Medyascope’un sosyal medya hesapları üzerinde yayınlanan ve sunuculuğunu Işın Eliçin’in yaptığı “Afrin’de Yaşam” başlıklı programın konuğu Ayvansaray Üniversitesi Göç Araştırmaları Merkezi Başkanı ve Siyaset Bilimci Dr. Zeynep Banu Dalaman oldu. Programda sunucu Eliçin’in, 20 Ocak 2018’de girişilen askeri operasyonla 3 yılı aşkın süredir Türkiye’nin denetiminde olan Kuzey ve Doğu Suriye’nin Efrîn kentine yönelik yönelttiği sorular ve konuğundan aldığı yanıtlar sosyal medyada tepkilere neden oldu.
Hukukçu Murat Lehimler ile birlikte “Kent, göç ve kentsel gelişim ve kentsel yaşamda birlik” isimli bir proje kapsamında göçün etkisini ve yönetimini ölçmek üzere üç bölgede bir araştırma başlattıkları dile getiren Dr. Dalaman, araştırmanın son bölümünde gözlemlerde bulunmak üzere Nisan ayı sonunda Êfrin’e gittikleri bilgisini paylaştı.
Sunucu Eliçin, bunun üzerine Êfrin’e dair “Türkiye’nin desteğiyle sivil yeni bir otorite oluştu. Türkiye’nin eğitimde, sağlıkta büyük desteği var….Türkiye’nin başka bir iline benzeyen bir hava olduğunu söyleyenler de var” yorumlarıyla konuğuna kentin durumunu sordu.
Dr. Dalaman’ın bu soruya yanıtı “Ben öyle bir hava görmedim. Kürtler, Türkmenler ve Arapların yaşadığı bir yer” şeklinde oldu. Dalaman devamında ise şunları dile getirdi: “Yerleşik yaşam tam oturmuş değil, işte binalar var. Savaştan kalan kişilerin yerleştirildiği binalar var. Ama çadır hayatı yaşayanlar da var. Kişisel tercih olarak çadırda yaşamı tercih eden ya da yardım çadırlarında yaşayanlar da var.”
BM RAPORU
Birleşmiş Milletler (BM) tarafından 15 Eylül 2020’de açıklanan “Suriye Raporu”nda, Türkiye destekli Suriye Milli Ordusu (SMO) tarafından Êfrin ve Serêkaniyê kentlerine yağma, insan kaçırma, kadın ve çocuklara yönelik işkence, taciz ve tecavüz, kültürel mirasın yok edilmesi gibi savaş suçlarının işlendiği ayrıntıları ile ortaya dökülmüştü.
Buna rağmen Dr. Dalaman, Türkiye’nin operasyonun öncesi “bölgenin en huzurlu kenti” olarak anılıp, göç araştırması yapmak üzere gittiğini dile getirdiği Êfrin’deki topraklarından sürülen 250 bin dolayında Kürt’ten ten tek kelime söz etmediği gibi, kente elektriği Türkiye’nin getirdiğini ve bu güne kadar dek korona vakasının görülmediği yönünde yanlış bilgilerle işgale dair güzellemelerde bulundu. Dalaman, “YPG’nin oradaki bölge halkına çok ciddi yaptırımları oldu. Kentin 2011 yılından beri elektriği yoktu. Günde bir iki saat elektrik verilebiliyordu ama Türkiye’nin destekleri ile elektrik bağlanmış. Oradaki kadınlar; ‘günlük yemeklerimizi saklayabildiğimiz bir düzene geçtik, çok mutluyuz’ diyorlar’ ” ifadelerini kullandı.
Dr. Dalaman, aktarımlarında dünyayı kasıp kavuran koronavirüs salgının kente uğramadığını, hiç vaka görülmediğini de da öne sördü. Oysa ki kısa bir internet taraması sonucunda bile salgının kentteki durumuna dair bilgilere ulaşmak mümkün.
KENTTE ‘SİVİL YÖNETİM’ OLDUĞUNU ÖNE SÜRDÜ
Dalaman, Türkiye’nin kontrolünde ve ÖSO denetiminde olan kentin “sivil yönetim” tarafından yönetildiği iddiasında da bulundu. Yine sunucu Eliçin’in Efrin’de Gaziantep Üniversitesi’ne bağlı bir fakültenin kurulduğunu ve burada eğitimin Türkçe yapıldığını belirterek bu konuda bilgi istediği Dalaman, “Böyle bir şey var, Türkçe öğrenme, Türkçe ders verme durumu var” yanıtını verdi.
Göç araştırması için gittiği kentteki zeytin ağaçları ve yetiştirilen zeytinlerin kalitesinden söz etmeyi ihmal etmeyen Dalaman, buralara yeni fabrikalar kurulabileceğini söyledi.
TEPKİ YAĞINCA KALDIRILDI
Yapılan programa izleyiciler ve sosyal medya kullanıcılarından tepki gösterdi. Tepki gösteren isimlerden biri HDP’nin 26. dönem Şırnak Milletvekili ve Parti Meclisi üyesi Ferhat Encü oldu. Encü, tepkisini “Onbinlerce insanı yerlerinden göç ettiren, demografik yapısını değiştirmeye çalışan, katı bir asimilasyon politikasını devreye sokan ve bunlar BM raporlarında mevcut iken bunun güzellemesini bağımsız gazetecilik adı altında yapmak! @IsinElicin Kürde bakış açısı işte” paylaşımıyla gösterdi.
Büyüyen tepkiler üzerine programın siteden kaldırıldığı görüldü.
MA
