İnsan Hakları Derneği’nin (İHD) son verilerine göre cezaevlerinde tespit edilen 605’i ağır olmak üzere en az bin 604 hasta tutuklu bulunuyor. Adli Tıp Kurumu (ATK) raporları nedeniyle tahliye edilmeyen hasta tutuklular, ölüme terk ediliyor. Bunlardan biri de Tokat T Tipi Cezaevi’nde tutulan Cebrail Vural (48). Prostat, astım, bel kayması, boyun fıtığı ve KOAH gibi birçok kronik hastalığı bulunan Vural, 1994 tarihinde 20 yaşındayken tutuklandı ve müebbet hapis cezasına çarptırıldı. 28 yıldır farklı cezaevlerinde tutulan Vural, tutuklanmadan önce yaşanan bir patlamadan kaynaklı akciğerinde, kulağında ve boğaz kısmında sorunlar yaşıyor.
Gözaltında herhangi bir tedavi görmeyen Vural’a 1998’de tüberküloz başlangıç bulgusu tanısı konuldu, ancak herhangi bir tedavi yapılmadı. Kendi imkanları ile hastalığı aşan Vural’a 2010’da iki kez endoskopi yapıldı. Erozif gastrit, ödem, kös gevşekliği tanısı konulan Vural, Mayıs 2011’de akciğer iltihaplanması kanaması geçirdi. Kanamadan sonra henüz iyileşmeden 26 Temmuz 2011’de Midyat M Tipi Cezaevi’nden Tokat T Tipi Cezaevine sevk edilen Vural’ın, rutin muayeneler dışında tedavisi yapılmadı. 2 Nisan 2016 tarihinde Adli Tıp Kurumu’na (ATK) başvuran Vural hakkında ATK, “Ceza infaz kurumunda hayatını yalnız idame ettirebileceği, toplum güvenliği bakımından tehlike oluşturacağı ve kocama hali oluşturmadığı” şeklinde rapor hazırlayarak, tahliyeye olmaması yönünde karar verdi.
24 SAAT YOL, 1 SAAT GÖRÜŞ
Cezaevinde birçok hastalığı ile yaşamaya çalışan Vural, 3 Ağustos Çarşamba günü ailesi ile haftalık telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Vural’ın Urfa’nın Viranşehir ilçesinde yaşayan annesi Nofa Vural (70), koronovirüs salgını nedeniyle 3 yıldır yüz yüze görüşemediği oğlunun sesinin kötü gelmesinden kaynaklı yüz yüze görüşmek için 4 Ağustos Perşembe günü Tokat’ın yolunu tuttu. Hastalıkları, artan salgın tehlikesi ve ilerleyen yaşına rağmen kızı Esma Vural ile birlikte Viranşehir ilçesinden otobüs ile 12 saat yol giden Nofa Vural, oğlu ile 1 saat görüşme gerçekleştirdikten sonra tekrar dinlenmeden 12 saat otobüs yolculuğunun ardından Viranşehir’e döndü. Oğlu ile bir saat görüşmek için 24 saat otobüs ile yol giden Nofa Vural ve annesine eşlik eden kızı Esma Vural, 3 yıl aradan sonra yüz yüze yaptıkları görüşmeyi anlattı.
Oğlu Vural’ın hasta olmasına rağmen tutuklandığını söyleyen annesi Nofa Vural, “28 yıldır hasta haliyle tutuklu. Oğlum 12 yıldır Tokat Cezaevi’nde tutuluyor. Biz otobüs ile 12 saat yolda kalarak yanına gidebiliyoruz ve sadece bir saat görüşebiliyoruz. Telefon ile geçen hafta görüştük ve sesi çok kötü geliyordu. Ölsem de bu yolda gidip oğlumu göreceğim dedim. Kızım ile birlikte yola koyulduk. Ancak yol uzun olduğu için ayaklarım şişti otobüste. Yürüyemez duruma geldim. Ben Türkçe bilmiyorum kızım yanımda olmasa gidemezdim. Cuma günü sabah erken saatlerde cezaevine vardık ve indiğimizde hiç kimse ortalıkta yoktu. Bize sokak köpekleri saldırdı. Bir araç vardı orada, araçtakiler bizi aracın için aldı ve görüş saatine kadar o araçta kaldık” diyerek yolda çektikleri zorlukları anlattı.
“YAKIN BİR CEZAEVİNE NAKİL EDİLSİN”
En son oğlu ile 3 yıl önce yüz yüze görüştüğünü hatırlatan Vural, “Şimdi gördüğümde zayıflamıştı. Sadece bir saat görüştük. Kemikleri o kadar belirgin olmuştu ki saymak mümkün hale gelmişti. O kadar zayıflamıştı ki öpemedim yüzünü. Gözleri bir çukur haline dönüşmüştü. Onu gördüğümde ağladım. Sadece nasıl olduğunu sorabildim ve ağladım. Çok hastaydı. Hastalıklarından kaynaklı ayakkabı giyemiyor sadece terlik giyebiliyor” dedi.
Bütün hasta tutukluların bir an önce serbest bırakılması çağrısında bulunan Vural, sözlerini şöyle tamamladı: “Cezası az kalmış. Bize yakın bir cezaevine nakil edilmesini istiyoruz, ya da bıraksınlar biz onu tedavi ederiz. Benim yaşım 70, yol gidemiyorum, benim de hastalıklarım var. Bütün hasta tutukluların serbest bırakılmasını istiyorum. Yetkililer buna bir çözüm bulsunlar.”
“ANNEM YOLDA BAYILDI”
Ağabeyi tutuklandığında henüz 5 yaşında olan Esma Vural (33), ağabeyini sadece görüş günlerinde gördüğünü anlatı. 3 yıldır görüşe gidemediklerini söyleyen Vural, “Salgın dönemi ve uzak olması nedeniyle 3 yıldır abimi görmeye gidemiyorduk. Abimin sesi telefonda kötü geldiği için annem ölüm pahasına görmeye gitmek istedi. Onu otobüs ile götürdüm. Annem yolda kötü oldu. Başı ağrıyordu, halsizdi baygınlık geçirdi yolda. Bir saat görüş için ölümü göze aldı. Abim çok zayıflamıştı iskeleti görünüyordu. Onu görünce hem üzüldüm hem de korktum. Annem zaten onu görünce sadece ağladı. Abim hasta olduğunu detaylı incelenmesi gerektiğini söyledi. Ancak tedavisi yapılmıyor” diye konuştu.
SON İSTEK: ÖLMEDEN ÖNCE ZAMAN GEÇİRMEK
Adalet Bakanlığı İş Yurtları Kars Et Entegre Tesisinin 22 Temmuz 2022 tarihinde yapılan açılışında konuşan Adalet Bakanı Bekir Bozdağ’ın, hasta tutuklular ile ilgili yeni düzenleme yapılacağını söylediğini hatırlatan Vural, TCK 50’de (Kısa Süreli Hapis Cezasına Seçenek Yaptırımlar) yapılacak değişiklik ile hasta tutukluların tahliyesinin önünün açılacağını söyledi. Vural, yapılacak düzenlemeye dair şunları söyledi: “Bizim beklentimiz herkesin yararlanması. Hasta olan herkes faydalansın. Abim 28 yıldır içerde tutuluyor. Orada çürüdü. Cezaevinde tedavileri mümkün olmuyorsa bıraksınlar biz evde tedavi edelim. Bu kadar tutulmaları yeterli değil mi? Şartlı tahliye edilebilirler. Tutuklular arasında bir ayrımcılık yapmasınlar. Bütün insan hakları örgütleri bunun üzerinden dursun. Tutuklular cezaevinde yaşamını yitirmesin. Annem 70 yaşında ölmeden önce oğlunu yanında görmek istiyor. Abimde ölmeden önce annem ile birlikte zaman geçirmek istiyor. Tek isteğimiz annem ya da ağabeyim ölmeden bir birleri ile zaman geçirmeleri.”
Emrullah Acar / MA
