Diyarbakır’da (Amed) depremde 7 bina yıkıldı, 409 kişi yaşamını yitirdi. 66 bina hakkında acil yıkım kararı verilirken, 3 bin 252 binaya ağır, 2 bin 828 binaya ise orta hasarlı raporu verildi. Amedli depremzedeler için tüm itirazlara rağmen Dicle Nehri kıyısında çadır kent kurulurken, dün akşam etkili olan sağanak yağış nedeniyle, çadır kent gece saatlerinde apar topar boşaltıldı.
Olası sel, baraj kapaklarının patlaması, salgın ve boğulma tehlikelerine karşı yapılan uyarıları dikkate almayan Diyarbakır Valiliği ve kayyım yönetimindeki Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Diyarbakır İl Müdürlüğü tarafından yapılmasında ısrar edilen çadır kentteki depremzedeler otobüslerle tahliye edildi. Depremzedeler kentteki Yeşilay Rehabilitasyon Merkezi ve bazı spor salonlarına yerleştirildi.
“ONLARA GÖRE BÖYLE BİR İHTİMAL YOKTU”
Çadır kentin Dicle Nehri kıyısına yapılmasına karşı uyarılarda bulunan ve bu yöndeki yazışmalarına yanıt verilmeyen İnşaat Mühendisleri Odası Amed Şube Başkanı Mahsun Çiya Korkmaz, çadır kenti bekleyen tehlikelerin önceden bilinmesinin zor olmadığını söyledi. Korkmaz, “Ama onlara göre böyle bir ihtimal yoktu. Nehrin taşması, baraj kapağının kırılması ve olası bir sağanak yağış ihtimali yoktu. Bu ihtimalleri düşünmeden nehrin kenarına çadır kent yaptılar” diye belirtti.
“NEDEN SON GÜNE BIRAKILDI?”
AFAD’ın bir hafta boyunca Amed için sağanak yağış uyarısı nedeniyle olası sel taşkınlarından kaçınma uyarısı yaptığını ve buna rağmen çadır kentin boşaltılmadığını, sağanak yağışın şiddetlenmesiyle boşaltıldığının altını çizen Korkmaz, “Peki, bir haftadır AFAD’ın kendisi her şeyi biliyorken neden çadır kentin boşaltılması son güne bırakıldı?” diye sordu.
“KIYIYA İNŞA EDERSENİZ OLACAĞI BUDUR”
Baraj kapaklarını kopması, nehir zeminin dolgu yapılması, salgın, sağanak, ulaşım gibi nedenlerle çadır kentin nehir yatağına karşı kurulmaması uyarısı yaptıklarını hatırlatan Korkmaz, “Çadır kenttin kurulduğu zemin dolgu. Urfa’da Abide Kavşağı da dolgu zemin. Eskiden orası kurumuş bir dere yatağıydı, dolguyla kapattılar. Dolguyla kapattıktan sonra aradan 30-40 yıl sonra böylesine bir sel geldi, oradaki kurumuş dere yatağı eski haline döndü. Bir dere yatağına ya da kıyısına yapı inşa ederseniz, olacağı budur” diye konuştu.
“DÜŞÜNEMİYORLARSA BİZİ DİNLESİNLER”
Korkmaz, “Biz uyarılarımızı yaptık. Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’ne yazı yazdık. Cevap vermediler. Bu kararı alırken bize danışmadılar. Depremzedeler ikide bir yerlerinden ediyorlar. Depremzedelere uzun süreli kalıcı bir yer yer inşaa etmek lazım. Bunun için olacakları hesap etmek, mühendisliği bilmek, akıl etmek gerekiyor. Akıl edemiyorlarsa, gelsinler bize sorsunlar, bizi dinlesinler” şeklinde tepkisini dile getirdi.
“RANT İÇİN…”
Amed’te çadır kent için dere kenarının tercih edilmesinin nedeninin rant amaçlı olduğunu belirten Korkmaz, “İleriki süreçlerde nehir kenarını imara açmak gibi bir planları olabilir” uyarısında bulundu.
Çadır kentin kurulduğu yere itiraz etmelerinin tek nedeninin derenin taşması olmadığını ifade eden Korkmaz, sel tehlikesi ardından insanların yeniden oraya taşınmaması gerektiğini belirterek sıcaklar başladığında çadır kentte nem, rutubet, haşere ve salgın hastalık riskinin yüksek olduğuna işaret etti.
KONTEYNER KENT ÖNERİSİ
Yeni yapıların inşa sürecinin en az 1-2 yıl süreceğine işaret eden Korkmaz, çadır kentler yerine geçici konteynır ya da kerpiç evler yapılabileceğini dele getirerek, “Yeni evler yapılana kadar 1-2 yılı bulur. Şimdi 2 yıllık süreci geçici olarak tabir ediyorsun, ama o zaman diliminde insanların yaşamlarını idame ettirmeleri için daha sağlıklı bir yer inşa etmen lazım. Çadır kentle olmaz bu. Konteyner kent olabilirdi, kerpiç evler olabilirdi. Bu önerilerimiz hala geçerli.”
MA
