HTŞ kontrolüne bırakılan Dêrazor’da petrol ve ekonomik kaynaklar talan edilirken, halk güvensizlik sarmalında yoksullukla mücadele ediyor.
Suriye Demokratik Güçleri’nin (QSD) olası Arap Kürt çatışmasını engellemek için bıraktığı Dêrazor’daki petrol sahasında kaos ortamı oluştu. Bölgede bulunan aşiretler ile HTŞ ve DAİŞ arasında petrol ve ekonomik kaynaklar üzerinde başlayan çatışmalar büyüyerek devam ediyor. Sahadan elde edilen bilgilere göre geçici Şam Hükümeti, Cizîre tarafındaki Mezlûm ile Şamiye yakasındaki El-Mireyiye’yi birbirine bağlayan ve kamuoyunda “Rus Köprüsü” olarak bilinen geçiş noktasını yenileme çalışmalarına fiilen başladı. Söz konusu hatın Cizîre sahalarından çıkarılan ham petrol ve türevlerinin HTŞ kontrolündeki Şam bölgelerine sevkiyatını hızlandırmayı amaçladığı belirtiliyor. Bilgilere göre, köprünün sivillerin ihtiyaçlarından çok petrol tankerlerinin geçişini kolaylaştırmaya hizmet ettiği ifade ediliyor. Halk, temel hizmetlere erişimde ciddi sıkıntılar yaşıyor.
ELEŞTİRENLER HAKKINDA İSTİHBARAT AĞI KURULUYOR
Geçici Hükümetin yalnızca ekonomik değil, askeri alanda da kapsamlı bir hazırlık içinde olduğu belirtiliyor. Edinilen bilgilere göre kanaat önderleri, aktivistler ve toplumsal etkisi bulunan isimler hakkında ayrıntılı kişisel veriler ve güvenlik raporları toplanması yönünde talimat verildiği, bu adımın bir yandan “satın alınabilecek” isimlerin belirlenmesi, diğer yandan ise etkisizleştirilmesi ya da tutuklanması planlanan muhaliflerin tespit edilmesi amacı taşıdığı öne sürülüyor. Özellikle petrol fiyatlarını ve transferlerini eleştiren çevrelere karşı, önleyici bir istihbarat ağı kurulmak istendiği belirtiliyor.
PETROL HALEP VE ÇEVRESİNE TAŞINIYOR
Halep kırsalındaki Terhin bölgesinde küçük rafinerilerin 24 saat esasına göre çalıştırıldığı ifade ediliyor. Gelen bilgilere göre sorumlu kişinin Malik el-Husên olduğu, doğrudan Seyf Polat’a bağlı hareket ettiği iddia ediliyor. Petrol tankerlerine silahlı kişilerin eşlik ettiği ve ham petrolün Dêrezor’dan taşındığı kaydediliyor. Kaynaklar, tankerlerin önemli bölümünün el konulmuş araçlardan oluştuğunu, faaliyetlerde gençlerin yoğun şekilde çalıştırıldığını aktardı. Haftalık 50 dolar ödeme yapıldığı, rafine edilen petrolün ise Halep ve çevresinde faturasız biçimde piyasaya sürüldüğü belirtiliyor.
AŞİRETLER ARASINDA GERİLİM YÜKSELTİLİYOR
Dêrazor’da ise petrol meselesi nedeniyle ciddi bir toplumsal hoşnutsuzluk yaşandığı ifade ediliyor. Özellikle Busêra hattında küçük rafinerilerin yeniden faaliyete geçirildiği, silahlanmanın yaygınlaştığı ve toplumun ikiye bölündüğü belirtiliyor. Verilen sözlerin tutulmadığını dile getiren kesimler, hükümetin ilan ettiği “zafer” söylemlerinin sahada karşılık bulmadığını savunuyor. Batı yaka şeyhlerinin Doğu yaka hakkında kararlar almasının, aşiret otoritesini zayıflattığı ve yeni bir gerilim hattı oluşturduğu ifade ediliyor. Bölgeye yeni silahlı grupların geldiği de iddia ediliyor.
BÖLGEDE GÜVENSİZLİK BAŞLADI
Paramiliter grupların, aşiretlere QSD ile yapılan anlaşmanın yakında iptal edileceği yönünde söylemlerde bulunduğu belirtiliyor. Ancak bazı bölgelerin QSD’ye devredilmesi sonrası aşiretlerin hükümete ve silahlı yapılara duyduğu güvenin ciddi biçimde sarsıldığı ifade ediliyor. Hatta kimi kişilerin QSD’den ayrılmış olmaktan pişmanlık duyduğu aktarılıyor. “Kurtuluş” çağrıları yapan bazı isimlerin bölge dışından olduğunun ortaya çıkması, yerel tabanda güvensizliği artıran bir diğer unsur olarak değerlendiriliyor.
TÜRKİYE’YE BAĞLI GRUPLARIN SABIKASI
“Emsal” olarak anılan grubun Yaîrubi’ye ve Şedadê hattında varlık yürüttüğü ve Türkiye’ye bilgi aktardığı yönünde iddialar bulunuyor. Grubun faaliyetleri arasında provokasyon, kayıt alma ve yağma eylemlerinin yer aldığı ileri sürülüyor. Merkede’de ise daha küçük bir gözetleme yapılanmasının olduğu belirtiliyor. Bölge halkı, son yılların en ağır ekonomik krizlerinden birini yaşadığını ifade ediyor. Yoksullaşmanın derinleşmesiyle birlikte hayvan hırsızlığı gibi olayların arttığı, son günlerde ise paramiliter grupların araçlarını hedef alan saldırıların yaşandığı kaydediliyor. Til Temir ve Abdülaziz Dağı cephelerinde askeri varlık sürse de hareketlilik sınırlı. Öte yandan 66’ncı Tümen’e bağlı unsurların Irak sınırına kaydırıldığı, 86’ıncı Tümen’in yer değiştirdiği belirtiliyor.
SONUÇ
Sonuç olarak bölgede artan baskılar, halk üzerinde ciddi ekonomik kırılmalara yol açarken, bölgeden elde edilen kaynaklar başka bölgelere aktarılıyor. Bu durum, bölge halkı ve aşiretlerin yaşanan politikalara karşı eylemler gerçekleştirmesine neden olurken, çatışmalar halkın günlük yaşamını doğrudan etkiliyor. QSD ile Şam arasında 30 Ocak’ta varılan anlaşmayla çatışmalar kısmen durmuş olsa da, Dêrazor başta olmak üzere HTŞ’nin kontrolündeki bölgelerde kaos devam ediyor.
MA / E. Pejder Altan
