Aram Yayınevleri, tarih ve roman kategorilerinde yer alan 5 yeni kitabı okurla buluşturdu. Yazar Abbas Türkmen’in 2 cilt şeklinde kaleme aldığı “Paradigmanın Tarihsel İnşası”, Erich Mühsam’ın “Toplumu Devletten Kurtarmak”, Felix Padel’in “İçimizdeki Teröristi Dönüştürmek, Adivasi ve Kürt sorunları, Casuslar, Madencilik ve Demokratik Uygarlık Arayışı Üzerine Yazılar”, Gustav Landauer’in “Devrim” ve Zeynep Kurada’nın “Afšaran” isimli romanı yayımlandı.
PARADİGAMNIN TARİHSEL İNŞASI
İlk cildi 450, ikinci cildi 320 sayfadan oluşan “Paradigmanın Tarihsel İnşası” kitabında Abbas Türkmen, Kürt Özgürlük Hareketi’nin tarihsel gelişimini, siyasal-toplumsal bağlamını ve ideolojik formasyonunu modernitenin ulus-devlet paradigması, toplumsal cinsiyet rejimleri, politik özneleşme süreçleri ve etik-politik topluluk kavrayışıyla ilişkisi içinde inceliyor.
Özgürlük Hareketi deneyimini, modernitenin hegemonik yapılarıyla yüzleşen, alternatif bir toplumsal paradigma inşa etmeye çalışan özgün bir düşünsel laboratuvar olarak kavramsallaştıran eserinde Türkmen, özgürlük mücadelesinin epistemik temellerini, etik-politik çerçevesini ve ontolojik yaklaşımını çok katmanlı biçimde analiz ediyor. Özgürlük Hareketi’nin partileşme sürecinin iç gerilimlerini, kadro sorunlarını, örgütsel süreklilik ile ideolojik berraklık arasındaki ilişkileri ve tasfiyecilik tartışmalarını konu alan kitapta, hareketin tarihi, bir direniş pratiği olduğu kadar örgütlenmenin felsefi temelleri, kolektif öznenin dönüşüm kapasitesi ve devrimci metodun sürekliliğini inceleyen bir olgu olarak ele alınıyor. Mücadelenin teorik mirasına sistematik bir çerçeve kazandıran eser, örgütsel deneyim ile kuramsal çözümleme arasında verimli bir düşünsel karşılaştırma imkânı tanıyarak devrimci düşünce geleneğine de önemli bir katkı sağlıyor.
TOPLUMU DEVLETTEN KURTARMAK
Erich Mühsam’ın “Die Befreiung der Gesellschaft vom Staat/ Toplumu Devletten Kurtarmak” isimli kitabı Cemil Toprak tarafından İngilizce’den çevrildi. 384 sayfadan oluşan kitap, “Devlet, gerçekten toplumun zorunlu kaderi midir, yoksa yüzyıllar boyunca içselleştirilmiş bir itaati mi temsil eder?” sorusuna cevap arıyor. Farklı tarihleri kapsayan yazılarının yanı sıra kitabın ana gövdesini oluşturan “Toplumu Devletten Kurtarmak” adlı bölümde Mühsam, anarşizmi bir kaos ideolojisi olarak anlamak isteyenleri hayal kırıklığına uğratacak şiddette bir dayanışma, özgürlük ve yaratıcı toplumsallık üzerine kurulu radikal bir düzen önerisi olarak ele alır.
Mühsam’ın sosyalist anarşizmi, ne parlamenter uzlaşmaların ne de otoriter devrim vaatlerinin sınırlarına sığar. Mühsam, devleti, sınıfsal tahakküm kadar insan ruhunun köleleştirilmesinin de temel aracı olarak teşhir eder. Ölümünden bir yıl önce kaleme aldığı, siyasi inançlarının programatik bir özeti olan “Toplumu Devletten Kurtarmak” broşürü, bohem yaşam ile proleter örgütlenme arasında bir köprü kuran bu eşsiz kişiliğin hayatını belgeleyen çok sayıda deneme, mektup ve günlük yazılarıyla birlikte sunulduğunda ortaya çıkan şey, itaate karşı sorumluluk, yönetime karşı ortak yaşam, korkuya karşı benzersiz bir cesaret metni oluyor. İktidar, özgürlük, birey ve toplum üzerine yeniden düşünme cesareti aşılayan Mühsam, bundan çok daha önemli bir şey yapıyor; özgürlüğü soyut bir ideal olmaktan çıkarıp somut bir toplumsal görev hâline getiriyor.
İÇİMİZDEKİ TERÖRİSTİ DÖNÜŞTÜRMEK
Felix Padel’in “İçimizdeki Teröristi Dönüştürmek, Adivasi ve Kürt sorunları, Casuslar, Madencilik ve Demokratik Uygarlık Arayışı Üzerine Yazılar” kitabı da Cemil Toprak tarafından çevrildi. Sosyal Tarih incelemesi olan kitap 448 sayfadan oluşuyor. Kitap, terörizm söyleminin arkasına gizlenen modern iktidar biçimlerini tersyüz eden, sarsıcı ve derinlikli bir düşünsel yapı sunuyor. Adivasi halklarının ormanlarından sürülmesiyle Kürtlerin inkâr ve imha politikaları arasında kurulan çarpıcı paralellikler; madencilik, silah sanayii ve savaş ekonomisi arasındaki karanlık bağlar; istihbarat aygıtları, sahte çatışmalar ve medya manipülasyonları bu kitapta bütünlüklü bir eleştiri çerçevesine kavuşuyor.
Padel, antropoloji, siyaset, müzik ve etik alanlarını iç içe geçirerek, “terör” kavramının silahlı gruplardan çok önce devletlere, şirketlere ve küresel kapitalist düzene ait olduğunu gösteriyor. Padel’in “tersine antropoloji” yaklaşımı, alışıldık kurban-fail ayrımlarını bozar; okuru, şiddetin kaynağını dışarıda değil, kolektif bilinçte ve kurumsallaşmış iktidarda aramaya zorlar. “İçimizdeki Teröristi Dönüştürmek”, dünyadaki savaşlar kadar, savaşları mümkün kılan zihniyeti sorgulayan; barışın, ancak bu “gölgeyle” yüzleşerek ve demokratik bir uygarlık fikrini yeniden düşünerek mümkün olabileceğini savunan güçlü bir yapıttır. Yazarın farklı tarihli “seçilmiş yazıları”nı bir araya getiren bu kitap, çağımızın “terörle mücadele” retoriğine karşı, vicdanı ve düşünceyi silahlandıran radikal bir itiraz, “içeriden” yapılmış incelikli bir müdahaledir.
DEVRİM
Cemil Toprak tarafından çevrilen ve okuyucuyla buluşturulan Gustav Landauer’in “Devrim” kitabı da 360 sayfadan oluşuyor. Kitabın kapağında şu ifadeler yer alıyor: Bu kitap, devrimi tarihsel bir patlama anı olarak değil; insanın kendisiyle, başkalarıyla ve toplulukla kurduğu ilişkinin köklü dönüşümü olarak düşünen özgün bir devrim felsefesini öneriyor. Kitap, Orta Çağ ayaklanmalarından modern savaşlara, halk isyanlarından sosyalist hareketin iç çelişkilerine uzanan geniş bir tarihsel çerçevede, devrim fikrinin nasıl doğduğunu, nasıl bastırıldığını ve nasıl yeniden üretilebileceğini tartışıyor. Devlet-merkezli çözüm modellerinin tıkandığı bugünkü dünyada, üzerinden yüzyılı aşkın bir süre geçmesine rağmen bu metin hâlâ canlı, hâlâ rahatsız edici ve hâlâ tehlikeli bir düşünme biçimi. Landauer, modern devletin, ulusun ve merkezi siyasetin yarattığı yabancılaşmayı vurgularken, özgürlüğü geleceğe ertelenmiş bir vaat olmaktan çıkarır ve gündelik yaşamın içine yerleştirir.
Landauer’in dili yer yer sert, yer yer felsefi, yer yer şiirseldir; amacı açıklamak kadar sarsmak, ikna etmek kadar kışkırtmaktır. Devleti aşmayı, yıkmaktan çok “terk etmek” olarak düşünen Landauer, sosyalizmi somut topluluklar, dayanışma ağları ve komünal yaşam biçimleri üzerinden kurar.
AFŠARAN
Zeynep Kurada’nın 216 sayfadan oluşan “Afšaran” romanı da okuyucuyla buluştu. Kitabın arka kapağında şu ifadeler yer alıyor: “Zaman sabrıdır sırların izlerini sürmek, şimdiye çağırmak ve geçmişle yeniden konuşarak ona yeni anlamlar vermektir. Dokunduğumuz, kokladığımız, duyduğumuz her şey bizi eski zaman eşiğinden geçirerek düne götürür. Damla damla biriktirdiğimiz anılarımız zaman eşiğinden geçtikten sonra damlalar gözyaşı yoluna dönüşür. Sesler sözler yüzümüzde yatağını bulmuş su gibi akar akar…
İncinmesin diye usulca okşayarak gülümseriz; evet yaşadım ve kuşlar kanatlanır dudağımızın ucundan. Hayat işte… Sonsuz zamana anlam katan o anlar bizim ayak izlerimizdir. Kederinde derin izleri vardır yüzümüzde gülüşümüzde fısıltılar gelir bulur bizi hızar sesli seslenişler kanatır gülüşümüzü. Kuyunun dibindeki taşın yalnızlığı. Ben bu yollardan geçtim mi? Yağmur yağarken ağlamalıyım… Bir de taşın kalbine anlatmıştım, taş biliyor ve ömrünce susmaya yazgılı ta ki kuyunun kapağı kaldırılana kadar. Biliyorum sen taşı taş olarak görüyorsun ben sırtaş. Rüzgâr bunu biliyor rüzgâra sor. Bir damlanın aylasında bile güzeldir yaşamak damlaya bakmayı bilirsek tabi. Uzaklardan bakıyorum ömrüme. Denizi göğsümde taşıdım, gökyüzünü kirpiklerimde, Şimdi dalgaların kıyılara taşıdığı bir gülüm sadece. Unuturum korkusuyla yaramı kanatıyorum ve yaralarımla konuşarak başlıyorum her yeni güne. Hatırlatmak yazarın yeryüzüne karşı sorumluluğudur. Zeynep Kurada bir hatırlatıcı. İçimizdeki geçmiş zaman eşiğini ateş böcekleri sözcüklerle hatırlatıyor. Öykülerini okuyunca anımsıyorsun “ben de o sulardan geçtim, ben de sığındım bir dağın gölgesine, ben de sustum kuyunun dibinde, ben de kanatlandım rüzgarlarla”
MA
