Depremin üzerinden 12 gün geçmesine rağmen deprem bölgesindeki yurttaşların temel ihtiyaçlarının karşılanması konusundaki yetersizlikler ve eksiklikler devam ediyor. Hala birçok yurttaş derme çatma yerlerde enkaz başında beklerken temel sağlık hizmetlerinden mahrum. Hala temiz su, tuvalet ve diğer hijyen koşulları sağlanamamış durumda.
Hatay’daki çalışmalarda yer alan HDK Sağlık Meclisi’nden Heval Bozdağ, depremin insan sağlığı üzerindeki ani etkilerinin yanı sıra uzun vadeli etkileri de olacağına dikkat çekerken, sahada hala yeterince sağlık hizmetinin organize edilmediğini, bunun da salgın hastalıklara davetiye çıkardığını söyledi.
Depremden sonra yeterli desteğin sunulmamış olmasının yurttaşların yalnız bırakılmışlık ve güvencesizlik koşullarının ciddi psiko-sosyal travmaya neden olduğunu belirten Bozdağ, genel olarak bölgede birinci basamak sağlık hizmetlerinin ya olmadığını ya da yetersiz durumda olduğunu söyledi. “Hastaneler ve halk sağlık merkezleri hasarlı. Antakya’da Eğitim Araştırma Hastanesi bahçesi sahra hastanesine dönüştürülmüş durumda. Bölgeden hizmet veren sağlık çalışanları hem bu süreci yaşadılar hem de çalışmaya devam etmek zorunda kalıyorlar. Aile Sağlık Merkezleri yıkılmış veya kullanılamaz durumda, buraların hekim ihtiyacı dışarıdan sağlanmalı, depreme maruz kalan sağlıkçılar izne ayrılmalı ve devlet hızla buna dair rotasyon usulü sağlık çalışanı görevlendirmesi yapması lazım.”
HDK Sağlık Meclisi olarak gönüllü sağlıkçı arkadaşların desteğiyle ve bölgedeki Kriz Koordinasyonları ile ortaklaşa çalışmalar yürüttüklerini söyleyen Bozdağ, gezici ekiplerle köy ve mahallere gidildiğini belirtti. Bozdağ, kronik hastalar, travma hastaları, üst ve alt solunum yolu hastalıklarına bağlı şikayetlerin çok fazla olduğunu ve ilaçların dayanışma koordinasyonları ve Türk Eczacılar Birliği aracılığıyla genel olarak temin edildiğini söyledi.
Yerelden, bölgeyi tanıyan sağlıkçı arkadaşların günlük planlamalara dahil olmaları ile hastalara ve ihtiyaç sahiplerine ulaşmayı daha kolaylaştırdığını belirten Bozdağ, dayanışma koordinasyonlarına toplumsal sağlık, halk sağlığı önlemlerine dair sürekli uyarılarda bulunulduklarını, çevre sağlığı, gebe, çocuk ve kadınlara dair öncelikli ihtiyaçlar ve yaklaşıma dair tartışmalar yürütüldüğünü ve öneriler geliştirildiğini söyledi.
Depremin altyapıyı, su ve kanalizasyon sistemini de bozduğu için temiz içme ve kullanma suyuna erişimin hala birçok yerde sağlanamamasının ciddi sorun olduğuna dikkat çeken Bozdağ, bu durumun hijyen sorunu yarattığını, salgınların ortaya çıkmasının an meselesi olduğunu belirtti. Halihazırda Irak, Suriye ve Lübnan’da kolera salgını vakaları olduğunu bildiklerini, Türkiye’de bildirilen vaka olmamasına rağmen deprem bölgesindeki durumun riskler barındırmakta olduğunu belirten Bozdağ, “Tuvalet sorunu büyük bir sorun. İnsan dışkısı birçok hastalık için kaynak olabilmekte. Tifo, dizanteri, kolera, Hepatit A-E gibi ishalle seyreden hastalıklara getirecektir. İlk 4 gün ile 4 hafta arası dönem riskin en yüksek olduğu dönem. Su kaynaklı, hava kaynaklı ve yumuşak doku travmalarına bağlı enfeksiyonlar görülme oranı artmakta” dedi.
Yeterince çadırın hala ulaştırılmamış olması ve kış koşulları nedeniyle üst ve alt solunum yolu enfeksiyonlarının özellikle de çocuklar ve yaşlılarda ciddi sayılabilecek düzeyde artmış durumda. Depremzedeler kurulan çadırlarda kalabalık ve hijyenden uzak koşullarda yaşamak zorunda kalmaktadır. Barınma yanında ısınmada sorun olmaya devam ediyor. Odun sobası, ısıtıcılar, jeneratör, mat, uyku tulumu acil ihtiyaçlar sıralamasında.
Bölgedeki bir başka önemli sağlık sorununun da travma sonrası yaralanmalar ve yara yeri enfeksiyonlarının yarattığı tehdit olduğuna dikkat çeken Bozdağ, tetanoz vakalarının görülebileceğini belirterek, tetanos aşısına ulaşımda sorunlar yaşandığını belirtti. Bozdağ, iki hafta geçmesine rağmen bölgede Tetanoz aşısı ve Tetanoz Immunglobulin bulunmamasının tetanos riskini arttırdığını söyledi. Gebelik takibi ve çocukların aşılamalarının aksamamasının çok önemli olduğunu belirten Bozdağ, özellikle kızamık aşısı önemsenmeli, 15 yaş altı grup aşılanması gerektiğinin altını çiziyor.
Sahada uyuz vakalarının da gün be gün artmakta olduğunu da belirten HDK Sağlık Meclisi’nden Bozdağ, “uyuz için ilacı temini gerek, tedavide kullanılan ilaçların topikal olarak uygulanıp vücuttan belli bir süre sonra uzaklaştırılmamaları durumunda toksik etkileri olmakta. Bu yüzden su ve sabunla ilaç uygulandıktan 8 -12 saat sonra vücuttan uzaklaştırılmalıdır. Fakat su ve sabuna ulaşım maalesef şu an hala mümkün değil, O yüzden banyo için ve günlük temizlik için kullanım suyu (tanker ,depo) mutlaka sağlanmalı ve suların dezenfeksiyonu (klorlama) sağlanmış olmalı” dedi.
HABER MERKEZİ
