ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray’da düzenlenen okullarda spor yarışmalarının yapılmasına ilişkin etkinlikte, İran’na yönelik saldırılarla ilgili açıklamalarda bulundu.
ABD ile İran arasındaki gerilimi tanımlamak için bazen “savaş” ifadesini kullanan Trump, “Şu anda küçük çaplı bir çatışmanın içindeyiz. Ben buna ‘çatışma’ diyorum” dedi. Trump, İran’ın kazanmak için hiç şansının olmadığını iddia ederek, bunun Tahran yönetimi tarafından da bilindiğini ve İranlıların görüşmelerde kendilerine bunu söylediğini ileri sürdü. İran ordusuna ait 159 gemiyi batırdıklarını, onlarca başka hava ve deniz aracını vurduklarını ve çok sayıda askeri tesisi hedef aldıklarını aktaran Trump, İran’ın elindeki savaş kabiliyetinin çok yetersiz bir seviyede olduğunu savundu.
‘BEYAZ BAYRAĞI SALLAMALARI GEREKİYOR’
Trump, “Belki beyaz bayrak görmeyeceksiniz ama aslında İranlıların ihtiyacı olan şey bu. Teslimiyetin simgesi olan beyaz bayrağı sallamaları gerekiyor” diye konuştu. Trump, önceki açıklamalarına benzer şekilde, İran’ın kendileriyle anlaşmak istediğini ve bunun Tahran için en doğru adım olacağını savundu. İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan petrol satışı yapamadığı için ekonomisinin “bitmiş” durumda ve finansal sistemlerinin çökmeye yakın olduğunu ileri süren Trump, “İranlılar artık akıllıca olan şeyi yapmalılar. Artık gidip insanları öldürmek istemiyorum” dedi.
‘NÜKLEER SİLAHA SAHİP OLMAYACAK’
Trump, İran’ın nükleer silaha sahip olmasına izin veremeyeceklerini, yoksa sadece Ortadoğu’nun değil tüm dünyanın tehlikeye gireceğini savunarak, “Eğer İran, nükleer silaha sahip olsaydı bugün belki de burada olamazdık” diye konuştu. İran’ın kısa süre önce nükleer silaha sahip olabilmek için, şimdi ise hayatta kalmak için çalıştığını ifade eden Trump, geçen yaz İran’ın nükleer tesislerine düzenledikleri saldırılara atıf yaparak, İran’a yönelik bu kararlarından dolayı kendisiyle gurur duyduğunu belirtti.
ÇİN’E GİDECEK
Yakında yapacağı Çin ziyaretinden ne beklediği yönündeki bir soruya yanıt veren Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile çok iyi anlaştığını ve Pekin ziyaretinde, İran gündemine dair tüm meseleleri de ele alacaklarını kaydetti. Çin’in kendilerine saygı duyduğunu ve İran konusunda nasıl bir tavır takınmaları gerektiği konusunu görüşeceklerini ifade eden Trump, “Çin, bize bu konuda meydan okumadı” dedi.
İRAN BASINI NASIL GÖRDÜ?
Trump, daha sonra ise sanal medya hesabından, “Özgürlük Projesi’nin” kısa bir süreliğine durdurulmasına karar verdiklerini paylaştı. Trump, 4 Mayıs itibarıyla Hürmüz Boğazı’nda mahsur kalan ve Ortadoğu’daki krizle ilgisi olmayan “tarafsız” ülkelere ait gemilerin, boğazdan geçişine yardım etmeye başlayacaklarını açıklamış ve buna “Özgürlük Projesi” adını vermişti. İran basını, ABD Başkanı Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı’nda mahsur kalan gemilerin geçişine yönelik yardım girişimi olarak nitelendirilen “Özgürlük Projesi”nin kısa süreliğine durdurulması yönündeki açıklamasını “başarısızlık” olarak nitelendirdi.
TRUMP GERİ ADIM MI ATTI?
İran’ın yarı resmi Tesnim Haber Ajansı, konuya ilişkin haberini “Trump geri adım attı, sözde ‘Özgürlük Projesi’ durduruldu” başlığıyla verdi. Trump’ın “Özgürlük Projesi”nin askıya alındığını duyurmasının “ABD’nin Hürmüz Boğazı sorunuyla başa çıkmadaki başarısızlıklarının devamı niteliğinde” bir adım olarak değerlendirildiği haberde, “Trump, planının başarısızlığını bir şekilde örtbas etmeye çalışırken, her zamanki yanlış iddialarını bir araya getirdi” ifadesine yer verildi. Yarı resmi Fars Haber Ajansı da Trump’ın açıklamasına ilişkin, “Trump, ‘Özgürlük Projesi’ni durdurarak bir daha geri adım attı” başlığını kullandı. Haberde, Trump’ın planı geçici olarak durdurma açıklaması “İran’dan yapılan kesin uyarılar karşısında” verilmiş bir karar olarak yorumlandı.
RUBİO’DAN GERİLİME DAİR AÇIKLAMA
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Beyaz Saray’da düzenlediği basın brifinginde, basın mensuplarının İran gündemine ilişkin sorularını yanıtladı. İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmasını ve boğaza mayın döşemesini “uluslararası hukuka temelden aykırı” diyerek, eleştiren Rubio, “Bu, tam olarak korsanlık” yorumunu yaptı. Rubio, ABD ile İran arasındaki savaşla hiçbir ilgisi olmayan onlarca ülkenin, ABD’den boğazda mahsur kalan ticari gemilerinin kurtarılması için yardım istediğini ve bunun üzerine Başkan Donald Trump’ın “Özgürlük Projesi” adlı operasyonu başlattığını vurguladı. Bu süreçte bölgede ABD donanmasının yardımıyla söz konusu tankerlerin boğazdan güvenli şekilde çıkmasını sağlayacak bir “güvenli alan” oluşturmaya çalıştıklarını anlatan Rubio, bunun için gereken askeri takviyeyi de yapacaklarını belirtti. ABD operasyonunun “savunma amaçlı” olduğunu savunan Rubio, “Bu gemilere ateş açılmazsa ve bize ateş açılmazsa, biz de onlara ateş açmayız. Ancak bize ateş açılırsa biz de karşılık vereceğiz, ölümcül bir şekilde karşılık vereceğiz” ifadelerini kullandı. Rubio, Hürmüz Boğazı’nın İran’a ait olmadığını, boğazın Tahran tarafından kapatılamayacağını ve bunun normalleştirilmesini kabul etmeyeceklerini vurgulayarak, ABD olarak boğazın savaş öncesindeki statüsüne dönmesini istediklerini kaydetti.
‘OPERASYON BİTTİ’
Rubio, ABD’nin İran’a yönelik askeri saldırılarının devam edip etmeyeceği hususunda, “Destansı Öfke Operasyonu sona erdi. Başkan’ın Kongre’ye bildirimini yaptığı üzere o operasyon bitti, bu aşamayı tamamladık. Şimdi ‘Özgürlük Projesi’ne geçiyoruz” değerlendirmesini yaptı. ABD’nin İran’ın elindeki zenginleştirilmiş uranyumu çıkarmak istediğini, İran’ın nükleer silaha sahip olacak materyale hiçbir şekilde sahip olmaması gerektiğini ve bunu İran’la müzakerelerde kapsamlı şekilde ele aldıklarını aktaran Rubio, müzakerelerin sonucunu görmeleri gerektiğini belirtti. Rubio, İsrail ile Lübnan arasında aslında bir sorun olmadığını ve asıl sorunun, Hizbullah olduğunu savunarak, ABD’nin İsrail ile Lübnan hükümetlerini bir araya getirerek sorunları çözmeye çalıştığını iddia etti
MA
