The Daily Telegraph’ın kaynaklara dayandırdığı haberinde, ABD’nin İngiltere’yi askeri harcamalarını önemli ölçüde artırmaya zorlamak amacıyla Falkland Adaları üzerindeki İngiliz kontrolüne ilişkin tutumunu yeniden değerlendirmekle tehdit ettiği öne sürüldü.
İngiltere’ye yönelik söz konusu baskı girişiminin, iki uzun süredir müttefik olan ülke arasında savunma, İran ve stratejik açıdan hayati öneme sahip Chagos Adaları konusunda artan anlaşmazlıkların yaşandığı bir dönemde geldiği belirtildi.
İngiltere ile Arjantin, Falkland Adaları konusunda yaklaşık 200 yıldır anlaşmazlık yaşıyor. Anlaşmazlık, Arjantin’deki askeri cuntanın 1982 yılında adaların işgal edilmesi emrini vermesiyle doruk noktasına ulaşmıştı. İngiltere Başbakanı Margaret Thatcher, bir deniz görev gücü göndererek 74 gün süren çatışmaların ardından adaları yeniden ele geçirmişti.
Çatışma sırasında İngiltere’yi destekleyen ABD, İngiltere’nin adalar üzerindeki fiilî yönetimini tanıyor ancak tarafların egemenlik konusundaki karşıt iddiaları hakkında herhangi bir tutum almıyor.
The Telegraph’a göre ABD’nin İngiltere savunma harcamalarını artırmadığı takdirde İngiltere’nin egemenlik iddiasına karşı çıkabileceği öne sürüldü. Bu doğrultuda İngiltere’nin, NATO üyelerinin ittifakın yeni harcama hedefine ulaşma konusunda güvenilir bir yol izleyip izlemediğini inceleyen Pentagon değerlendirmesinde ‘özel ilgiye’ tabi tutulması bekleniyor.
Üst düzey bir ABD yetkilisi The Telegraph’a, konuyla ilgili görüşmelerin açık ve doğrudan bir şekilde yürütüldüğünü ve Washington’ın müttefiklerini Avrupa’nın savunma yükünün daha büyük bir bölümünü üstlenmeye zorlamanın yollarını ararken ‘hiçbir şeyin göz ardı edilmediğini’ söyledi.
Söz konusu yetkili, Washington’ın İngiltere’nin yeni savunma yatırım planını ‘doğru yönde atılmış bir adım’ olarak gördüğünü ancak bunun yeterli olmadığını söyledi.
Yetkili açıklamasında şu cümleleri kaydetti:
Karşı karşıya olduğumuz ve müttefiklerimizin karşı karşıya olduğu sorunların ölçeği göz önüne alındığında, Birleşik Krallık gibi müttefiklerin büyük ve temel nitelikte adımlar atarak daha fazla katkıda bulunmalarına ihtiyacımız var. Neyse ki bazıları bunu zaten yapıyor. İngiltere’yi de aynısını yapmaya güçlü şekilde teşvik ediyoruz.
NATO üyelerinin çoğu, 2035 yılına kadar güvenlik için GSYH’lerinin yüzde 5’ini harcama konusunda anlaşmaya varmıştı. İngiliz yetkililer ise 2030 yılına kadar yüzde 3 eşiğine ulaşılması için çaba gösteriyor. Ancak haziran ayında açıklanan İngiltere’nin yeni savunma yatırım planı, temel savunma harcamalarının 2029-2030 dönemine kadar GSYH’nin yalnızca yüzde 2,7’si seviyesinde kalmasını öngörüyor. Buna ek olarak, İngiliz hükümeti mali baskılar altında bütçe için gereken 4.7 milyar sterlini hala bulmakta zorlandığı bilgisi medyaya yansımıştı.
Falkland Adaları fikri ilk olarak nisan ayında ortaya çıkmıştı. Reuters, Pentagon’a ait bir iç e-postaya dayandırdığı haberinde, ABD’nin Washington’ın İran’a yönelik askeri harekatını desteklemekte başarısız olduğuna inandığı NATO hükümetlerini cezalandırmanın bir yolu olarak Avrupa’nın ’emperyal mülklerine’ yönelik diplomatik desteğini gözden geçirmeyi değerlendirdiğini bildirmişti.
ABD Başkanı Donald Trump’ın yakın müttefiki olan Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei, bu ihtimale iyimser bir şekilde tepki vererek “Daha önce hiç olmadığı kadar ilerleme kaydediyoruz” demişti.
Buna ek olarak Londra ve Washington’un, Hint Okyanusu’nda bulunan ve ortak bir ABD-İngiltere askeri üssüne ev sahipliği yapan Chagos Takımadaları konusunda zorlu ve gidip gelen bir müzakere sürecine kilitlenmiş durumda olduğu belirtilmişti. İngiltere, 2025 yılında egemenliği Mauritius’a devretmeyi ve askerî üssü 99 yıllık bir kira sözleşmesi kapsamında elinde tutmayı kabul etmişti ancak Trump’ın bu düzenlemeyi ‘büyük bir hata’ olarak nitelendirmesinin ardından planı nisan ayında askıya alınmıştı.
İngiltere ayrıca başlangıçta hukuki kaygıları gerekçe göstererek İran’a yönelik saldırılarda kendi üslerinin kullanılmasına izin vermeyi reddetmişti. Bu durum Trump’ın öfkesine yol açtı. Londra daha sonra Tahran’ın İngiliz askerî unsurlarına yönelik misillemesinin ardından tutumunu değiştirdi.
SPUTNIK
