ABD basınında yer alan haberlere göre ABD, İran’ın nükleer programına yönelik baskısını artırıyor. Washington, Tahran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerine 20 yıllık bir moratoryum getirmesini ve mevcut tüm nükleer materyalleri ülke dışına çıkarmasını istiyor.
Söz konusu talepler arasında Fordo, Natanz ve İsfahan’daki nükleer tesislerin sökülmesi ve yeraltı çalışmalarının tamamen yasaklanması da yer alıyor.
Müzakere süreci ve yaptırım başlıkları
Axios portalının paylaştığı bilgilere göre ise Beyaz Saray, İran ile kısa süre içinde 14 maddelik bir mutabakat zaptı imzalanabileceğini öngörüyor.
Bu belge imzalandıktan sonra tarafların nükleer program üzerinde 30 günlük bir müzakere sürecine girmesi bekleniyor.
Taslak metinde ABD yaptırımlarının kaldırılması ve Hürmüz Boğazı’nın trafiğe açılması karşılığında, Tahran’ın kitle imha silahı planlarından vazgeçmesi ve uranyum zenginleştirmeyi en az 12 yıl süreyle askıya alması şart koşuluyor.
Trump yönetiminden operasyon sinyali
Müzakerelerin gidişatı bölgedeki askeri hareketlilik beklentisini de beraberinde getiriyor.
ABD ve İsrail kaynaklı iddialara göre, görüşmelerde somut bir ilerleme kaydedilememesi durumunda Başkan Donald Trump’ın bu hafta içinde İran’a yönelik askeri seçenekleri yeniden masaya yatırabileceği belirtiliyor.
Bölgedeki gerilimi tırmandıran bu belirsizlik, tarafların önümüzdeki günlerde atacağı adımların kritik önemde olduğunu gösteriyor.
Tahran’ın sürece yaklaşımı ve kırmızı çizgileri
İran tarafı ise ABD’nin öne sürdüğü 20 yıllık süreyi ‘egemenlik haklarına aykırı’ bularak daha kısa vadeli bir dondurma seçeneğine odaklanıyor.
Tahran yönetiminin müzakere masasındaki asıl beklentisi, ekonomik yaptırımların derhal kaldırılması ve nükleer faaliyetlerin sivil amaçlı kullanımına uluslararası hukuki güvence verilmesi yönünde.
Özellikle zenginleştirilmiş uranyum stoklarının tamamının ülke dışına çıkarılması şartına mesafeli duran İran, nükleer altyapısını koruyarak daha dengeli bir takvim üzerinde uzlaşmayı hedefliyor.
SPUTNIK
