Siirt’in (Sêrt) Eruh (Dihê) ilçesine bağlı Şavuran köyünden geçen Zorava Çayı’nda, 2015 yılında köylülerin tepkisine rağmen Hidroelektrik Santrali (HES) yapıldı. 5 yıl içerisinde tamamlanan HES’e, yaklaşık 7-8 kilometre uzaklıkta yeni bir santral kurulmak istenmesi köylüleri harekete geçirdi. İkinci santral yaşam alanlarını olumsuz etkileyeceği için verilen Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) raporuna karşı idare mahkemesine başvuran köylülerin talebi mahkemece reddedildi. Bunun üzerine köy halkı kararı, iptal istemiyle Danıştay’a taşıdı. Danıştay, köylüler lehine karar vererek, ÇED raporu için keşif raporu kararı verdi. Danıştay kararında şu ifadelere yer verdi: “Keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılarak, uyuşmazlığın esası hakkında alınacak rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesi suretiyle yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir. Bu itibarla karara esas alınabilecek nitelikte ve yeterlilikte olmayan bilirkişi raporuna dayanılarak, verilen davanın reddi yolundaki idare mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.”
İKİNCİ KEZ REDDEDİLDİ
Keşif raporunun ÇED raporu aleyhine çıkması nedeniyle de yerel mahkeme, HES kararını iptal etti. Bunun üzerine Siirt İl Genel Meclisi, harekete geçti. 4 kişinin görevden alınmasıyla Halkların Demokratik Partisi’nin (HDP) 3, AKP’nin ise 15 üyesinin bulunduğu İl Genel Meclisi, 2 Ağustos’ta aynı bölgede HES yapılması için İmar Planı’nda değişikliğe giderek, 3’e karşı 15 oyla kabul etti. İmar Planı değişikliği, Siirt Valisi Osman Hacıbektaşoğlu tarafından da onandı. Mahkemenin iptal kararına karşı Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı ile HES’in yapımını üstlenen firma, “imar değişikliği” gerekçesiyle Danıştay’a ÇED raporunun iptalinin reddi istemiyle başvurdu. Ancak Danıştay, oy birliğiyle ÇED raporunun iptalinin reddi istemini bir kez daha reddetti.
TEKRAR GÜNDEME GETİRİLDİ
Zarova Çayı üzerinde kurulması planlanan ancak çevreye vereceği zararın tam değerlendirilmemesi nedeniyle daha önce yargı yoluyla iptal edilen Mergi HES projesi yeniden gündemde. Siirt Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından Zorava Çayı’nda yapılması planlanan HES ile ilgili yapılan yazılı açıklamada, “İlimiz, Eruh İlçesinde TİGRİS ENERJİ ÜRETİM A.Ş. tarafından yapılması planlanan MERGİ REGÜLATÖRÜ VE HES (20,00 MWm-19,40 MWe) projesi ile ilgili olarak hazırlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Raporu, İnceleme ve Değerlendirme Komisyonu (İDK) tarafından incelenerek son şekli verilmiş olup, söz konusu rapor halkın görüş ve önerilerini almak üzere ÇED Yönetmeliğinin 14 Maddesi (1) nolu bendi kapsamında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığında İl Müdürlüğünde (10) takvim günü görüşe açılmıştır” denildi.
TAHRİBAT DEVAM EDİYOR
Daha önce ÇED raporunda verilen olumsuz kararların giderildiği ileri sürülen proje raporunun, halkın görüş ve önerilerini almak üzere ÇED Yönetmeliğinin 14 Maddesi (1) nolu bendi kapsamında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı İl Müdürlüğü’nde 10 takvim günü görüşe açılarak, halkın görüş ve önerileri alınacak. ÇED raporunun halk tarafından onay alması halinde projeye başlanılması bekleniyor.
Projeye karşı kurulan Zorava Platformu’nun Başkanı Mustafa Kurt, Ilısu Barajı ile kentin doğasının büyük tahribat gördüğünü hatırlatarak, HES’lerle bu tahribatın devam edildiğini ve halkın nefes alacağı alanların tehlike altında olduğunu söyledi. HES’e karşın verdikleri mücadelede ısrarcı olduklarını dile getiren Kurt, “Daha önce gelen şirkete karşı verdiğimiz mücadeleyi kazandık. Bundan sonraki süreçte firma yeniden devreye girmeye çalışmış, onlara karşı demokratik haklarımız doğrultusunda mücadele edeceğiz. Zorava Çayı’nda HES’e izin vermeyeceğiz” dedi.
ŞİRKET TEKRARDAN BAŞVURMUŞ
HES projesinin yeniden gündeme getirilmesi üzerine itiraz dilekçesini verdiklerini belirten Kurt, “Arkamızda halkın gücü olduğu sürece bunlara karşı korkmadan dik duracağız ve her türlü tepkiyi göstereceğiz. Siirt Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’ne itirazda bulunduk. Sürecin takipçisi olacağız” diye belirtti. Doğa talanına izin vermeyeceklerini vurgulayan Kurt, şunları ifade etti: “Firma sahibiyle konuştum onlara karşı ne gerekiyorsa karşılığını vereceğimizi ilettim. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na eski ÇED raporunun eksikliklerini tamamladıklarını söyleyip yeni bir projeyle tekrardan gündeme getirmek istiyorlar. Bizler de bunlara karşı yeniden yasal hukuki ve demokratik yollarla ne olursa olsun her türlü tepkiyi vereceğiz.”
Fethi Balaman / MA
