Vietnam bağımsızlık hareketinin önderlerinden sosyallist Ho Chi Minh’in ölümünün üzerinden 57 yıl geçti. 2 Eylül 1969’da yaşamını yitiren Ho Chi Minh, ülkesinin Fransa ve ABD karşı verdiği anti emperyalist mücadelede ve bağımsız Vietnam’ın kuruluş sürecinin önderiydu
Gençlik yıllarında Fransız yönetimine karşı yürütülen eylemlere katılan Ho Chi Minh, daha sonra ülkesinden ayrıldı. Bir süre gemilerde çalışarak Akdeniz ve Afrika limanlarını dolaştı; bu süreçte farklı sömürge toplumlarını yakından gözlemleme fırsatı buldu. Fransa’ya gidişinin ardından sosyalist düşünceyle tanıştı ve 1920’de Fransız Komünist Partisi’nin kuruluşunda yer alan isimlerden biri oldu.
1925’te Çin’de Vietnamlı siyasal sürgünleri örgütleyerek Vietnam Devrimci Gençlik Birliği’ni kurdu. 1930’da ise Çinhindi Komünist Partisi’nin oluşumunda rol aldı. Parti programında köylülere toprak dağıtılması ve yabancı şirketlerin kamulaştırılması gibi hedefler bulunuyordu. Fransız yönetimi, siyasi faaliyetleri nedeniyle Ho Chi Minh hakkında gıyabında ölüm cezası verdi.
İkinci Dünya Savaşı sırasında Japonya’nın Vietnam’ı işgal etmesi, ülkedeki bağımsızlık mücadelesinde yeni bir dönem başlattı. Ho Chi Minh, uzun yıllar süren sürgünün ardından 1941’de gizlice ülkesine döndü ve hem Japon işgaline hem de Fransız sömürge yönetimine karşı direnişin örgütlenmesine katıldı.
Japonya’ya karşı mücadele için destek aradığı dönemde Çin’e geçen Ho Chi Minh, burada Çan Kay-şek yönetimi tarafından tutuklandı. Yaklaşık 18 ay ağır hapishane koşullarında kalan Ho Chi Minh, bu dönemde daha sonra “Hapishane Defteri” adıyla yayımlanan şiirlerini kaleme aldı.
Japonya’nın İkinci Dünya Savaşı’ndaki yenilgisinin ardından Vietnam’daki direniş güçleri ülkenin önemli kentlerinde kontrol sağlamaya başladı. Ho Chi Minh, 2 Eylül 1945’te Hanoi’de yüz binlerce kişinin katıldığı bir toplantıda Vietnam Demokratik Cumhuriyeti’nin bağımsızlığını ilan etti.
Ancak bağımsızlık ilanından sonra ülkedeki çatışmalar sona ermedi. Fransızların Vietnam’da yeniden hâkimiyet kurma girişimiyle başlayan savaş, 1954’te Fransa’nın yenilgisiyle sonuçlandı. Ardından yapılan uluslararası görüşmeler sonucunda Vietnam geçici olarak kuzey ve güney olmak üzere iki bölgeye ayrıldı. Ho Chi Minh’in liderliğindeki yönetim Kuzey Vietnam’da iktidarını sürdürdü.
1950’li yılların ortalarından itibaren Vietnam’ın birleşmesi etrafındaki çatışmalar giderek büyüdü ve ABD’nin doğrudan müdahil olduğu Vietnam Savaşı’na dönüştü. Ho Chi Minh, savaşın sona erdiğini ve Kuzey ile Güney Vietnam’ın birleştiğini göremeden, 2 Eylül 1969’da hayatını kaybetti.
Savaş, 1975’te Kuzey Vietnam güçlerinin zaferiyle sonuçlandı. Ülkenin birleşmesinin ardından Güney Vietnam’ın başkenti Saygon’un adı, Ho Chi Minh’in anısına Ho Chi Minh Kenti olarak değiştirildi.
Haber Merkezi
