Barış ve Demokratik Toplum Süreci kapsamında beklenen “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesi” yasa taslağı, Meclis Başkanlığı’na sunuldu ve Adalet Komisyonu’ndaki görüşmelerden sonrada yapılan oylama ile kabul edildi.
İnsan Hakları Derneği (İHD) Merkez Yürütme Kurulu (MYK) üyesi hukukçu Eren Keskin, genel demokratikleşme süreci, Türkiye’nin imza attığı uluslararası sözleşmelere uyma şartı, ifade ve örgütlenme özgürlüğünün önündeki engeller ve Meclis’e sunulan çerçeve yasa taslağına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Çerçeve yasa taslağının süreç kapsamında yasal olarak atılacak ilk adım olduğunu dile getiren Eren Keskin, yasa taslağında yer alan eksiklikleri de kaydetti. Eren Keskin, “Yasa önemsiz değildir ama bu yasanın getirdiklerinin geliştirilmesi gerekiyor. Çünkü biz insan hakları savunucuları olarak genel bir demokratikleşme sürecinin başlaması gerektiğini düşünüyoruz. Bunu yıllardır dile getiriyoruz. Her şeyden önce Türkiye’nin altına imza attığı uluslararası sözleşmelere uygun olarak ifade ve örgütlenme özgürlüğü önündeki tüm engellerin kaldırılması gerektiğini söylüyoruz. Örneğin Türk Ceza Kanunu’nda (TCK) ‘örgüt suç’ dedikleri suçlar için birçok madde olmasına rağmen ayrıca bir de ‘Terörle Mücadele Kanunu’ (TMK) var. TMK’nin böyle bir süreçte gerçekten demokratikleşmenin sağlanabilmesi için kaldırılması gerekir. Yasa önemli evet, silahsızlanmayı sağlamak açısından. Silahsızlanma derken de bu konuda da bence çok yanlış tartışmalar yapılıyor. Birileri ‘Teslimiyet’, ‘devletle anlaşma’ gibi söylemlerde bulunuyor. Ancak tam tersine Kürtler, Kürt meselesi için mücadeleden vazgeçmiyor, sadece mücadele şekil değiştiriyor. Eskiden mücadelenin bir bölümü silahlı mücadeleydi. Ama artık Kürt hareketi silahlı mücadeleyi bitirdiğini açıkladı. Bundan herkesin mutluluk duyması gerekir. Kimse ölmeyecek ve biz her şeyi konuşarak yapabileceğiz. Bunun her şeyden önce böyle düşünülmesi gerekiyor. O nedenle de bu yasa konuşularak çözmeye yönelik bir ilk adım” şeklinde konuştu.
‘YASA TÜM TOPLUMSAL KESİMLERİ ETKİLEMELİ’
Yasanın tüm toplumsal kesimleri etkilemesi gerektiğine dikkat çeken Eren Keskin, “Bunun için bu coğrafyada kendisine demokratım, ilericiyim, devrimciyim hatta liberalim, diyen herkesin insan hakları mücadelesinden yanayım diyen herkesin bu barışçıl çözüme destek vermesi gerekiyor. Biz talep ettikçe bu yasalar değişecek ve gelişecek, yeni yasalar yapılacak. Bu talep eksikliğini bir an önce gidermek gerekiyor” dedi.
‘ANAYASA’NIN EŞİTLİK İLKESİNE AYKIRI’
Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın yasadan yararlanmasının engellemeye çalışıldığını kaydeden Eren Keskin, bu durumun Anayasa’nın eşitlik ilkesine aykırı olduğunu vurguladı. Eren Keskin, “2005’ten sonrakileri kapsam içine alıp 2005’ten öncekileri kapsam dışında bırakmak Anayasa’nın eşitlik ilkesine aykırı. Kaldı ki kendi ağızlarıyla da söyledikleri bir gerçeklik var ki o da ‘umut hakkı’dır. ‘Umut hakkı’ düzenlemesi devletin yapacağı bir lütuf değil. Bu bir zorunluluk. Çünkü Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) verdiği kararlar var. ‘Umut hakkı’ düzenlemesini Türkiye Cumhuriyeti Devleti yapmak zorunda. Bütün bunları şu anda tartışmak istemiyorlar. Çünkü yıllarca toplumu o kadar milliyetçi yargılarla donattılar ki, o kadar kutuplaştırdılar ki bu yasayı anlatmakta zorluk çekeceklerini düşündükleri için de bu tür eşitliğe aykırı bir yasa taslağı hazırladılar. Tabii ki Öcalan’ı kapsamaması için de 2005 tarihini getirdiler” dedi.
‘DEMOKRATİK BİR TARZ DEĞİL’
Eren Keskin, sözlerini şöyle sürdürdü: “Bir yasayı şarta bağlamak hukuki olarak son derece saçma. Milli Güvenlik Kurulu (MGK) rapor hazırlayacakmış sonra alınan karar Resmi Gazete’de yayınlanacakmış. Ne zaman? Zamanı belli değil. Bu hiç de demokratik bir tarz değil. Zaten örgütün kendi beyanı var. Silah yakma töreni düzenlendi. Silahlar yakıldı ve bugüne kadar da onun üzerinden bir yıldan fazla geçmiş olmasına rağmen tek bir silahlı eylem olmadı. Bu konudaki irade sürekli açıklandı. O nedenle bu MGK’nin araştırma yapıp rapor hazırlayıp ondan sonra yasanın yürürlüğe girmesi bana göre doğru bir yöntem değil. Bir kere zamanı belirsiz, bu bile büyük bir sorun olarak duruyor. Ama artık bir an önce pratikleşme olmalı. Cezaevinde binlerce insan tahliye olmayı artık bekliyor. Sadece o da değil, bu yasanın da geliştirilmesi de gerekiyor.”
‘KATKIDA BULUNUN’
Sürecin sahiplenilmesini hatırlatan Eren Keskin, “Bence demokratikleşme, sivilleşme ve barışçıl çözüm isteyen tüm kesimler, bu süreci önemsemeli ve sahip çıkmaları gerekiyor. Evet, tam olarak kimsenin içine sinmiyor. Ama bu sadece devletin antidemokratik yapısıyla açıklanacak bir şey değil. Bu durumda olmamızın sebebi biraz da muhalefetin kendisi. Örneğin çatışmanın, savaşın bu kadar yoğun olduğu, bu kadar çok insanın yaşamını yitirdiği, bu kadar çok insanın gözaltında kaybedildiği, katledildiği bir coğrafyada bir gün bile barış için bir genel grev yapılamadı. Onun için eksikliği biraz kendimizde de aramamız gerekir diye düşünüyorum. Biz Kürt meselesinin barışçıl çözümüne ne kadar destek veriyoruz? Sadece eleştirmekle bir sonuç alamayız. Ama birçok kesim sadece eleştiriyor. Sadece oturdukları yerden eleştiriyorlar. Katkıda bulunun. Bu süreci değiştirmek istiyorsak, geliştirmek istiyorsak, söz söylemek, talep yükseltmek gerekiyor” ifadelerine yer verdi.
Roza Arpa / MA
