sürecinde sürekli olarak piyasa değeri yüksek olan ağaların alındığına dikkat çeken Ucaman, kayyım sürecinde ağaçların sökülerek yerlerine iklime uygun olmayan ağaçların dikilmesinin “kamu zararı” olarak değerlendirdiklerini kaydetti. Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi’nin birden fazla dikip söktüğü ağaçlara 150 milyon TL harcadığı bilgisini de paylaşan Ucaman, “Ankara’dan gelen müfettişler de 3-A ile ihale yapılmayacağını değerlendirdi. Buna rağmen belediye bununla ilgili ısrarla 3-A’yla devam etti. Bu bir taraftan ihaleye fesat karıştırmadır. Bir taraftan kamu kaynaklarını tüketmedir. Usulsüzce bir kullanım şekli var. Kamu denetiminden, şeffaflıktan uzak bir durum söz konusu” dedi.
Kayyum yönetimindeki DBB’nin yaklaşık 150-200 bandında palmiye ağacı aldığını ve alınan palmiye ağaçlarının yüzde 99’unun kuruduğuna dikkat çekerek, “Palmiyenin aslında tropik ve su tropik kuşağına ait bitkiler olduğunu ve nem oranının yüksek olan bölgelerde yetişeceğini daha önce de belirtmiştik. Diyarbakır’ın karasal iklim olduğunu ve nem oranının düşük olduğunu palmiye ağaçlarının yazın değil de kışın kuruyacaklarına dair onları ikna edemedik. Palmiye bitkisinin ihalesini de 3-A’yla yaptıklarını biliyoruz. Bu da kanuni olmayan ihaleye fesattır, rekabetti önlemedir. Dolayısıyla kişiye özel bir ihale şekliyle yapıldığını biliyoruz” diye konuştu.
“200’E YAKIN PALMİYE AĞACI KURUDU”
Ucaman, Diyarbakır’a dikilen 200’e yakın palmiye ağacının kuruduğunu, halkın vergisi ile beslenen yerel yönetimin halkın parasını rahatça harcadığının altını çizerek, “Yerel yönetimler de son üç aydır bu ithal bölümüne gelen yöneticilerin ranta bulaşmasıyla birlikte; bölgede iklimi, toprağı, tanımayarak çok rahat bir şekilde palmiye üzerinden kazanç sağlayıp, burada iklime uygun olmamasına rağmen diken bir zihniyet oluşuyor. Maalesef ki şu an dikilen palmiye ağaçlarının yüzde 99’u kurudu. Bunlar bizim doğamıza düşman. Nefes almamıza düşman. Yaşamamıza düşman” diye tepki gösterdi.
“KİŞİ ENDEKSLİ ŞİRKETLER”
Ucaman, üç ayda bir yapılan ihalelerin kişi endeksli şirketlere verildiğini söyleyerek şunları kaydetti, “Görevden el çektirilen mevcut Diyarbakır Belediyesi Daire Başkanı, kendi fidanlığını devrettiği ve bu devrettiği fidanlıktan bir şirketi aracı yaparak kendi fidanlığından palmiye ağaçlarının alındığı söyleniyor. Farklı farklı kişiye özel firmalardan alındıkları aşikâr ancak, bize yansıyan yönleriyle şunları söyleyebiliriz; yerel firmalardan alınmadı. Tümüyle dışardan ve kişiye özel firmalardan alındı. Hiçbir yerel firma ihaleyi alamıyor” bilgisini paylaştı.
MA
