Ülkede, “güvenlik” bahane edilerek bütçenin büyük bir payı savaşa ayrılırken, savaş politikaları halkın birçok temel haklarına ulaşmasına engel oluyor. Halk savaşın ekonomik yansımalarını derinden hissederken, en temel ihtiyaçlarını dahi alamıyor. Vanlı esnaflar ise, “Artık iş yapamaz hale geldik” diyerek, bir yılın ekonomisini özetlerken, esnafın durumunun her geçen gün daha kötüye gittiğini belirtti.
23 YILLIK ESNAF: BÖYLE KRİZ GÖRMEDİM
Kentte 23 yıldır manav işleten Adil Polat (50), ekonomik kriz nedeniyle gıda fiyatlarının çok yüksek olduğunu söyledi. Polat: “İşsizlik nedeniyle insanlarda para kalmadı, alışveriş yapamıyorlar. En büyük sorun piyasada para olmaması. Biz esnaflar da, artık iş yapamaz hale geldik. Her şey yüzde 100 arttı. Bu zamlarla insanlar nasıl alış-veriş yapsın? Kiramızı ve borçlarımızı ödeyemez duruma geldik. Böyle devam etmesi halinde iş yerlerimizi kapatmak zorunda kalacağız. Çünkü her geçen gün ürünlere yeni zam geliyor. Bu zamlar nedeniyle daha az iş yapıyoruz. Hem zamlar hem insanlarda para olmadığı için ürünlerimizi satamıyoruz. 23 yıldır Van’da esnaflık yapıyorum, bu güne kadar böyle bir kriz ve yoksulluk görmedim” dedi.
KİRA ÖDEYEMİYORLAR
Şarküteri işleten İbrahim Güven adlı esnaf da, geçen yıllara göre işlerinin çok düştüğünü söyledi. Güven, “İşlerimiz yüzde yüz düştü ve bugünkü koşullarda artık insanlar bırakın para kazanmayı geçinemiyor. Daha önce hemen hemen tüm evlerin vazgeçilmezi olan beyaz et, bu gün maalesef çok lüks bir gıda haline geldi. Bundan dolayı işlerimiz çok düştü. Artık ne yapacağımızı bilmiyoruz. Bu zamlarla birlikte kiralarımız ve giderlerimiz çok arttı. İşyerlerimizde gelir, giderlerimizi karşılamıyor. Sattığımız ürünlerin çoğunu da veresiye veriyoruz; çünkü insanlarda para yok. Veresiye verdiğimiz ürünün parasını da aylarca alamıyoruz. İnsanlar işsiz ve hiçbir gelirleri yok. Bu durum hem bizi hem de müşterilerimizi çok etkiledi. Bu süreç bizi endişelendiriyor çünkü artık faturalarımızı ve kiramızı ödeyemez duruma geldik” sözleriyle yaşadıklarını anlattı.
HER GÜN DAHA KÖTÜYE GİDİYOR
Ekonomik kriz nedeniyle işlerinin her gün daha da kötüye gittiğini vurgulayan bakkal dükkanı işleten Mehmet Latif Erol ise, esnafların atık elektrik faturalarını bile ödeyemediklerini söyledi. “Toparlanmamız artık mümkün değil” diyen Erol, “Ekonomik kriz, zam ve pahalılık sermayemizi yuttu. Artık dükkanımıza mal bile alamıyoruz ve raflarımız boş. Hemen hemen her gün gıda maddelerine zam geldiği için ne biz alabiliyoruz ne de vatandaş alabiliyor. Kriz biz esnafı belini büktü. Böyle devam etmesi halinde başta ben olmak üzere birçok iş yeri kapanmak zorunda kalacak. İş yapmak için ilk önce insanların çalışabileceği, üretim yapabileceği fabrikalar olması gerekiyor. Vatandaş para kazanacak ki biz de elimizdeki ürünleri onlara satalım. Gün gittikçe de daha kötüye doğru gidiyor” şeklinde konuştu.
MA
