Maraş (Mereş) merkezli depremlerde resmi verilere göre, şu ana kadar 50 bin 399 kişi hayatını kaybetti, yüz binlerce kişi yaralandı ve milyonlarca kişi ise evsiz kaldı. Resmi açıklamalara göre, depremin ardından Türkiye’de yaşayan yaklaşık 42 bin Suriyel ülkelerine döndü. Geri kalan Suriyeliler ise Mersin ve başka illere göç etmek zorunda kaldı. İnsan Hakları Derneği (İHD) Mersin Şubesi, kentte gelen Suriyeli depremzedelerin karşılaştığı sorunlar hakkında bir çalışma yürüttü. Depremden kurtulan Suriyeliler, bu kez de ayrımcı dilin yarattığı ötekileştirme enkazı altında ezildi. Suriyelilerin yaşadığı duruma dikkat çeken İHD Mersin Şube Eşbaşkanı Hakkı Demir, deprem sonrasında da plansız bir göçün yaşandığını aktardı.
“BU ALGI ETKİLİ OLMUŞ”
“Suriyelilere zaten devlet yardım yapıyor” algısının halkın geniş kesimlerinde yer bulduğunu ve bu kesimlerde “Biz niye yardım edelim?” tepkisi oluştuğunu vurgulayan Demir, depremle birlikte bu algının gönüllü ekiplerde de göründüğünü söyledi. Demir, “Sivil toplum örgütleri çalışanlarında bile bu algı var. Ne yazık ki çok yanlış bir algı. Durumu iyi olan Suriyeliler zaten kendi başlarının çaresine bakıyorlar ama yoksul Suriyeliler devletin imkanlarından faydalanmıyorlar. Depremle birlikte çok ağır insan hakkı ihlalleri ile karşılaştılar. Linç girişimlerini zaten kamuoyu biliyor. Ne yazık ki Suriyelilere yönelik ötekileştirme toplumun geniş kesiminde; hatta kendisini siyasi, demokrat olarak değerlendiren insanlarda da etkili olmuş” dedi.
BELEDİYE GÖREVLİLERİ
Büyük bir enkazı atlatıp gelen insanların kimliklerinden dolayı ötekileştirildiğini ifade eden Demir, “Bu insanlar, hem deprem psikolojisi baskısı hem o insanların kendisini aşağılaması, hor görmesi, öteki görmesi kendilerinde büyük bir travma yarattı. Bunda da bence özellikle belediyeler hizmet üretirken buna dikkat etmeleri gerekir. Biz belediye görevlilerinde de bu yaklaşımı tespit ettik. Bunu belediye başkanlarına ilettik. Kendini görevlilerinde böyle yaklaşımların olduğunu bunun insan hakkı ihlali olduğunu, böyle bir dil kullanılamayacağını gözlemlerimizi aktardık. Hazırladığımız raporda da bunu açıklayacağız” diye konuştu.
“YURTTAN ÇIKARILANLARI TESPİT EDEMEDİK”
Mersin’de Suriyelilerin yurttan çıkarıldığını anımsatan Demir, “Biliyorsunuz, burada Suriyeliler yurttan çıkarıldı. Oraya gittik. Yurt temsilcisine, ‘Buradaki Suriyelilerimiz nereye gitti?’ diye sorduk. ‘Bilmiyoruz’ dediler. AFAD’a sorduk. AFAD yetkilileri de bize bilgi vermediler. Oradan çıkarılan Suriyelilerin nereye gittiklerini ne yazık ki tespit edemedik. Depremle birlikte şunu da gördük ki çok kayıtsız Suriyeli var. Suriye’den Türkiye’ye gelirken nasıl rastgele farklı farklı şehirlere yerleştilerse depremzede Suriyeliler de o bölgeden taşınanlar için de ne yazık ki bir planlama yapılmadı. Depremden kurtulan Suriyeliler, ötekileştirme enkazı altında kaldı maalesef” ifadelerini kullandı.
MA
