Kuzey ve Doğu Suriye’deki insan hakları örgütleri, Türkiye ve desteklediği selefi grupların 20 Ocak 2018’de başlattıkları saldırılar sonrası 18 Mart’ta denetimine aldıkları Efrîn’de 3 yılda işlenen suçları sıraladı. Suriye Hukuk Koruma İnisiyatifi, Cizre Bölgesi İnsan Hakları Örgütü, Suriye Kadın Hakları Araştırma Merkezi, Rojava Stratejik Araştırmalar Merkezi (NRLS), Cizre Bölgesi Avukatlar Birliği ve Suriye-Efrîn İnsan Hakları Örgütü tarafından yapılan ortak açıklamada, Efrîn’de yaşanan tecavüz, kaçırma, fidye, kültürel yıkım, demografik değişim ve daha birçok işlenen insanlık suçları sıralandı.
Açıklamada konuşan Cizre Bölgesi İnsan Hakları Örgütü Eş Başkanı Evin Cuma, Türkiye ve desteklediği selefi grupların kente yönelik saldırıları sonucu 498 sivilin yaşamını yitirdiğini, 82 kişinin işkenceye maruz kaldığını, 696 kişinin ise yaralandığını belirtti. Saldırılarda eğitim alanın da etkilendiğini söyleyen Cuma, saldırılar sonucu 64 okulun yıkıldığını, saldırılardan önce kentte 50 bin 855 öğrencinin eğitim gördüğünü, gelinen noktada ise Şehba’da 13 bin öğrencinin eğitim görüldüğünü kaydetti.
‘OKULLAR KARARGAHA DÖNÜŞTÜRÜLDÜ’
Efrîn Üniversitesi’nin kapatılmasını hatırlatan Cuma, çoğu okulun cezaevi veya karargaha dönüştürüldüğünü, anadilde eğitimin sonlandırıldığı, eğitim dilinin Türkçe yapıldığını ve okullarda öğrencilere İslam dinin dayatıldığının altını çizdi.
‘HASTANELERE SALDIRDILAR’
2018 yılında 943 kişinin kaçırıldığını, yine birçok kişinin işkence ile katledildiğini kaydeden Cuma, hastaneye yönelik saldırılara ilişkin ise şunları belirtti: “Türk devletinin Avrîn Hastanesi’ne 3 kez saldırdı. Yaralıları taşıyan Heyva Sor a Kurd’a da saldırdı. Matina ve Meydana köylerindeki su istasyonlarına da toplarla saldırdılar. İnsanların göç ettirilmesi için suçlar işlendi.”
6 BİN KİŞİ KAÇIRILDI
2019 yılında kentte işlenen suçlara değinen Cuma şöyle devam etti: “6 binden fazla kişi kaçırıldı. 500 kişi aileleri tarafından verilen fidye karşılığında serbest bırakıldı. 300 kişinin akıbeti belli değil. 700 kişi işkenceye maruz bırakıldı. 54 kişi cezaevlerinde işkence sonucu yaşamını yitirdi. Aralarında gazetecilerin de olduğu 41 kişi Türk devletinin top atışı sonucu yaşamını yitirdi. 670 kişi Türk devleti ve çetelerinin bombalaması sonucu yaralandı. 760 kişi mayın ve sivil yerleşim alanlarındaki patlamalar sonucu yaralandı. 2 Aralık 2019 tarihinde Til Rifat’a yapılan saldırı sonucu 8’i çocuk 10 kişi yaşamını yitirdi. 40 kadın katledildi. 128 Kadın yaralandı. 60 çocuğa cinsel istismarda bulunuldu. Genel olarak ise 9’u kadın 58 sivil katledildi. 987 kişi kaçırıldı. Sivil yerleşim alanlarında 39 patlama meydana geldi. Patlamaların sonucunda 170 kişi yaralandı ya da şehit oldu.”
2020 yılında kentte işlenen suçlara değinen Cuma, “35 kadın kaçırıldı. 67 kadına cinsel istismarda bulunuldu. 5 çocuk küçük yaşta evlendirildi” dedi.
İLK 3 AYDA 153 SİVİL KAÇIRILDI
2021 yılının ilk 3 ayında yaşananlara ilişkin bilgi veren Evin, “153 sivil kaçırıldı. Kaçırılanlardan 4’ü çocuk 15 kişi katledildi. 3 bin zeytin ağacı söküldü. 15 tarihi yer tahrip edildi” dedi.
‘DİNİ YERLERİ TAHRİP ETTİLER’
Saldırılar sonucu Efrînlilerin topraklarını terk ettiğini belirten Cuma, “Şuan 7 bin kişi Efrîn’de kaldı. 315 bin fidan söküldü. 10 bin hektar alan yakıldı. 28 tarihi yer yıkıldı. Eyn Dara, Nebi Huri, Goristana Keşe’de 75 tarihi tepe kazılarak tahrip edildi. 15 dini yer de kullanılamaz hale getirildi” dedi.
‘SORUŞTUMA AÇILMALI’
BM ve uluslararası kuruluşların harekete geçmesi için çağrıda bulunan Cuma son olarak, “Türk devletinin Suriye topraklarındaki işgali bitmelidir. İnsan hakları örgütleri Efrîn’deki suçları belgelemelidir. Türk devleti ve sözde Suriye Milli Ordusu’na uluslararası alanda bir soruşturma açılmalıdır” ifadelerini kullandı.
MA
